తిరిగిరాని జీవనం – “కొల్లేటి జాడలు” పుస్తకంపై సమీక్ష

ఎవరయినా తమ చిన్న నాటి జీవితం గురించి ఎందుకు రాసుకుంటారు? ఎందుకు పాత జ్ఞాపకాలను కలబోసుకుంటారు? మక్సీమ్ గోర్కీ, అలివర్ గోల్డ్ స్మిత్, ఆర్కె నారాయణ్ తదితర ప్రపంచ ప్రసిద్ధ రచయితలు కీర్తి శిఖరాలను అధిరోహించిన  తర్వాత కూడా మళ్లీ వెనక్కు ఎందుకు తొంగిచూశారు? తాము ఎప్పుడో అధిగమించిన బాల్యాన్ని మళ్లీ ఎందుకు గుర్తు చేసుకున్నారు? అసలుకు… జనం ఎందుకు తమ పూర్వ జీవితాలను గుర్తు చేసుకుంటారు? వీటికి సమాధానం చెప్పడం ఎంత సులభమో.. అంత కష్టం కూడా. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే బాల్యం అనేది మనం మళ్లీ మళ్లీ వినాలనుకునే మధుర గీతం.

ఏ వర్గ జీవితం గడుపుతున్నా, ఏ ఆర్థిక స్థితిలో ఉన్నా తల్లిదండ్రుల ఆలనా పాలనలో మనిషి గడిపే భద్రజీవితం బాల్యం. అందుకే మనిషి ఎంత ఉన్నత స్థాయికి ఎదిగినా.. తమ చిన్ననాడు కుటుంబం కలిగించిన భద్రతను దానివెనుక ఉన్న జీవన సమతుల్యాన్ని పదే పదే గుర్తు చేసుకుంటూనే ఉంటాడు. కాని మన కళ్లముందే మనకు ఆనందం కలిగించిన ఆ మధురమైన ఊహలు చెదిరిపోతే… ఉమ్మడి కుటుంబ జీవితంతో పాటు ఒక ప్రాంత జీవితాన్ని చిరకాలం నిర్దేశించిన సమాజం, దాని జీవన వ్యవస్థ కరిగి, ఆవిరైపోతే… మనిషి తనకు తాను చేసుకుంటున్న విధ్వంసం మన పునాదులనే, మధుర జ్ఞాపకాలనే ఉన్నఫళాన పెకిలించి వేస్తుంటే.. ఆ జీవుడి వేదన ఎలా ఉంటుందో.. విషాదంగా, దయనీయంగా చిత్రించిన అరుదైన నవల ‘కొల్లేటి జాడలు
తెలుగు పాఠకలోకానికి సుపరిచితులైన అక్కినేని కుటుంబరావు చిత్రించిన బాల్య స్మృతులే ‘కొల్లేటి జాడలు‘. తన బాల్య జీవితాన్ని ఆనందంతో, కమ్మటి జ్ఞాపకాలతో నింపిన ఒక మంచి నీటి సరస్సును ఒకే ఒక్క తరం.. ధ్వంసం చేసిన తీరును, ఒక సామాజిక విషాదాన్ని భయానక స్వరంతో ఆయన ఈ పుస్తకంలో పొందుపర్చారు. తన కళ్లముందే ఆసియా ఖండపు అతి పెద్ద మంచినీటి సరస్సు సమూలంగా నాశనమైపోయిన తీరు పట్ల రచయిత విలాపమే ‘కొల్లేటి జాడలు‘. ఈ కోణంలో చూస్తే ఇది ఒక వ్యక్తి ఎప్పటికీ తిరిగి రాని బాల్యం గురించి రాసుకున్న కథ మాత్రమే కాదు. ఒక సమాజం చేజేతులా నాశనం  చేసుకున్న తిరిగిరాని జీవనం గురించిన మ్రోగించిన ప్రమాద ఘంటిక.
జీవితంలో డబ్బుకు కాకుండా అవసరాలకు మాత్రమే ప్రాధాన్యత ఉండిన రోజుల్లో కొల్లేరు ఒక మంచి నీటి సరస్సుగానే కాకుండా తనను నమ్ముకున్న వారందరికీ నిలకడైన, సరళంగా సాగిపోయిన స్థిర జీవితాన్ని అందించింది. మంచినీటి సరస్సులో పుష్కలంగా దొరికే చేపలను పట్టి బతికే జీవితంలో ఉన్న సరళత్వాన్ని ఈ నవల ఎంతో సహజంగా చిత్రించింది. అదే సమయంలో పెట్టుబడి సహస్ర రూపాల్లో ప్రవేశించి చేపలను, రొయ్యలను పెంచి, ఒక అద్భుత సరస్సును మురికినీటి కయ్యలుగా మార్చిన క్రమంలో… ఒక తరం జీవితంలో, ఒక సమాజ గమనంలో ప్రవేశించిన విధ్వంసాన్ని కూడా ఈ నవల పట్టి చూపింది. పక్క ఊళ్లకు పోయి చేపలమ్ముకుని బతికిన జీవితంలో భారీ పెట్టుబడి ప్రవేశించి దూరప్రాంతాలకు చేపల ఎగుమతిని ప్రారంభించిన జీవితం మొదలైన క్రమంలో అక్కడి ప్రజలు, సమాజం, వారనుభవించిన ఉమ్మడి సంస్కృతి ఎలా కళ్లముందే ఆవిరవుతూ వచ్చిందో కొల్లేటి జాడలు కళ్లకు కట్టేలా చూపింది.
ఈ నవల తనకు తానుగా, ఆనందం నుంచి విషాదం వరకు పయనించిన ఒక స్థల పురాణం. రచయిత అరవయ్యేళ్ల క్రితం మిగిల్చుకున్న కొల్లేటి బాల్య జ్ఞాపకాలను అక్షరం అక్షరంలా మలిచి ఒక సమాజ విధ్వంసాన్ని పాఠకులకు, తన ప్రాతం ప్రజలకు చూపించడానికి చేసిన ప్రయత్నమే కొల్లేటి జాడలు. వాళ్ల తప్పు వాళ్లకు తెలిసింది గాని చాలా ఆలస్యంగా తెలిసింది అంటూ కొల్లేటి ప్రాంత ప్రజల కనువిప్పును రచయిత పట్టుకున్న తీరు అక్కడ ఒక దశాబ్ద కాలంలో జరిగిన దుష్పరిణామాలను పట్టి చూపించింది.
కొల్లేరు అంటే ఒకప్పుడు ప్రకృతి, స్థానిక సమాజం ఒద్దికగా, సామరస్యంగా, సరళాతిసరళంగా సాగిన ప్రశాంత జీవితం. ఆ సరస్సు తీరం వెంబడి ఉన్న గ్రామాలు, మనుషులూ, గొడ్డూగోదా, పనిపాటలూ, వంటలు, తిండి, సంబరాలు, వినోదాలు, శ్రమ, అలవాట్లు, ఆచారాలు వంటి వన్నీ అక్కడ దొరికే చేపల చుట్టూ, పండే పంటల చుట్టూనే కాకుండా, ప్రకృతికి, మనిషికి మధ్య సహజ సంబంధానికి గుర్తుగా తారాడుతూ వచ్చాయి. ప్రకృతితో ఈ మానవీయ సంబంధాన్ని కొల్లేటి జాడలు అత్యంత మనోహరంగా చూపించింది. తరాలుగా దోనెలో కూచుని తిరిగిన జీవితాన్ని అక్కడిప్పుడు డబ్బు కమ్మేసింది. మామూలుగా కాదు.. ఒక జీవావరణ, జీవన, పాలనాపరమైన విషాదం అక్కడిప్పుడు తాండవిస్తోంది.
ఇప్పుడు కొల్లేటిని మనం రచయిత చూపుతున్న కొత్త దృష్టితోనే చూడాలి. ఆ ప్రాంతంలోని రెండు మూడు మధ్యతరగతి రైతు కుటుంబాల చుట్టూ తిరిగిన ఈ నవల, 60 సంవత్సరాల క్రితం జీవితంతో పోలిస్తే కొల్లేటికి ఇప్పుడు జరిగిన సామూహిక మానభంగం ఎంత హేయమైందో యావత్ సమాజానికి చూపిస్తూ ఒక సామూహిక భయాన్ని, తీవ్ర హెచ్చరికను చేస్తోంది. చిన్నతనంలో తమందరినీ సాకిన ఒక అద్భుతమైన నీటి సరస్సు ముక్కలై, విధ్వంసమై, మాఫియా చేతుల్లో చేపల చెరువులుగా మరణిస్తున్న దృశ్యం రచయితనే కాదు. పాత్రలనే కాదు, చదువుతున్న పాఠకులను కూడా కలకాలం వెంటాడుతుంది. ఆనాటి మంచి నీటి సరస్సు జాడల వెంట రచయిత జ్ఞాపకాల పడవ ప్రయాణమే కథ. ఇది కథ కంటే జీవితం. కాల్పనిక పాత్రలు కాకుండా కొల్లేటి ప్రాంత ప్రజలు సామూహికంగా తమను వ్యక్తం చేసుకున్న స్వీయ గాథ ఇది.
కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాల ప్రేరణతో అక్కడ అయిదు వందల ఎకరాలలో సమిష్టి వ్యవసాయం మొదలై అయిదేళ్లు బంగారం పండించి కరువు సమస్యను దూరం చేసుకున్న మంచి ప్రయోగం కూడా రాజకీయాలు,  స్వార్థం కారణంగా ఎలా కుప్పగూలిపోయిందో, చివరికి ఆ ప్రాంతం ప్రాంతమే చేపల చెరువులుగా మారిపోయి జీవితాన్నే ఎలా కంపు పట్టించాయో రచయిత చెబుతున్నంత వరకు కొల్లేరు విషాదం తెలీదు.
లక్ష ఎకరాల విస్తీర్ణం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలో ఎక్కువగా, కృష్ణా జిల్లాలో తక్కువగా పరుచుకున్న కొల్లేరు, ఆసియాలో అత్యంత ప్రాచీనమైన మంచినీటి సరస్సు. ప్రపంచ ప్రసిద్ధమైన పక్షుల ఆవాస కేంద్రం. ఒకప్పుడు లక్ష పెలికాన్ జాతి పక్షులకు ఆశ్రయమిచ్చిన పలస కేంద్రం. అలాంటిది రోజుకు కొల్లేరు తీరప్రాంతం నుంచి 500 లారీల చేపలు కలకత్తాకు ఎగుమతి అయ్యేంతగా అక్కడ జీవితం ఎదిగిపోయింది.
ప్రపంచంలో మరే దేశంలో అయినా ఇంతపెద్ద మంచి నీటి సరస్సు ఉంటే ఇంత అన్యాయంగా దీని ఊపిరి తీసేవారా అనే ప్రశ్న తలెత్తుతుంది. ఈ ప్రశ్న లేవనెత్తడమే ఈ నవల విశిష్టత. తమ ప్రాంతాన్ని మళ్లీ పూర్వ వైభవంలోకి తీసుకుపోవాలని ఇప్పుడక్కడ వ్యక్తులు, సంస్థలూ చేస్తున్న ప్రయత్నాలు ఫలించాలని కోరుకోవడం తప్ప కొల్లేరు గురించి ఇంకేమీ ఆలోచించలేం.

- ఆంధ్రప్రభ , 21 మార్చి 2014.

 

కొల్లేటి జాడలు”నవల డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె వెబ్‌సైట్ ద్వారా ఆర్డర్ చేసి ప్రింట్ పుస్తకాన్ని తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

కొల్లేటి జాడలు on kinige

 

KolletiJaadalu600

 

Related Posts:

శీలమా? అదియేమి?

అనామకుడు అనే కలంపేరుతో డా. ఎ. ఎస్. రామశాస్త్రి రాసిన కథా సంకలనం – “శీలమా? అదియేమి?“.

సిద్ధాంతాల మూసకట్టులోంచి కాకుండా విశాల జీవితానుభవం నుంచి వచ్చిన కథలివి. ఇందులోవి చాలా వరకు బహుమతి పొందిన కథలే. ఇందులో మొత్తం 21 కథలున్నాయి. కొన్ని కథల గురించి ప్రస్తావిస్తాను.

అనంతం: ఈ కథలోని ప్రధానపాత్ర రామ్మూర్తికి హఠాత్తుగా తను చచ్చిపోతాననే భయం పట్టుకుంటుంది. కొడుకు కోడలితోనూ, మనవడితోనూ, మిత్రబృందంతోనూ ఉల్లాసంగా ఉండలేక పోతాడు. ఎప్పుడూ అదే దిగులు….. మానసికంగా కృంగిపోతుంటాడు. భయాన్ని దూరం చేసుకోడానికి వీలైనంత సేపు సముద్రపుటొడ్డున కూర్చుంటుంటాడు. చివరికి, చావుకి భయపడేకన్నా, చచ్చిపోవడమే నయమని భావించి సముద్రంలోకి నడవబోతాడు. అప్పుడో పదహారేళ్ళ అమ్మాయి ఎదురై అతన్ని ఆపుతుంది….. జీవితం వైపు నడుపుతుంది. ఆసాంతం ఆసక్తిగా సాగిపోయిన ఈ కథలో సముద్రం గురించి, కెరటాల గురించి రాసిన వాక్యాలు చదువుతూంటే మనమూ సముద్రం ముందు బీచ్‍లో కూర్చున్నట్లుంది.

అసంపూర్ణం: ఇది ఇద్దరు బావామరదళ్ళ కథ. బావ (కథకుడు) బాగా చదువుకుని గొప్ప శాస్త్రవేత్త అవుతాడు. అతనికెంత సేపు విజ్ఞానం మీదే దృష్టి! ప్రకృతిని ఆస్వాదించేంత సమయమూ, ఆసక్తి, భావుకత లేవు. ఇందుకు భిన్నంగా, మరదలు శైలజ భావుకురాలు. ప్రకృతిని ఆస్వాదించలేని బావ స్వభావాన్ని అర్థం చేసుకున్న ఆమె అతనికి తనకి జోడీ సరిపోదని గ్రహించి అతనితో పెళ్ళికి నిరాకరిస్తుంది. ఇద్దరూ వేర్వేరు పెళ్ళిళ్ళు చేసుకుని తమ జీవితాలను గడుపుతూంటారు. కథకుడు తను ఎంచుకున్న రంగంలో ఎంతో కీర్తి ప్రతిష్టలు సాధిస్తాడు. అయినా అతనిలో ఏదో అసంతృప్తి. కొన్నేళ్ళ తర్వాత ఓ ఫంక్షన్‍లో బావామరదళ్ళు కలుస్తారు. మరదలితో తన బాధని వ్యక్తం చేస్తాడు. బదులుగా, మరదలు నవ్వుతుంది. ఆ నవ్వులో అతనికి ఎన్నో అర్థాలు గోచరిస్తాయి. మనుషులను అర్థం చేసుకోకబోతే, ఏం జరుగుతుందో ఈ కథ చెబుతుంది.

ఆరంభం: ఓ పౌరాణిక గాధ ఆధారంగా అల్లిన కథ ఇది. వసుదేవుడు కృష్ణుడిని రహస్యంగా రేపల్లెకి తీసుకురావడం గురించిన కథ. ఓ గడ్డపాయన బుట్టలో బాబుని పెట్టుకుని యమునానదిని దాటి రేపల్లె వస్తాడు. దార్లో ఎదురైన ఓ అవిటి బాలుడిని ఊరిపెద్ద ఇల్లెక్కడ అని అడుగుతాడు. కుంటి బాలుడు నందుడి ఇంటికి దారి చూపించడంతో పాటు, వర్షంలో బాబు తడవకుండా గొడుగు వేసి పట్టుకుంటాడు. ఆ తర్వాత ఇంటికి వెళ్ళిపోతాడు. తెల్లారి నిద్రలేచేసరికి అతని శారీరక వైకల్యం పోయి, కాలు బాగయిపోతుంది. దైవం లీలలని ఉద్దేశించి రాసిన కథ ఇది.

ఏ గాలెటు వీస్తుందో: ఓ ఆర్థికవేత్త కథ ఇది. దేశంలో వడ్డీరేట్లు తగ్గాలని, అప్పుడే మన దేశం ఆర్ధికంగా పురోగతి సాధిస్తుందని నమ్మే అతను, పెన్షన్ డబ్బులపై వచ్చే వడ్డీ సరిపోక ఇబ్బందులు పడుతున్న మావయ్య కుటుంబాన్ని చూడాడానికి వస్తాడు. తను చెప్పే సిద్ధాంతం వారి జీవితాన్ని క్రుంగదీస్తుందోని గ్రహిస్తాడు. మరి తన అభిప్రాయాన్ని మార్చుకున్నాడా, లేదా? చిన్నప్పుడు తనకి సాయం తన వృద్ధికి దోహదం చేసిన మావయ్యకి ఇప్పుడతను ఏమైనా చేయగలిగాడా? ఆర్ధికవేత్త దృక్పథానికి, సామాన్య మధ్యతరగతి మహిళ దృక్కోణానికి మధ్య ఉండే వైరుధ్యాన్ని ఈ కథ చక్కగా వ్యక్తీకరించింది.

ఓ అజ్ఞానం లోంచి: ఇది ఓ పాత్రికేయుడి కథ. ఒక రచయిత గురించిన కథ. రెండు సుప్రసిద్ధ నవలలు రాసి, ఆ తరువాత విరమించి ప్రపంచానికి దూరంగా ఏకాంతంగా గడుపుతున్న ఆ రచయితని ఇంటర్వ్యూ చేసి ఓ వ్యాసం రాయలనేది విలేఖరి ఉద్దేశం. ఆ రచయిత ఎవరు? ఆ విలేఖరి సంకల్పం నెరవేరిందా?

ఓ వందనోటు కథ: డబ్బు నల్లధనంగా ఎలా మారుతుందో సోదాహరణంగా తెలియజేసిన కథ ఇది. “నల్ల ధనం నిరోధించడం ప్రభుత్వం, బ్యాంకులు చేసేపని కాదు. నల్లధనం ఉండకుండా ఉండాలంటే కరెన్సీ నోట్లను కాదు తెలుపు చేయాల్సింది….. మన మనస్సులను..” అంటుందీ కథ.

క్రైం 2000: ఇంటర్‍నెట్ ఆధారంగా చేసే సైబర్ నేరాలను ప్రస్తావిస్తూ, బ్యాంకు దొంగతనం సులువుగా ఎలా చేయచ్చో ఓ కుర్రాడు నిరూపిస్తాడు. అయితే మరో కుర్రాడు అంతే తెలివిగా ఈ నేరాన్ని నిరూపించి పోలీసులకు సాయం చేస్తాడు. సైబర్ నేరాలు పెరిగిపోతున్న ఈ కాలంలో ప్రతీ ఒక్కరు ఎంత అప్రమత్తత ఉండాలో ఈ కథ చెబుతుంది.

గూళ్ళు: విపరీతంగా పెరిగిపోతున్న అపార్టుమెంట్ సంస్కృతిలో, ఓ ఫ్లాట్‍లో ఉంటున్న ఓ యువజంట కథ ఇది. వారు ఎదుర్కుంటున్న సమస్యలు, వారి జీవితం ఎలా సాగుతోందీ, మార్పు కోసం ఏం చేయాలనుకున్నారు… ఇలా ఈ కథ ఆసక్తిగా సాగుతుంది. ఈ కథలోని చాలా సంఘటనలు మన అందరి జీవితాలలోనూ తారసపడేవే.

తెరవెనుక: ఇదో చక్కని కథ. మనిషికి తప్పు చేయాలనే ఆలోచన ఎందుకు కలుగుతుంది? తప్పు అనే భావన ఆలోచనలో ఉంటుందా? ఆచరణలో ఉంటుందా? వ్యక్తిగతంగా మనుషులకి ఉండే పిరికితనమే సమాజానికి లాభదాయకమా? ఇలా ఎన్నో ప్రశ్నలతో ఆలోజింపజేస్తుందీ కథ.

మీ: స్వర్గస్తుడైన తండ్రికి ఉత్తరం రూపంలో నివాళి అర్పించిన కొడుకు కథ ఇది. మనసు ఆర్ద్రమైపోతుంది ఈ కథ చదివాక.

మెరీనా…మెరీనా: ” ఏదో వస్తుంది… ఇంకేదో పోతుంది. ఓ దశ నుంచి ఇంకో దశకి ఎదగడం…. ఇదే జీవితం” అని ఈ కథ చెబుతుంది. స్వేచ్ఛలోనే ఆనందం ఉందనుకునే వ్యక్తి, బాధ్యతలోనూ ఆనందం ఉందని తెలుసుకుంటాడీ కథలో.

విముక్తి: మరణానికి దగ్గరగా ఉండి, ఇంకా మృత్యుఘడియలు సమీపించని వయోవృద్ధులుండే కుటుంబాలు ఎదుర్కునే సమస్యల గురించిన కథ ఇది. మనుషుల అవసరాలు, మనస్తత్వాలు బంధాలను ఎలా నిర్దేశిస్తాయో ఈ కథ చెబుతుంది. నిడివి ఎక్కువైనా చివరిదాకా ఆసక్తిగా చదివిస్తుంది.

శీలమా? అదియేమి?: శీర్షికలోనే కథ ఏమిటో చెప్పేసే కథ ఇది. శీలమంటే ఏమిటో విశ్లేషించారు రచయిత ఈ కథలో. ప్రగతి అంటే బాహ్యాలంకరణ కాదని, ఆలోచనల్లోనూ, ఆచరణలోనూ పురోగతి కావాలని రచయిత అంటారు. ఈ కథలో రచయిత విశ్వనాధ సత్యనారాయణగారి వాడుక భాష వంటి గ్రాంథిక భాషను ఉపయోగించే శైలిని వాడడానికి రచయిత ప్రయత్నించారు.

రచన శైలి ఆహ్లాదంగా ఉంటూ, ఆసాంతం హాయిగా చదివించే గుణం కలిగిన ఈ కథలు చదువరులలో ఆలోచనలు రేకెత్తిస్తాయి. మంచి కథలని చదివిన తృప్తి పాఠకులకు కలుగుతుంది. ఈ పుస్తకం ఇప్పుడు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్ నొక్కండి.

శీలమా ? అది యేమి? On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts: