“మశాల్” పుస్తకంపై సమీక్ష

ప్రతి ఉద్యమం సాహిత్యాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఉద్యమంలోని నవ్యత సాహిత్యంలో కొత్త ఇతివృత్తానికి పాదుపోస్తుంది. కొన్నిసార్లు పాత శిల్పాన్ని తలదన్నే శిల్పం కూడా జతకూడుతుంది.మలి దశ తెలంగాణా ఉద్యమం వందలాది కవులను కొత్తగా తయారుచేసింది. అభ్యుదయ, ప్రగతిశీల విప్లవ కవులు కూడా ఇందులో పాల్గొన్నారు. ఇంత పెద్దఎత్తున ఈ అరశతాబ్దంలో ఏ ఉద్యమంలో రానంత సాహిత్యం వెలువడింది. ఐతే కొన్ని కారణాలవల్ల ఆ పుస్తకాల గురించి, కవుల గురించి లోకానికి తెలియరాలేదు. అంటే వాటిని సమీక్షించే పరిచయాలు, వాటిపై రాసిన వ్యాసాలు ఎక్కడా సరిహద్దులు దాటలేదు. రావలసిన పత్రికల్లో సైతం వ్యాసాలు రాలేకపోయాయి. అలాంటి పుస్తకాలలో వనపట్ల సుబ్బయ్య రాసిన ‘మశాల్’ సుదీర్ఘ కావ్యం ఒకటి. 192 పేజీల కావ్యం చదవడం మొదలుపెడితే ఆపరు. సాధారణంగా కవిత్వం చదివే పాఠకులు తగ్గిపోతున్నారు. కారణం ఏమంటే- దానిలో పునశ్చరణ అధికం. చెప్పిందే చెప్పి పాఠకుడిని విసిగిస్తారు. అసలే అర్థంకాని భాష. భావ చిత్రాల మర్మం తెలియదు. స్పష్టత ఉండదు. ఉంటే సమాసాల అన్వయత కుదరదు. కవి లేని పాండిత్యం చూపాలని ఆశించడంవల్ల కవిత సంక్లిష్టం అవుతున్నది. అలాంటి రోజుల్లో సుదీర్ఘ కావ్యం రాసి మెప్పించాడు కవి. ఎక్కడా చదవడం ఆపే పరిస్థితి రాదు. పాఠకుడికి సమయం చిక్కాలే తప్ప పుస్తకం చేతిలోకి తీసుకుంటే పక్కన పెట్టబుద్ధికాదు. కవి ఉద్రేక పూరిత స్వరం వెంబడి పాకే పాముల్లా అక్షరాల వెంట పడతాం. సుబ్బయ్య చేతిలోని కలం అలవోకగా పాదరసంలా కవిత్వం జారవిడిచింది.మిల్టన్ ‘వేస్‌లాండ్’ చదివిన పాఠకుడు ఇప్పుడు ఎవరైనా ఉంటే అలాంటి అనుభూతే ఈ పుస్తకం చదివాక కలిగిందని చెబుతాడు. ఉద్యమం ఇతివృత్తం అయినా చెప్పే విధానంలో ఎంతో నవ్యత సాధించాడు. మాండలిక పదాలు అంటామా లేదా అన్నది ప్రశ్నకాదు. జీవద్భాషా పదాలను ఉపయోగించుకున్న తీరు ప్రశంసనీయం. ఆ పదాలను వాడాలని వాడి పాఠకుడికి వివరణ ఇచ్చే పాత సంప్రదాయానికి గండికొట్టాడు. ఆ పదాలు చెంగు చెంగున ఎగిరి కవిత్వపు కాసారంలో కలువపూవు అందాలై మెరిశాయి. ఉద్విగ్నభావన కవితకు వేడి పుట్టించింది. కనబడని ఆవిరి అక్షరాలై కదిలినప్పుడు పాఠకుడు విచలితుడు అవుతాడు. రాతి సొరికలో కదలాడే మర్రి మొలకలా భావం పెరిగి పెద్దదై మనని ఆవరిస్తుంది. పచ్చపురుగులున్న తోటలో ముద్దబంతిపూలు వాలిపోయినట్లు పారిభాషిక పదాలు కవిత్వాన్ని ఖూనీచేస్తాయి. ఐతే ‘మశాల్’ ఆ పదాలు పూబంతుల తోరణాల్ని చూసి విప్పారిన దృష్టులవుతాయి.
ఉద్యమపు ప్రతి మలుపుని చరిత్రకారుడు గుర్తుంచుకుని తేదీలతో రాసినట్లు చారిత్రక క్రమవిధానాన్ని కవి పాటించి కవిత్వం చేశాడు. చాలామంది కవులకు చక్కని రహస్య కవితాశక్తి ఇది.ఒక నాలుగేండ్ల కాలంలో సాగిన మహత్తర ఉద్యమాన్ని వస్తువుగా తీసుకున్నా ఎన్నో దశాబ్దాల చరిత్రని తడుముతూ అనేక విషయాలను కవిత్వీకరిస్తాడు. కవి, తాను ఉద్రేకపడి రాయడం ఒక పద్ధతి. పాఠకులకి అంతే సంచలనం కలిగించడం ఒక పద్ధతి. ఇలాంటి భావ సంచలనం కలిగి ఉన్న కవిత్వం ప్రగతిశీల కవిత్వం నుండి ఈ మధ్య రాలేదు. ఇంత పెద్ద రచన కూడా లేదు. కవులు తమకుతాము స్వచ్ఛందంగా ఇల్లొదిలి, వీధి వదిలి, ఊరొదిలి, చేస్తున్న పనులు నదిలో ఉద్యమం గుమ్మాలపై నిలిచి కాహళి మోగించడం కొత్త. సుబ్బయ్య వృత్తిరీత్యా, కులం రీత్యా క్షురకుడు. అతని చేతిలోని కవికి ఉన్న పదనుని, నేర్పుని కలానికెక్కించాడు. అక్కడే అతను కవిగా గెలిచాడు. లబ్దప్రతిష్టులైన కవులు ఎందరో రాశారు. కాని చరణాల పేరు పదాల కుదింపు మాత్రమే.
మశాల్’ అంటే దివిటి. దీని వెలుగుని అస్తిత్వ అలజడి చేయడం ఒక పని. చరిత్ర లోతుల్లో పైకి కనుపించే అన్యాయాలను లోలోతుల్లోంచి అర్థంచేసుకుని విశద పరచడం రెండో పని. దివిటీ వెలుగు చిన్నదే. కాని దివిటీ కవిత్వ సంకేతార్థంలో చైతన్యం అని, ప్రేరణ అనీ, స్ఫూర్తి అని, చీకటితో పోరాడే ఖడ్గం అని అర్థం. అందుకే సమయోచితమైన పేరుపెట్టాడు.కవి వచనంలో ఒక తూగుని కూడా సాధించాడు. అది ఉపయోగించిన పదజాలంవల్లో లేదా భావాల క్రమ నిర్మాణంవల్లో ఏర్పడింది. ‘‘భగభగ మండే సూర్యుని కంట బొటబొట కన్నీళ్ళు కారడం’’ అన్నా, ‘‘నమ్మకం సడలించిన నక్షత్రాలను ఎరి/ మోదుగు పూదండలు అల్లి’’ అన్నా, నిశ్శబ్ద పావురాళ్ళనె చూశారు/ వాటి రెక్కల కింద తల్వార్‌లు చూడలేదు’ అని రాసినా తూగు ఎక్కడా తప్పలేదు. చదివించే గుణానికి తూగు అవసరం.పోరాడడానికి త్యాగాలొద్దు/ మండె మశాల్తీలై అనంతంగా వెలగాలి అని అన్నాడు. మశాల్‌ని మశాల్తీలు అని ప్రయోగించడం తూగు కోసమే. ‘‘సామవలతో కుందేళ్ళకు సంసారం ఎట్ల’’ వంటి ప్రాకృతిక అంశాన్ని రాజకీయ చేయడం కవికి కాలంతో పుట్టిన విద్య. మరోచోట ‘‘ఒక ఒప్పందం/ వెయ్యి ఆవుల దొప తీర్చాలె/ లేకపోతే సామ జీవులు సైతం యుద్ధప్రకటనలు చేస్తయి’’ అని హెచ్చరిస్తాడు.ఈ కవి లోగడే ‘వొల్లెడ’ కవితా సంకలనం తీశాడు. ‘జల్‌జలా’లో ఇతర కవులతోపాటు ఇరవై కవితలు ప్రచురించాడు. అప్పుడే విమర్శకుల దృష్టి నాకర్షించాడు. కాని ‘మశాల్’ వెలుగుని మరచిపోకుండా చేశాడు. అతని అన్ని భావాలతో ఏకీభవించినా, విబేధించినా అందరూ అతని మశాల్ వెలుగుని మాత్రం గుర్తించి తలలూపేలా చేశాడు. ఈ కవిత్వం ప్రాంతీయ మహోద్రేక కవితగా గుర్తించవచ్చు.
ఈ కవిత్వంలో స్ర్తీలను, యువకులను, విద్యార్థులను, అమరవీరులను పదే పదే గుర్తుచేసి వారి త్యాగాల బాటలో పాఠకులని ప్రయాణింపచేస్తాడు. వేయి మంది వీరులను ఉద్యమానికి విరాళంగా ప్రకటించిన వీరమాతలను కొనియాడడం ఎవరైనా హర్షిస్తారు. ప్రజాస్వామ్యంలో జనం తమ శక్తిని ప్రదర్శించినట్లే అక్షరాలు కూడా అమోఘమైన రీతిలో స్పందించాయి. ఇప్పుడు ఉద్యమం ముగియలేదు. ముందు పరుచుకునే ఉంది. న్యాయంకోసం, తగిన వాటాకోసం ఎదురు చూస్తున్నది. సుబ్బయ్య తన వచనాన్ని పదునెక్కించి ప్రజల తరఫున నిలుస్తాడని భరోసా ఇస్తుంది ‘మశాల్’.

-జయధీర్,ఆంధ్రభూమి – అక్షర, 06/09/2014

 

“మశాల్డిజిటల్ రూపంలో కినిగె లో లభిస్తుంది.  మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

మశాల్ on kinige

 

Mashaal600

Related Posts:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>