వేలుపిళ్ళై

ఈ కథలను రాసింది సి. రామచంద్రరావుగారు. ఇంగ్లీషు, తెలుగు, తమిళ పాత్రల చుట్టూ అల్లిన ఈ కథలన్నీ రచయిత తనకు తెలిసిన, పరిచితమైన జీవితంలో నుంచి ఏరుకుని, పరిశీలించి, భావనచేసి రాసినవే.

ఈ సంకలనంలోని కొన్ని కథలను పరిచయం చేసుకుందాం.

వేలుపిళ్ళై: వేలుపిళ్లై ఓ టీ ఎస్టేటులో కూలీగా పనిచేస్తూ వుండేవాడు. ఒకసారి ఎస్టేటు కండక్టరుతో మాటా మాటా వచ్చి పని మానేస్తాడు. కొండలకింద వున్న పొల్లాచీ సంతలో లక్ష్మీవారాలు అమ్ముడైపోగా మిగిలిన ఉల్లిపాయ, చింతపండు, కాయగూరలూ కొని ప్రోస్పెక్టు ఎస్టేటు కూలీలకి అవ్మేువాడు. కొన్నాళ్ళకి వేలుపిళ్లై పెద్దబజార్లో అంగడి ప్రారంభించాడు. కలిసొస్తుంది. వేలుపిళ్లైకి సిరి అబ్బడంతో తనపేరు చిరస్థాయి చేసుకోవాలని కోరిక పుట్టింది. పేరు శాశ్వతంగా నిలిచే దానం ఏదైనా చెయ్యడానికి నిర్ణయం చేసుకుని ఎస్టేటు కూలీలతో సంప్రదించాడు. వినాయకుని గుడి కావాలని అడిగారు కూలీలు. ‘సరే’ అన్నాడు వేలుపిళ్లై. భార్య వద్దంటుంది. ఆమె మాటలని లెక్క చేయకుండా, పని మొదలుపెడతాడు వేలుపిళ్ళై. ముందుగా గోపురం సిద్ధమైపోతుంది. ఒక రాతి పలక మీద వేలుపిళ్ళై ధర్మం అని రాయించుకుని మురిసిపోతాడు. అయితే వినాయకుడి విగ్రహాన్ని చేయించడానికి అతనికి కుదరదు. చివరికి ఓ గుడిలోంచి విగ్రహాన్ని దొంగిలించి తెస్తాడు. ఆ ప్రయత్నంలో పారిపోతుండగా సెందామరైతో పరిచయం ఏర్పడుతుంది. ఆమెతో చాటు మాటు వ్యవహారాలు సాగిస్తాడు. వినాయకుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టించడానికి, నాటకం ఆడి భార్యనగలని తాకట్టు పెట్టి, డబ్బు తెచ్చుకుంటాడు. తనని మోసం చేసి డబ్బు తీసుకున్నాడన్న సంగతి తెలిసి భార్య అతడిని విడిచి వెళ్ళిపోతుంది. సెందామరైని తీసుకొచ్చి ఇంట్లోనే కాపురం పెడతాడు. ఆమె వచ్చాక అతనికి మరింత కలిసొస్తుంది. ఆమె వలన తన జీవితం మారిపోయిందనే ప్రగాఢ విశ్వాసం అతనిలో కలుగుతుంది. ఆమె మీద ఎన్ని అపనిందలు వచ్చినా పట్టించుకోడు. ఆమె చనిపోతే, అన్నపానీయాలు మాని వినాయకుడి గుడి దగ్గర కూర్చుంటాడు. మనుషుల్లోని కీర్తికండూతిని, తామనుకున్న పనిని పూర్తి చేసేందుకు ఎంతటి పనికైనా వెనుకాడకపోవడాన్ని తమకి భరోసా కల్పించిన వారి పట్ల అమితమైన అనురాగాన్నిపెంచుకోడాన్ని ఈ కథ చిత్రిస్తుంది.

నల్లతోలు: కొందరు తెల్లవారు చదువుకున్న భారతీయులని తమతో సమానంగా చూసేవారు. అటువంటి కుటుంబమే మిస్టర్‌ అండ్‌ మిసెస్‌ స్టూవర్ట్‌. వారితో సంబంధాలు కలుపుకుని తానూ సైతం ఆంగ్లేయుడిలానే ప్రవర్తిస్తుంటాడు పేట్ అనబడే ప్రతాపరావు. ఒకసారి వారిచ్చే పార్టీకి వెడతాడు పేట్. అక్కడ బ్రిటీషు యువకులు చాలా మంది ఉంటారు. తాగి వాగడం మొదలుపెడతారు. తమ మధ్య ఈ నల్లతోలు గాడెందుకు అని పేట్ నుద్దేశించి వ్యాఖ్యానిస్తాడు డంకన్ హార్వీ అనే కుర్రాడు. కొంత వాగ్వాదం తర్వాత, పేట్‌రావ్‌‌ని పట్టుకుని ఈడ్చడం ప్రారంభించాడు డంకన్‌హార్వీ. పేట్‌రావ్‌ కొంత గింజుకుంటాడు. నలుగురూ సాయంపట్టి అతన్ని గది బయటికి నెట్టి తలుపు మూసేస్తారు. ఈ విషయం విని మిస్టర్‌ స్టూపర్ట్‌ కోపోద్రిక్తుదవుతాడు. “బ్రిటిష్‌యువకులంతా మృగాల్లాగా ప్రవర్తించారు” అంటాడు. “నా అతిథిని అవమానపరచడానికి డంకన్‌కి ఏం అధికారం వుంది!” అని గర్జిస్తాడు. “అంతా వెళ్ళి పేట్‌కి క్షమాపణ చెప్పుకోండి” అంటాడు. ఇంతలో అతడి భార్య అక్కడికి వస్తుంది. తమ కూతురిని చేసుకోబోయేది డంకన్ అని గుర్తు చేస్తుంది. మౌనంగా ఉండిపోతాడు. నిస్సహాయంగా ఇల్లు చేరుతాడు పేట్.

ఏనుగుల రాయి: ప్రోస్పెక్ట్ టీ ఎస్టేటు, కండక్టరుగా పనిచేస్తున్నాడు తంగముత్తు. కొత్తగా వేునేజర్‌లా వచ్చిన సిమ్మన్సు పదిరోజులైనా కాకుండానే, ఎస్టేటంతా తెగ తిరిగేశాడు. వచ్చే ఏడాది టీ నాటబోయే స్థలం కోసం ఇప్పటినుంచీ వెతుకుతున్నాడు. ఓ స్థలం చూసి, దాని గురించి వాకబు చేస్తే, అది టీ నాటడానికి మంచి స్థలం అని పదేళ్ళ క్రితవేు అప్పటి మేనేజరు నిర్ణయించి నర్సరీ ఏర్పాటు చేసాడని, కానీ అక్కడ మొక్కల్ని ఏనుగులు బ్రతకనీయవని తెలుస్తుంది. ఆ క్రమంలో అతనికి ఏనుగుల రాయి గురించి తెలుస్తుంది. ఏనుగుల రాయికి, టీ మొక్కలకి ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? ఏనుగులు ఎందుకు ఆ మొక్కలపై పగబట్టాయో తెలుసుకోవాలంటే ఈ కథ చదవాల్సిందే.

టెన్నిస్ టూర్నమెంట్: పేదవాడైనా, టెన్నిస్ బాగా ఆడగల గిరిని చూసి ఆకర్షితురాలవుతుంది ధనవంతుల కుటుంబానికి చెందిన కమల. తండ్ర అభీష్టానికి వ్యతిరేకంగా గిరిని పెళ్ళాడి ఇంట్లోంచి వెళ్ళిపోతుంది. మొదట్లో ఇద్దరూ సరదాగా ఉంటూ కలసి టెన్నిస్ ఆడుకునే వారు. అయితే రాను రాను గిరికి టెన్నిస్ పట్ల వ్యామోహం అధికమై, ఇంటిని, భార్యని నిర్లక్ష్యం చేయడం మొదలుపెడతాడు. తానేదో గొప్ప ఆటగాడినని, తాను గట్టిగా ప్రయత్నిస్తే డేవిస్ కప్ కైనా ఆడగలనని అనుకుంటాడు గిరి. కానీ అతని ఆట అంతంత మాత్రమేనని అతని మిత్రుడయిన కథకుడికి తెలుసు. కొన్నేళ్ళ తర్వాత మిత్రులిద్దరూ కలుసుకున్నప్పుడు ఉద్యోగం మానేసి ఆట మీద దృష్టి పెట్టానని గిరి చెబుతాడు. కుటుంబమెలా గడుస్తుందని కథకుడు అడిగితే, కమల వాళ్ళ నాన్న కలిసిపోయారని, ఆయన డబ్బుతో వ్యాపరం చేయనున్నానని చెబుతాడు గిరి. కమల కరుడు గట్టిన ద్వేషాన్ని సైతం మర్చిపోయి తండ్రి పంచన ఎందుకు చేరిందో తెలుసుకోవాలంటే ఈ కథ చదవాల్సిందే.

ఉద్యోగం: ఈ కథ జగన్నాధం అనే ఓ న్యాయమూర్తి కథ, వెంకట రమణ అనే ఓ పేదింటి న్యాయవాది కథ. ఈ కుర్రప్లీడరు కేసులు వాదించే తీరుని గమనించి,అతని పట్ల ఆకర్షితుడవుతాడు జగన్నాధం. జగన్నాధం ఉద్దేశంలో లాయరుగా ప్రావీణ్యం సంపాదించడానికి కావలసినవి అభిరుచి, కాలం. వెంకటరమణ కూడా కాలక్రవేుణా ‘లా’ సూత్రాలకి చిలవలూ, పలవలూ కల్పించి వ్యాఖ్యానం చెయ్యడం, ప్రతి వాదనకీ పది కేసులు ఉద్ఘోషించి బలపరచడం నేర్చుకుంటాడని, కాలం కాని మరొకటి కాని నేర్పలేని ఏదో ప్రజ్ఞ వెంకటరమణలో వుందని, అది అతన్ని వృత్తిలో చివరంటా తీసుకుపోతుందని ఆయన భావిస్తారు. వీరి పరిచయం పెరిగి వెంకటరమణ జగన్నాధం ఇంటికి వచ్చిపోయేంత చనువు ఏర్పడుతుంది. ఈ క్రమంలోనే జగన్నాధం గారి కూతురు నిర్మల్, వెంకట్ ఒకరినొకరు ఇష్టపడతారు, పెళ్ళాడుతారు. కాలక్రమంలో వెంకట రమణ ప్రాక్టీసు తగ్గుతుంది, న్యాయవాది వృత్తి విరమించుకుని ఏదైనా ఉద్యోగం చూసుకోవాలనుకుంటాడు. ఇలా ఎందుకు జరిగిందో తెలుసుకోవాలంటే ఈ కథ చదవాలి.

గాళిదేవరు: ఇది ఓ కాఫీతోటల కంపెనీ మానేజరు, సిబ్బంది కథ. కంపెనీ వృద్ధి చెందుతూంటుందీ, కానీ అభివృద్ధికి పాటుపడుతున్న కార్మికులు మాత్రం ఎన్నో కష్టాలు పడుతుంటారు. చిన్న ఉద్యోగుల కష్టాలు వివరించి, ముఖ్యంగా వాళ్ళ యిళ్ళయినా బాగుచేసి నూతన వసతులు కల్పించమని కంపెనీని కోరేడు మానేజర్ సోమయ్య. ఎలక్ట్రిసిటీ కూడా యిస్తే బాగుంటుందని రాయబోయి, ఆగిపోతాడు. అలా చేస్తే వేునేజిమెంటుకీ, తక్కిన చిల్లర ఉద్యోగులకీ వుండే వ్యత్యాసం సన్నగిల్లిపోతుందేమోనని భయం వేసింది. ఎలక్ట్రిసిటీ ప్రసక్తి ఎత్తకుండా ఉత్తరం ముగించాడు సోమయ్య. మానేజ్‌మెంట్ ఒప్పుకుని, కార్మికుల ఇళ్ళు బాగు చేయించడానికి, బాత్ రూమ్‍లు కట్టించడానికి అనుమతినిస్తుంది. ఈ విషయమై మాట్లాడి ఒప్పందం చేసుకునేందుకు బెంగుళూర్ వెళ్ళి, కిల్లిక్‌సన్‌ అండ్‌ కంపెనీకి వెడతాడు. అక్కడి ఆఫీసర్ చిన్నప్ప వీరి ఎస్టేట్ వివరాలు విని గాళిదేవరు ఉన్న ఎస్టేట్ అని తెలుసుకుని తానే స్వయంగా అక్కడికి వస్తాడు. గాళిదేవరు ఎవరు? అయన మహత్యమేమిటి? ఆ ఎస్టేట్‌కి ఒకప్పటి యజమాని అయిన వేుంగిల్స్‌ గాళిదేవరు ఆగ్రహానికి ఎలా గురయ్యాడు? ఎందుకు ఎస్టేట్‌ని అమ్మేసుకుని స్వదేశం వెళ్లిపోయాడు? మానవ మనస్తత్వాలని, ప్రాకృతిక శక్తుల పట్ల మనుషుల భయాన్ని, తోటివారి బలహీనతలపై ప్రాక్టికల్ జోకులు వేసి ఆనందించే స్వభావాన్ని ఈ కథ చిత్రిస్తుంది. కాఫీ తోట వర్ణన అద్భుతంగా ఉంటుందీ కథలో.

ఫ్యాన్సీడ్రెస్‌పార్టీ: లలితా మురళీలది అన్యోన్య దాంపత్యం. మురళీ టీ తోటలో మానేజర్‌గా పనిచేస్తూంటాడు. మురళి ఆఫీసుకు వెళ్ళిపోతే, లలితకి ఏమీ తోచదు. టీ తోటల్లో జీవితం ఎంతో ఒంటరిగా వుంటుంది. ఇక్కడ చాలా భాగం కూలీలే. కొద్దిమంది గుమాస్తాలూ, ఫ్యాక్టరీ సిబ్బంది కూడా వుంటారు. వేునేజ్‌మెంట్‌ హోదాలో వున్నవాళ్ళు వీరితో కలవడం ఎలానూ పడదు. ఉన్న మానేజ్‌మెంట్ ఉద్యోగులందరూ కలిసేదీ ఏ మూడు నెలలకి ఒకసారో అవుతుంది. ఈ సారి అందరూ కలిసినప్పుడూ, ఏవో రొటీన్ కార్యక్రమాలు కాకుండా కొత్త, భిన్నమైన కార్యక్రమాలు రూపొందించాలని అనుకుని ఫాన్సీ డ్రెస్ పార్టీ ఏర్పాటు చేస్తుంది లలిత. అందరూ తాము వేసుకోబోయే డ్రెస్ గురించి గోప్యంగా ఉంచాలి, కనుక తాను వేసుకోదలచిన జపాన్ డ్రెస్ గురించి భర్తకి చెప్పదు లలిత. ఒక రోజు అనుకోకుండా ఆ డ్రెస్‌ని చూస్తాడు మురళి, అది అతనికి నచ్చదు, దాన్ని వేసుకోవద్దంటాడు. భార్యభర్తలలో అభిప్రాయబేధాలొస్తాయి. ఇద్దరూ ఒకరిమీద ఒకరు అలుగుతారు. తర్వాత ఏం జరిగిందనేది ఆసక్తిదాయకంగా ఉంటుంది. ఒక ఫాన్సీ డ్రెస్ లలిత మురళీల మధ్య దూరం కల్పిస్తే, మరో ఫాన్సీ డ్రెస్ వారిద్దరిని కలుపుతుంది. టీ ఎస్టేట్‌లో పనిచేసే ఉద్యోగుల జీవితాలను దగ్గరగా చూపిస్తుందీ కథ.

క్లబ్ నైట్: ఒకప్పుడు బాగా రాసే రచయిత హఠాత్తుగా రాయడం మానేస్తాడు. టీ ఎస్టేట్ ప్రెసిడెంట్ కాబట్టి పనుల ఒత్తిడి వలన రాయడం లేదని పాత మిత్రుడు భావిస్తాడు, కానీ ఆ రచయిత అసలు వివరం ఇలా వివరిస్తాడు “ఎవరో ఎక్కడో మెచ్చుకుంటున్నారని నెలలూ, ఏళ్ళూ తరవాత వినికిడిగా తెలిస్తే ఏం తృప్తిగా వుంటుంది? రాసింది నీ చుట్టూ వున్న వాళ్ళని కదిలించడం చూడగలిగితేనే కదా ఇంకా రాయాలనే వుత్సాహాం పుట్టేది!” అంటాడు. మిత్రుడు అంగీకరించడు. మళ్ళీ రాయాలని పట్టుపడతాడు. మళ్ళీ రాయడం తన వల్ల కాదని, “గడించిన పేరుని భద్రంగా రక్షించుకుంటూ రాయడం మానెయ్యాలా, చిత్తశుద్ధితో రాసి ఆకట్టుకున్న వాళ్ళ అభిమానాన్ని పోగొట్టుకునే ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కోవాలా?” అంటాడు. చివరికి అతను మళ్ళీ రాసాడో లేదో తెలుసుకోవాలంటే ఈ కథ చదవాలి.
పచ్చటి టీ, కాఫీ తోటలలో చూడడానికి అందంగా ఉండే బయట కొండలూ, స్వచ్ఛమైన గాలి అన్నీ ఉంటాయి. వీటితో పాటు పెద్దా చిన్నా తారతమ్యాలూ, స్పర్థలూ కావేషాలూ, నటనలూ, ఆశ్రిత పక్షపాతాలూ, అన్ని చోట్లా వున్నట్లే ఇక్కడకూడా అదే మోతాదులో తాండవిస్తూ వుంటాయని ఈ కథ చెబుతుంది.

చివరిదాక ఆసక్తిగా చదివించే కథలున్న ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వెల రూ. 50/- . నెలకి రూ. 30/- అద్దెతో కూడా చదువుకోవచ్చు.

వేలుపిళ్లై On Kinige

కొల్లూరి సోమశంకర్

Related Posts:

పరిచయం (నండూరి రామమోహనరావు గారు 1964లో వేలుపిళ్ళై కథలకు)

వేలుపిళ్లై On Kinige

సి. రామచంద్రరావుగారి కథలంటే నాకు చాలా ఇష్టం. అవి ఇంకా చాలామందికి ఇష్టం కావడానికి కనీసం ఒక శతాంశమైనా నేను కారణం కావడం నా కిప్పటికీ సంతోషం కలిగిస్తుంది.

రామచంద్రరావుగారిని చూస్తే కథలు రాసేవాడిలా, అందులోనూ తెలుగులో రాసేవాడిలా కనిపించరు. తెలుగు కథలు రాసేవారి కొక ప్రత్యేకమైన తరహా వుంటుందని నా ఉద్దేశం కాదు. అయినా, రామచంద్రరావుగారిలో కథా రచయితను చటుక్కున పోల్చుకోవడం కష్టం. తెలుగును, ఇంగ్లీషును కూడా ఇగ్లీషు యాసతో మాట్లాడే ఆయనను టెన్నిస్ ప్లేయరనో, ఏ టీ, కాఫీ ఎస్టేట్ల మేనేజరనో పరిచయం చేస్తే తేలిగ్గా నమ్మవచ్చు. నిజానికి ఆయన ఈ రెండూ కావడమే కాక, కథా రచయిత కూడా కావడం ఒక విశేషం.

ఈ కథలలో స్థలం తెలుగుదేశం కాదు; పాత్రలు, వాతావరణం తెలుగువికావు. అందుచేత వీటిలో తెలుగుదనం లోపించిందంటే నేనేమీ చెప్పలేను – తెలుగు వాతావరణం వుండటమే తెలుగు కథలకు గొప్పదనం కాదని తప్ప. ఈ కథావస్తువులన్నీ రచయిత తనకు తెలిసిన, పరిచితమైన జీవితంలో నుంచి ఏరుకుని, పరిశీలించి, భావనచేసి రాసినవే. అందుచేత, వీటిలో ఒక నిజాయితీ, ఒక వాస్తవికత వున్నాయి. కనుకనే, అవి సజీవంగా కదులుతున్నట్టు వుంటాయి; మనల్ని కదలిస్తాయి. ఈ గుణ విశేషం, వల్ల అవి నిస్సందేహంగా గొప్ప కథలే. అవి రాసినవాడు తెలుగువాడు కావడం మరొక విశేషం.

ఈ సంపుటిలో అన్నిటిలోకి నాకు నచ్చిన కథ ఏదంటే త్వరగా చెప్పలేను. అన్నీ అన్ని రకాలు; దేని వైచిత్రి దానిదే. ఒక్కొక్క దానిలో ఒక్కొక్క విధంగా మానవ స్వభావేన్మీలనం చేయడంవల్ల ఈ కథల వైవిధ్యం పఠితలను ఎంతైనా ఆకర్షిస్తుంది. అయినా నిగ్గతీసి అడిగితే, ఈ సంపుటిలోని రెండవ కథను, దానికంటే ముందుగా మొదటి కథను పేర్కొంటాను. మొదటికథ నాకు బాగా నచ్చడానికి కారణం వారపత్రిక పోటీలో మొదటి బహుమతి పొందినదని మాత్రమే కాదు. చదవండి, మీకే తెలుస్తుంది.

రామచంద్రరావుగారు తరుచుగా వ్రాయరు. ఒక కథకు, మరొక దానికి మధ్య చాలా వ్యవధి వుంటుంది. ఇవి మొదట్లో ఆంధ్ర వార పత్రికలో ప్రచురిత మవుతున్నప్పుడు మళ్ళీ ఆయన కథ ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఎదురు చూసే పాఠకులు పెక్కుమంది వుండేవారు. ఎప్పుడో బుద్ధి పుట్టినప్పుడు తోచినప్పుడు ఆయన కథ రాస్తారు. ఉద్యోగ విధులు అడ్డురావడం దీనికి ప్రధాన కారణం కాకపోవచ్చు. ఒకసారి అడిగితే ఆయన చెప్పినట్లు జ్ఞాపకం – మంచి కథావస్తువు దొరికేవరకు, దాని ఎత్తుగడనుంచి ముగింపు వరకు సంవిధానమంతా మనస్సులో స్పష్టంగా రూపు కట్టేవరకు తాను కథ రాయలేనని. ఇది నిజం కావచ్చు. కనుకనే, ఈ కథలలో ఇంత మంచి శిల్పం, వైవిధ్యం సాధించారేమో ననిపిస్తుంది. ఏమైనా, ఈ సంపుటిలోని కథలన్నీ నాలుగైదేళ్ళ క్రిందట రాసినవే. ఆ తరువాత ఆయన కథ రాసినట్టు నాకు జ్ఞాపకం లేదు.

ఎందుకు రాయడం లేదు సి.రా.రావు గారూ?

-నండూరి రామమోహనరావు

విజయవాడ,

14-12-64

వేలుపిళ్లై On Kinige

 

This eBook is now available on Kinige @ http://kinige.com/kbook.php?id=142

Related Posts: