విద్వాన్ విశ్వం సాహితీ విరాట్ రూపం

రాజకీయ సాహిత్య సామాజిక రంగాల్లో అవిరళమైన కృషి చేసిన రాయలసీమ రత్నం – విద్వాన్ విశ్వం. అయితే ఆయన నిజాయతీ, నిబద్ధత కలిగిన సంపాదకుడిగా, ‘పెన్నేటి పాట’వంటి గ్రంథ రచయితగా అసామాన్య కీర్తిమంతుడు. ఆధునిక పంచకావ్యాల్లో ఒకటొగా ‘పెన్నేటి పాట’ తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో ప్రముఖ స్థానాన్ని పొందింది. విద్వాన్ విశ్వం సాహితీ విరూపాక్షుడు. ఆయన వ్యక్తిత్వం, సాహిత్య వ్యక్తిత్వం దర్పణంగా ఈ మంచి పుస్తకాన్ని వెలువరించారు అబ్జ క్రియేషన్స్ (హైదరాబాదు) వారు. ఆలోచనీయమైన, అధ్యయనావశ్యకమైన, విలువైన సమాచారగతమైన ఈ వ్యాస సంపుటికి సంపాదకత్వం వహించిన ప్రసిద్ధ రచయితలు డా.నాగసూరి వేణుగోపాల్, కోడీహళ్లి మురళీమోహన్.

ఈ వ్యాస సంపుటిలో నాలుగు అధ్యాయాలున్నాయి. ‘విశ్వజీవి’లో విశ్వంగారి జీవితాన్ని, సాహిత్యాన్ని, వారిపైగల అభిప్రాయాల్ని, వారితోగల పరిచయాల్ని వివరించే వ్యాసాల్ని పొందుపరిచారు. ‘విశ్వరూపి’లో విశ్వంగారు నడిపిన శీర్షికలు తెలుపు – నలుపు, మాణిక్యవీణలతో పాటు మరికొన్ని వ్యాసాలున్నాయి. ‘విశ్వభావి’లో రచయిత మాటలౌ, పీఠికలు, పుస్తక సమిక్షలూ వచ్చాయి. ‘విశ్వమేవ’లో విశ్వంగారి సందేశాలు, ఇంటర్వ్యూలు వున్నై. మొదటి అధ్యాయంలో సాహితీ ప్రముఖులైన విశ్వనాథ, వేలూరి, దివాకర్ల, దాశరథి, ఆరుద్ర, అనంతకృష్ణశర్మ, మిక్కిలినేని, ఏటుకూరి బలరామమూర్తి, కల్లూరు అహోబలరావు, మహీధర రామ్మోహనరావు వంటి వారి వ్యాసాలు కాక నేటి లబ్ధప్రతిష్టులు అద్దేపల్లి, మాలతీచందూర్, వెలుదండ నిత్యానందరావు, నాగ్సూరి మొదలైన సాహితీపరుల వ్యాసాలున్నాయి. ఈ 20 వ్యాసాల్లోనూ విశ్వం గారి గురించిన ప్రశస్త విషయాలూ, విశేష విషయాలూ ఎంతో వివరణాత్మకంగా ప్రస్తావించబడినై. వీటిలోని సమాచారం ఈతరం పాఠకులకు ఎంతో స్ఫూర్తిదాయంగా వుంది.

‘విశ్వం జీవితమే ఆయనకొక దృక్కోణాన్ని అందించింది’ అంటూ ఆ దృక్కోణం ద్వారా ఆయన రచనల్లో స్థూలంగా చెప్పిన అంశాల్లోని సూక్ష్మార్థాల్నీ, ఆయన సూక్ష్మంగా చెప్పిన వాటిల్లోని స్థూలార్థాల్నీ విశ్లేషణాత్మకంగా చెప్పారు – యాదాటి కాశీపతిగారు. ఈ అధ్యాయానికి నిండుతనాన్నీ, విశిష్టతనీ తెచ్చిన ఎంతో ముఖ్యమైన వ్యాసం వారిది. రాజకీయ, సాహిత్య, సామాజిక రంగాల్లో విశ్వం కృషికి దర్పణంగా వుందీ వ్యాసం.

అలాగే ‘సమన్వయ మూర్తి విద్వాన్ విశ్వం’ అనే తమ సమగ్ర వ్యాసంలో నాగసూరి వేణుగోపాల్ ‘విశ్వంగారి ఆలోచనా సరళి, పాండితీ సమన్వయం, విశాల దృక్పథం, నేటి రచయితలకు, పాత్రికేయులకు ఎందుకు స్ఫూర్తిదాయకమో సోదాహరణంగా వివరించారు. తనదైన ప్రత్యేక వ్యాసరచనా విలక్షణతతో, ప్రణాళికతో – నాగసూరిగారి వ్యాసంలో కొండంత విశ్వంకి తన ప్రతిభాదర్పణం పట్టారు.

విశ్వంగారు నిర్వహించిన శీర్షికల్లో తెలుపు – నలుపు మాణిక్యవీణ వ్యాసాల్లో ఎన్నికగన్న వాటిని రెండో అధ్యాయంలో చేర్చారు. వీటన్నిటా విశ్వంగారి ప్రతిభావ్యుత్పత్తి ద్యోతకమవుతూ వున్నై. అన్నిటా సమాజం గుండె చప్పుళ్లని విశ్వంగారు విని, సంవేదనాత్మకంగా, ఆలోచనీయంగా పాఠకులకు వినిపించిన విధానానికి అబ్బురం కలుగుతుంది. ఆనాటికి వర్తమాన సామాజికాంశాల్ని వారు గవేషించిన తీరుకి ఆశ్చర్యపోతాము. ఉదాహరణకు 1.12.70 నాటి మాణిక్యవీణ వ్యాసం ఇలా మొదలవుతుంది. ‘అనుభవిస్తున్నప్పటి తీవ్రతను ఏ బాధ అయినా తర్వాత గోల్పోతుంది/ నడుస్తున్నప్పుడు పడిన వేసట గమ్యం చేరుకున్న తర్వాత మఱుగున పడిపోతుంది/ సరికొత్త తరం వారికి తెలంగాణా అలనాటొ రూపు ఎంత ఊహించుకున్నా కానరాదు/ పాతతరం వాఇకైనా అప్పటి అనుభవాలు కొన్ని పరగడుపున బడిపోవడం సహజం. ఆ తర్వాత ఆయా విశేషాల్ని చదువుతాము.’ ఇదీ విశ్వం శైలి. ఈ శైలిలో పఠితని ఒక మూడ్‌లోకి లాక్కొచ్చే గుణంతో పాటు, రచనని చదివించే గుణాన్ని సమకూర్చే నేర్పూ గోచరిస్తుంది.

మూడవ అధ్యాయం ‘విశ్వభావి’లో విశ్వంగారు రాసిన పీఠికలు, సమీక్షలు ఉన్నాయనుకున్నాం. వీటిలో రంగనాయకమ్మ నవల ‘కళ ఎందుకు?’కు రాసిన ‘ఆముఖం’ – విశ్వంగారి రచనలోని వొంపు వాటాల్నీ, ఎత్తుపల్లాల సొబగుల్నీ; అక్షరంతో చదువరి గుండెని తాకే పదశక్తినీ తెలుపుతుంది. తెలుగు వచన రచనలోని సరళత్వాన్నీ, సరసత్వాన్నీ, గాఢతనీ, సాంద్రతనీ – ఒక్కచోట చూసి చదివి ఆనందించే అదృష్టాన్నిస్తుందీ ‘ఆముఖం’. అదే సందర్భంలో ఎంతో పదునైన భావజాలాన్ని విసిరి ఆలోచనా ప్రేరకంగా నిలుస్తోంది.
నాలుగో అధ్యాయంలోని ఇంటర్వ్యూల్లో విశ్వంగారి నిర్భీతీ, నిబద్ధతా, లోకజ్ఞతా, సాహిత్య విజ్ఞతా – అన్నీ పారదర్శకంగా కనిపిస్తాయి. ‘జానపద కవిత్వమెంత సజీవంగా వుందో, అదే విధంగా పురాణ కవిత్వం కూడా నేటికీ నిలిచే వున్నది. దానికి కారణం రెండింటిలోనూ వున్నటువంటి రసస్ఫోరకత్వమే’ అన్నవారి ప్రకట దీనికి ఒక ఉదాహరణ.
ఈ పుస్తకం సంపాదకులిద్దరూ ఒక కష్టసాధ్యమైన పనిని జయప్రదంగా పూర్తిచేశారు. విద్వాన్ విశ్వం వ్యక్తి జీవితంలోనూ, సాహిత్య వ్యక్తిత్వంలోనూ వున్న బహువిధ పార్శ్వాల్నీ, బహుముఖ కోణాల్నీ తెలుసుకునే అవకాశాన్ని తెలుగు పాఠకులకందించి సాహితీలోకానికి గొప్పమేలు చేశారు. అభినందనీయులు!!

విహారి
(పాలపిట్ట జూన్ 2012 సంచికలో ప్రచురితం)

* * *

“సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె ద్వారా ప్రింట్ పుస్తకం ఆర్డర్ చేసి తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం On Kinige

Related Posts:

నడుస్తున్న చరిత్ర ఆగస్టు 2012 సంచిక – సంపాదకీయం

నడుస్తున్న చరిత్ర ఆగస్టు 2012 సంచిక – సంపాదకీయం

Nadustunna Charitra August 2012 Editorial

* * *

నడుస్తున్న చరిత్ర ఆగస్టు 2012 On Kinige

Related Posts:

సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం

ఈతరం పాఠకులకు అంతగా పరిచయం లేని సాహితీదిగ్గజం విద్వాన్ విశ్వం. ఈ మహానుభావుడిని పునరావిష్కరించే క్రమంలో డా.నాగసూరి వేణుగోపాల్, కోడీహళ్ళి మురళీమోహన్ సంకల్పించిన అపురూప గ్రంథం ‘సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం‘. సంపాదకుల అభిప్రాయంలో “ఈ బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, మానవతావాదికి లభించవలసినంత గుర్తింపు లభించలేదు. వారి ప్రతిభకు మనం తగిన పట్టం కట్టలేదు. వారి రచనలపై పి హెచ్.డి. స్థాయిలో ఒక్క పరిశోధన కూడా వెలుగు చూడలేదు”

ఈ కారణంగా, వారి జీవితం, రచనలగురించి కొంతైనా తెలియచేయడానికి, “త్వరలో ఆంధ్రదేశం జరుపుకోబోతున్న విశ్వం (1915-2015) గారి శతజయంతిని దృష్టిలో వుంచుకుని, ఆ సాహితీ పూర్ణచంద్రునికి ఈ నూలుపోగు” సమర్పించారు.

నాలుగు అధ్యాయాలుగా కూర్చిన ఈ పుస్తకంలో, విశ్వంగారి గురించి, సర్వశ్రీ దివాకర్ల వెంకటావధాని, రాళ్ళపల్లి అనంత కృష్ణశర్మ, వేలూరి శివరామశాస్త్రి, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, మహీధర రామమోహనరావు, ఏటుకూరి బలరామమూర్తి,తిరుమల రామచంద్ర, ఆరుద్ర, దాశరధి వగైరా ప్రముఖులు రాసిన వ్యాసాలూ, పరిచయాలూ ఉన్నాయి. అలాగే, అయిదు దశాబ్దాల పత్రికా జీవితంలో, విశ్వంగారు ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రప్రభ, మొదలైన పత్రికల్లో నిర్వహించిన, బహుళప్రచారం పొందిన తెలుపు – నలుపు, మాణిక్యవీణ, మంచీచెడ్డా, ఆనందం, విజ్ఞానం వగైరా రచనల్ని ‘విశ్వరూపి’ అనే అధ్యాయంలో చేర్చారు. మరికొన్ని వ్యాసాలు, సమీక్షలు ‘విశ్వభావి’ లో, ఆయన సందేశాలు, ఇంటర్యూలు చివరి అధ్యాయంలో పొందుపర్చారు. మొత్తంమీద ఈ పుస్తకాన్ని, సమగ్రంగా చదివితే, విశ్వంగారి జీవితం, రచనల గురించి ఒక స్పష్టత ఏర్పడుతుందనటంలో సందేహంలేదు.

అనంతపురంజిల్లాలోని తరిమెలగ్రామంలో జన్మించిన మీసరగండ విశ్వరూపాచారి, సంస్కృతాధ్యయనంతో విశ్వరూప శాస్త్రిగా ఎదిగి, ఆ పేరుతో పలు రచనలు చేసినా, మదరాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి విద్వాన్ పట్టా పుచ్చుకుని విద్వాన్ విశ్వంగా మారిన క్రమం తెలుసుకోవాలంటే డా.నాగసూరి వేణుగోపాల్ గారి వ్యాసం చదవాలి. సంస్కృత పండితుడైనా, తరిమెల నాగిరెడ్డి సాంగత్యంలో వామపక్షభావాలు వంటపట్టించుకున్నాడు విద్వాన్ విశ్వం. 1938లోనే నవ్య సాహిత్య గ్రంథమాలను ప్రారంభించి పాసిజం, లెనిన్, స్టాలిన్ ల గురించి పుస్తకాలు ప్రచురించారు.

ఇరవయ్యవ ఏటనే ‘విరికన్నె’ రచించారు. బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో వున్నప్పుడు మార్క్సిస్టు సాహిత్యంతో, రాజకీయాలతో సంబంధం పెంచుకున్నారు. 1938లో జిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశారు. 1945లో, హైదరాబాదు మీజాన్ పత్రికలో వర్కింగ్ జర్మలిస్టుగా చేరి ఆ తర్వాత మరికొన్నాళ్ళు ప్రజాశక్తిలో పనిచేసి, 1952నుండే ఆంధ్రప్రభ వారపత్రికలో వివిధ హోదాలలో కొనసాగారు.

విక్రమోర్వశీయంతో ప్రారంభమైన విశ్వంగారి అనువాద కార్యక్రమం కిరాతార్జునీయం, దశకుమార చరిత్ర, మేఘసందేశం, దాకాకొనసాగింది. ఇవి కాక, ఇతర భారతీయ భాషలనుండీ ప్రపంచ సాహిత్యంనుండీ పలురచనలు తెనుగించారు. చెహోవ్, యితర రష్యన్ రచయితల కథలు, ఫ్రెంచి రచయిత రోమా రోలాకు నోబెల్ బహుమతి సంపాదించి పెట్టిన ‘జాఁక్రిస్తోఫ్’ను ‘మానవుడు’గా ఇబ్సన్, షాల నాటకాలను, ఫ్లాహెర్టీ నవలను, రజనీపామీదత్ భారతదేశం గురించి రాసిన వుద్గ్రంధాన్ని, రవీంద్రుని రచనల్ని కూడా తెలుగువాళ్ళకందించాడు. ఇవన్నీగాక, కథా సరిత్సాగరాన్ని పన్నెండు భాగాలుగా తెలుగు చేశారు.

అయితే, మనం యింకా ఎంత చెప్పుకున్నా విశ్వంగారి పేరు చెప్పగానే చప్పున గుర్తుకు వచ్చే కావ్యం పెన్నేటిపాట, పెన్నానది పరీవాహక ప్రాంతంలోని నిజ జీవితాన్ని కరుణరసార్ద్ర హృదయంతో రచించిన కన్నీటిపాటే ఈ పెన్నేటిపాట. రాయలసీమ జన జీవితాన్ని ప్రతిబింబించిన తొలికావ్యం యిది అన్నారు భూమన్. 1956లో, తెలంగాణ రచయితల సంఘం ఈ కావ్యాన్ని ప్రచురించింది. విశ్వంగారు తెలంగాణ రచయితలకు ఆత్మబంధువు అన్నాడు దాశరథి. సంఘంపేరు తెలంగాణ రచయితల సంఘం అయినా, కార్యకలాపాలు ఆ ప్రాంతానికే సీమితం కాలేదు అని కూడా శలవిచ్చారు.

విశ్వంగారి మరొకకావ్యం ‘ఒకనాడు’ 1965లో అచ్చయింది. ఒక వాస్తవ సంఘటన ఆధారంగా యిది రాశాడాయన. బ్రిటిష్ సైనికుల అత్యాచారం, నుండి యిద్దరు హిందూ మహిళలను రక్షించే క్రమంలో, గుత్తిలోని రైలుగేటు కీపర్ గూళిపాలెం హంపన్న ప్రాణాలొడ్డిన రోజది. (4 అక్టోబర్ 1893).

పత్రికా వుద్యోగం నుండి విరమణ తర్వాత, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ప్రచురణ విభాగం ప్రధాన సంపాదకులుగా పనిచేసిన విశ్వంగారు వేదాలతోపాటు, మరెన్నో సంస్కృత గ్రంథాలను అనువదించారు.
విశ్వంగారిలాంటి సంపాదకులు, రచయితలను స్వేచ్చగా రాయనిచ్చి, సహజంగా ఎదగనివ్వటం వల్లనే ఒక లత, కృష్ణకుమారి, రంగనాయకమ్మ, కౌసల్యాదేవి, విశాలాక్షి అచ్యుతవల్లి మొదలగువారు సుస్థిరమైన స్థానాన్ని పొందగలిగారు’ అంటారు మాలతీ చందూర్.

ఎన్ని పత్రికల్లో పనిచేసినా, ఎక్కడా నిలకడగా చేయలేకపోయాడు. ఆత్మాభిమానాన్ని చంపుకోలేకపోయారు. ఎవరినీ సంతృప్తి పరచలేకపోయారు. అంటారు మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి.
ఏది ఏమైనా, పేర్లుఏవైనా, పత్రికలు ఏవైనా, 1952 నుండి, 1987 దాకా ముఫ్పై అయిదేళ్లపాటు అవిచ్ఛిన్నంగా పత్రికల్లో ఒక (కాలం) ను శీర్షిక నడిపిన బహుశా, ఒకే ఒక తెలుగు సాహితీమూర్తి విద్వాన్ విశ్వం అంటారు వెలుదండ నిత్యానందరావు.

సందేశాలు యివ్వడం చాలా సులభం. అవి ఎప్పుడూ మంచిమాటలుగానే వుంటాయి. కాని ఆ దారిలోనే నడవచ్చని చూపించాలి. ఆశయ విహీనమైన జీవితం వ్యర్థం. ఎవరి ఆశయం వారే నిశ్చయించుకుని, అందుకోసం ఎంత తపించి కృషి చేస్తే అంత మంచిది. నడిచే వారికన్నా, నడిపించేవారిలో చిత్తశుద్ధి అవసరం. అన్న విశ్వంగారి మాటలు అందరికీ స్ఫూర్తిదాయకం.

ముక్తవరం పార్థసారథి. (నడుస్తున్న చరిత్ర జూన్, 2012 నుంచి)

* * *

“సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. ఈ పుస్తకం ప్రింట్ బుక్‌ని మీరు కినిగె వెబ్ సైట్ నుంచి తెప్పించుకోవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం On Kinige

Related Posts: