చారిత్రక నవలాహారంలో మరో మణిపూస

భవిష్యత్తును సరిగ్గా నిర్మించుకోవాలంటే చరిత్రను అధ్యయనం చేయాల్సిందే. అందుకే దార్శనికులు చరిత్రను ప్రేమిస్తారు. చరిత్ర చుట్టూ సాహిత్యాన్ని ప్రదక్షిణ చేయిస్తారు. కావ్యాలు, నాటకాలు, రూపకాలు, కథలు, నవలలు రచిస్తారు.
సినారె కర్పూర వసంతరాయలు, ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యుల విషాద సారంగధర నాటకం, అనేకమంది చేతులమీదుగా సృజించబడి ఒకే పేరుతో ప్రఖ్యాతమైన భువన విజయం, రూపకం, జాయపసేనాని, హుళక్కి భాస్కరుడు పేర్లతో దొరవేటి లాంటి వారు రాస్తున్న కథలు, గోనగన్నారెడ్డి, మల్లారెడ్డి లాంటి అడివి బాపిరాజు నవలలు చరిత్ర చుట్టూ అల్లుకున్న సృజనలే.
ముదిగొండ శివప్రసాద్‌గారన్నట్లు చారిత్రక నవలా రచన సులభంకాదు. అదొక యాగం. రచయిత పరకాయప్రవేశం చేసి కథాకాలంలోకి వెళ్ళాలి. ఆనాటి వేషభాషలు చారిత్రక ప్రామాణ్యంలో వ్యక్తీకరించాలి. రీడబిలిటీ తగ్గకుండా, ప్రమాణం పలుచబడకుండా రచన సాగితేనే రచయిత విజయం సాధించినట్లు లెక్క.
తిమ్మమ్మ మర్రిమాను చారిత్రాత్మక నవల రాయడంలో బాలగొండ ఆంజనేయులు విజయం సాధించారని ముదిగొండగారు చెప్పారు. తిమ్మమాంబ పూర్తిగా చదివాక ప్రతి పాఠకుడు అదే అభిప్రాయానికొస్తాడు.
అనంతపురం జిల్లా కదిరి సమీపంలో తిమ్మమ్మ మర్రిమాను ఉంది. ఈ మర్రిమాను వైశాల్యం దృష్ట్యా అది గిన్నీస్ బుక్‌లోకి ఎక్కింది. తిమ్మమ్మ మర్రిమాను కింది గుడిలో ఉన్న వివరాల ప్రకారం తిమ్మమ్మ 1394లో జన్మించి 1434లో మరణించింది. శెట్టిబలిజ కులస్తులైన సేనక వెంకటప్ప, మంగమ్మల కూతురు. బాలవీరయ్య భార్య. అనంతపురం జిల్లాలో ప్రచారంలో ఉన్న స్థానిక కథనాల ప్రకారం ఆమె శ్రీ వేంకటేశ్వరుని వరపుత్రిక, మహాసాధ్వి. అనారోగ్యంతో మరణించిన పతి చితిమీద సహగమనం చేసింది. వారు మరణించినచోట ఈశాన్య భాగంలో లేచిన మర్రిచెట్టే ఇప్పటి తిమ్మమ్మ మర్రిమాను.
ఈ ఐతిహాసాన్ని, తిమ్మమ్మకు సంబంధించిన కుటుంబ వివరాలు, జనన మరణాలు ఆధారంగా ‘తిమ్మమాంబ’ నవల రాసారు బాలగొండ ఆంజనేయులు. కథాకాలం విజయనగర రాజులలో తొలివారైన సంగమ వంశస్థులది. రెండవ హరిహరరాయలు వారసుడు దేవరాయలు పెనుగొండ కేంద్రంగా పాలిస్తుంటాడు. తన రాజ్యాన్ని వివిధ సంస్థానాలుగా విభజించి పాలెగార్లను నియమిస్తాడు. కథాకాలంనాటికి ‘బుక్కపట్నా’న్ని చెన్నక వెంకటరాయలు, ‘గూడిబయలు’ను రంగరాజు, ‘తలపుల’ను బోయ నరసింహానాయుడు పాలిస్తున్నారు.
చెన్నక వెంకటరాయలుకు వేంకటేశ్వరుని వరప్రసాదాన జన్మించిన బిడ్డ తిరుమలాంబ. ఈమె చిన్నతనంనుండీ భక్తి, దయాగుణాలతో విలసిల్లుతూ తన మేనబావ ‘గూటిబయలు’యువరాజును మనసులో ప్రతిష్టించుకొంటుంది. గూటిబయలు యువరాజు బాలవీరుడు విజయనగర మహాసామ్రాజ్యపు సంస్థానాధీశుల వారసులందరిలోకెల్లా శక్తిమంతుడుగా, మహావీరుడిగా గుర్తించబడతాడు. ఆయన శక్తిసామర్థ్యాలను గుర్తించిన విజయనగర మహారాజు ఆపద సమయంలో అతన్ని సేనానిగా నియమించి యుద్ధానికి పంపిస్తాడు. ఆ యుద్ధంలో అతడు దాదాపుగా ఓడిపోతున్న దశలో ఒక సైనికుడి చతురతవల్ల తను గెలవడమేకాకుండా ఫిరోజ్‌షా, పెదకోమటి వేములను బంధించి దేవరాయల ముందు ప్రవేశపెడతాడు. అందుకు కారణం సైనికుడి రూపంలో శ్రీ వేంకటేశ్వరుడే వచ్చి సాయంచేయడం. అలా విజయనగరానికి ఘన విజయం సమకూర్చి పెట్టినందుకు ఘనంగా రత్నరాసులను బహుకరిస్తాడు మహరాజు. ఆ కానుకలన్నింటినీ తిమ్మమ్మ సలహాతో ప్రజాసంక్షేమానికి వినియోగిస్తాడు బాలవీరుడు.
గూటిబయలు అంతఃపుర కుట్రలకు తిమ్మమ్మ కొడుకు చనిపోతాడు. బాలవీరుడు తిమ్మమ్మ యాగం మొదలుపెడతారు. అదే సమయంలో వారి చిరకాల శత్రువు తలపుల యువరాజు ఫణీంద్ర దాడిచేసి బాలవీరున్ని తీవ్రంగా గాయపరుస్తాడు. ఆ గాయం నయంకాకుండా బాలవీరుడు మరణిస్తాడు. తిమ్మమ్మ సహగమనం చేస్తుంది. స్థూలంగా ఇదీ కథ.
సన్నివేశాలు సృష్టించడం, కాలానుగుణమైన ధర్మాల్ని, భాషను, వేషభూషాదులను పోషించడంలో రచయిత కృతకృత్యులయ్యారు. అభూత కల్పనలు, మహిమలు కొన్ని ఉన్నప్పటికీ అవి నవలా రచనలో ఔచిత్యాన్ని దెబ్బతీయలేదు. నవల చదువుతుంటే ఐదువందల యేండ్ల వెనక్కి ప్రయాణం చేసినట్లుగానే ఉంటుంది పాఠకుడికి. తిమ్మమ్మే తనచేత ఈ నవల రాయించిందని రచయిత చెప్పుకోవడం ద్వారా ఆయనీ కథాంశాన్ని ఎంతగా ఇష్టపడ్డాడో అర్థమవుతుంది.

డా. ఏనుగు నరసింహారెడ్డి
ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక, 11/05/2013 నాటి ‘అక్షర పేజి’

* * *

“తిమ్మమాంబ” నవల డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
తిమ్మమాంబ On Kinige

Related Posts:

కాలేజీ కథల, వ్యక్తిత్వ కలల షామియానా

మెడికో శ్యాంగా ప్రసిద్ధులైన డాక్టర్ చిర్రావూరి శ్యాం కథలు చదవడం, వాటి గురించి రాయడం అదో ముచ్చటైన ముచ్చట. ఇవి కథలా…ఊహూ… కవితలా… కాదే… మరి భయానక బీభత్స, సైకో అనాలసిస్‌లా.. కానే కాదు.. మ్యూసింగ్స్‌లాంటి… కవితాత్మక వచనం!! మొదట గాలికి నడిచాను.. తర్వాత నడవాలని నడిచాను.. నడవలేక ఆగాను.. ఆగి గతం తలచాను… ఇంతకీ నడిచానా లేదా.. అని తనని తనే ప్రశ్నించుకొని, మారని కాలాన్ని వడసి పట్టి, తనదైన చమక్కుతో చురుకుమనేలా మనకి అందించారు.. వీటికి ఉదాహరణ.. కథకుని కథ, ఆలోచనల ట్రైన్‌లో, సాహిత్యం కథ.
ఈ కథలు చదవటం ఒక అనుభవం.. అన్ని అనుభవాల్లాగే.. ఎవరికివారు అనుభవించి.. కథకుడు చెప్పిన విషయాల్ని అర్థంచేసుకొని, చెప్పలేని భావాన్ని కూడా ఆస్వాదించేలా చేస్తాయి. ఒక్కోసారి ఇది ఒక కొటేషన్ల పుస్తకంలా అనిపిస్తుంది… మరోసారి… జీవన సారాన్ని కాచివడపోసిన వైద్యవృత్తిలో మనుషుల శరీరాల్ని, రచయితగా వాళ్ళ మానసిక ప్రవృత్తులను కూడా.. యవ్వన గీతలంత స్పష్టంగా చెప్తారు.
ఒక్కోసారి.. శ్యాం ఎలక్తడ్ థాట్స్ లాంటి…ఈ కథలు చదువుతుంటే… మన ఆత్మని మనం స్పర్శిస్తున్నట్టు ఉంటుంది. ఈ ముసుగులన్నీ తీసి మానవత్వంవైపు.. అది అర్థంచేసుకొనే మనుష్యుల వైపు…వాళ్ళ మనసులవైపు మనల్ని నడిపిస్తాయి.
నాకున్న సెక్తోరియాల్ చదువరులు నాకు చాలు అని రచయిత ధైర్యంగా చెప్పగలిగినా… అంత నిజాయితీని కావాలనుకుంటూ… భరించలేని మనుషులు కూడా ఏకాంతంలో.. నిజాన్ని ఒప్పుకుని… ఒక సంజాయిషీ లాంటి.. సంవేదన పడేలా చేసే కథలివి..!!
కాదేదీ కవితకనర్హం.. అన్నారు కవి వర్యులు.. శ్యాంగారి లాంటి వారి చేతిలో పడితే, కాఫీ, ముక్కుపుడక, యెర్ర జాకెట్టు, మెత్తబుగ్గలు కూడా అద్భుత కథావస్తువులవుతాయని.. ఇందులో కథలు చదివితే తెలుస్తుంది.ఇక.. వ్యక్తిగా సామాజిక దృక్పధాన్ని.. మనలోని మారని తనాన్ని, యిట్టే చెప్తాయి ఈ కథలు,. ప్రత్యేక ఉదాహరణ, డౌరీ హౌమచ్..? లాంటి కథలు… ఈ రచయిత ఈ కథలన్నీ అతని విద్యాకాలంలో అంటే అరవై డెబ్భై దశకాల్లో రాసారంట… నిజం.. కుర్ర డాక్టర్ల కలల షామియానా మీద ఒట్టు…!!
కొన్ని కథలు, మ్యూసింగ్స్ మాత్రమే రాసినా.. అవన్నీ ఒక కావ్యంలా అనిపిస్తాయి… సామాజిక పరిస్థితులపైన అశక్తతని కూడా… అందమైన కవితాత్మక సందేశాలు… మనల్ని హడావిడి పెట్టకుండా ఆలోచింపచేస్తాయి. ఉయ్యాలలో కూర్చున్న వాళ్ళు ముందుకే కాదు.. వెనక్కి కూడా ఊగుతారు.. ఎక్కువగా తూగకుండా ఈ కథలు మనల్ని మానవత్వం వైపుకి వడిసి పట్టటం ఖాయం.

సాయి పద్మమూర్తి, ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక 30/09/2012

* * *

శ్యామ్‌యానా డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలోలభిస్తుంది. మరిన్నివివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
శ్యామ్‌యానా On Kinige

Related Posts:

నిరుపేద జీవితాల నిలువెత్తు చిత్రాలు

వేంపల్లి షరీఫ్ రాసిన కథల సంపుటి “జుమ్మా” పై “నిరుపేద జీవితాల నిలువెత్తు చిత్రాలు” అనే శీర్షికతో 29/01/2012 నాటి ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక అక్షర పేజీలో సౌభాగ్య సమీక్ష ప్రచురితమైంది.

ఈ పుస్తకంలోని 12 కథలు వ్యధార్థ జీవిత యథార్థ గాథలని, రచయిత ఎట్లాంటి ఉద్వేగాలకు, సెంటిమెంట్లకు లోనుకాకుండా కథల్లో తను భాగమయిన దయనీయ పేదతనాన్ని కళ్ళముందు నిలిపారని సమీక్షకులు పేర్కొన్నారు. కథలల్లడానికి ఈ రచయితకి చిన్న సంఘటన, చిన్న సమస్య అందితే చాలని, దానికి చిత్రిక పడతాడని సౌభాగ్య అన్నారు.

ఈ కథలలో చిన్ని వస్తువులు, అల్పమయిన అవసరాలు కూడా అమర్చుకోలేని, తీర్చుకోలేని జీవితాల్ని చూసి చదువరుల గుండె ఝల్లుమంటుందని సమీక్షకులు అభిప్రాయపడ్డారు.

సహజమయిన భాషతో సహజమయిన ఆవిష్కరణతో పాఠకులని ఆశ్చర్యానికి లోనుచేసే కథలివి. ప్రపంచీకరణలో నాశనమవుతున్న గ్రామీణుల జీవితాలివి.

పూర్తి సమీక్షని చదవడానికి ఈ లింక్‍పై నొక్కండి

జుమ్మా కథల సంపుటి ఇప్పుడు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‍ని అనుసరించండి.

జుమ్మా On Kinige

Related Posts: