‘సఫర్’ కథపై స్మైల్ అభిప్రాయం

చక్కని తెలుగు సాహిత్యం ఆస్వాదించాలనే తెలుగు పాఠకులకు ఒయాసిస్సు లాంటివి త్రిపుర కథలు. రాసి కన్నా వాసి మిన్న అని విశ్వసించిన త్రిపుర గారు 1963 – 1973 మధ్య కాలంలో 13, 1990-91 మధ్యలో 2 కథలు… మొత్తం 15 కథలు వ్రాశారు. వీటిలోని విషయం, శైలి, గాఢత పలు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాయి. ఈ కథలు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తాయి.

ఈ సంకలనంలోని ‘సఫర్’ కథపై స్మైల్ గారి అభిప్రాయం చదవండి.

* * *

“ఒక విప్లవ కారుడి కథ యిది కొంత మనిషి కథ, చాలా ఎక్కువగా మనసు కథ. ఇతనికి భార్యా, పిల్లలూ వున్నారు. స్టీరియో సంగీతం, రికార్డులు వున్నాయి, అతను వున్న ప్రదేశానికి రెండు వేల మైళ్ళ దూరంలో, బాబీ, మన్నాసింగ్, మోసీన్, అనిల్, త్రిపాటీ, అందరూ రాజకీయాల్తో ప్రమేయం వున్నవాళ్ళే- దృక్పథాల్లో కొంచెం తేడాతో, బాబీ ట్రేడ్ యూనియనిస్ట్, మన్నాసింగ్ సాయుధ విప్లవాన్ని నమ్మిన నక్సలైట్, బాబీ భార్య మున్నీ, ఓ పిల్లాడి తల్లి, మున్నీ అంటే విప్లవ కారుడుకి విపరీతమైన ప్రేమ- లోపల్లోపల. జీవితంలో వీళ్ళందరి ప్రయాణమే – సఫర్.

ఇదీ యీ కథ ఔట్ లైన్. స్వగతంలో కథ సాగుతుంది కాబట్టి ‘అనగనగా’ కథల్లా మొదలవదు. ‘అందరూ సుఖంగా వున్నారు’ అంటూ అంతమవదు. మొదటి వాక్యం నుంచే విప్లవ కారుడి, మానసిక ప్రపంచంలోకి వెళ్ళాలి మనం. ఇతనికి బాబీ భార్య మున్నీ అంటే చాలా ప్రేమ అని కూడా వెంటనే తెలుస్తుంది మనకి. ఆవిడకీ ఇతనంటే అభిమానం వున్నట్టే కన్పిస్తుంది. ఇతనికి విపరీతమైన గిల్టీ ఫీలింగ్. స్నేహితుడికి ద్రోహం చేస్తున్నానేమోనని. దూరంగా వున్న తన వేయి కళ్ళ సుశీలకి ద్రోహం చేస్తున్నానేమోనని. విప్లవానికి ద్రోహం చేస్తున్నట్లు అతను అనుకుంటున్నట్లు కన్పించదు – విచిత్రం! ఎందుకంటే – ‘ఏ దేశంలోనైనా. ఏ మనిషేనా, ఏ కారణానికేనా రోదిస్తుంటే నీ హృదయం వింటుంది, నీ మనసు దానికి కంపిస్తుంది’ – అని అనుకుంటాడు. కథంతా కూడా, ఇతని ఆలోచన అంతా కూడా – మున్నీ చుట్టే తిరుగుతూ . మున్నీ అంటే ‘దాహం’ తన ‘దాహంలో ద్రోహం’ అనుకుంటాడు- విస్కీ మత్తులో. అతను చాలా చీకటిగా ఆలోచించ గలడన్న సంగతి మనకి కథ మొదటే తెలుస్తుంది. ‘నువ్వు సీజర్‌వి కావు’. అని అనుకుంటాడు తన గురించి మొట్టమొదటే – వెంటనే ‘జూడాస్‌వి అవగలవు కాని, అది కూడా యిప్పటి దాకా’ అని వెంటనే అనుకుంటాడు. ఈ రెండు ముక్కల్లో అతని మానసిక స్థితిని తెలుసుకోవచ్చు. విస్కీతో తనలో ఎన్నో గదుల్ని ఆవిష్కరించుకుంటాడు. లోనికెళ్తాడు. వస్తాడు – గ్లూమీగా? మున్నీ కావాలి – వద్దు – కావాలి – వద్దు – స్నేహితుడికి ద్రోహం చెయ్యాలా?వద్దా? చేస్తేయేం ? వద్దు చెయ్యలేను. జూడాస్‌వి అవగలవు కాని, అవవు, ‘అది నీ డెస్టినీ.’ అని జాలిపడి సరిపెట్టుకుంటాడు. మానసికంగా అదొక డెస్టినీ. ఇదే కాదు అతని డెస్టినీ. భౌతికంగా యింకోటి కూడా వుంది. అది ‘దైన్యపు రంగుల్లో’ కన్పించే భారత దేశం. దాన్ని ఓ దరి చేర్చడం, దానికి ఓ దారి చూపించడం ఆ ప్రయత్నంలో ప్రయాణం! యితనూ, యింకా ఇతని ఇతర అండర్‌గ్రౌండ్ కామ్రేడ్స్. అతనికి విప్లవమూ కావాలి, మున్నీ కావాలి. ‘ఇయ్యి. నీలోనిదంతా ఇయ్యి’- అని విషాదంగా అనుకుంటాడు. బాబీ కుటుంబ స్వచ్ఛమైన పాలు- “ఆ పాలలో నీ…” అని అసంపూర్తిగా, అయిష్టంగా తన గురించి జాలిగా అనుకుంటాడు. యిదంతా ఒక ముడి ఎవరూ విప్పలేరు. అని సమాధాన పర్చుకుంటాడు. ఇలా కథంతా కూడా ఇతని గిల్టీ ఫీలింగే. దేశానికి మార్గాలు ఏర్పరిచిన వాడు తను – ఓ కుటుంబం ప్రయాణించే దారిలో అడ్డుగా పడిన వృక్షంలా యేమిటిది? మెహ్రోత్రాలో రాజకీయ జూడాస్‌ని పసికట్టాననుకున్న అతను, తన జీవితంలో తనదైన ద్రోహచింతనని తియ్యగా చేదుగా అనుభవిస్తాడు. దేశానికి మార్గాలు చూపిస్తున్న తను, ఆ మార్గంలో ప్రయాణం చేయాలి కనుక – ఆ మార్గం నుంచి, వ్యామోహమార్గంలోకి చీలిపోకూడదు కనుక-మున్నీని వదలి పోవాలి. బాబీని వదలిపోవాలి. గిల్టుని, సిన్‌ని వదలిపోవాలి. ఓ జవాబును వెతుక్కుంటూ వెళ్ళిపోవాలి. వెళ్ళిపోతాడు. ‘తుఫాన్-మెయిల్లో’ వెళ్ళాల్సినవాడు ఓ మామూలు మెయిల్లోనే వెళ్ళిపోతాడు. ప్రయాణం సాగుతుంది. సఫర్. అది భౌతికమూ మానసికమూ.

అతని ఏ శరీర సౌఖ్య లోపం వల్ల ఇంత చీకటి ఆలోచనలు వచ్చాయో, యింత వూగిసలాట వచ్చిందో మనం గ్రహించ గలం. చాలామంది విప్లవ కారుల జీవితాల్లో చాటున కన్పించే నిజమే యిందులోనూ కన్పిస్తుంది. విప్లవకారులూ మనుషులే కాబట్టి యిలాంటి యిబ్బందులూ వస్తాయి. కొందరు సరిపెట్టుకుంటారు, కొందరు సరిపెట్టుకోరు. కొందరు ప్రయాణం సాగిస్తారు, కొందరు మానేస్తారు. కొందరు వీటన్నిటితోనూ పడుతూనో లేస్తూనో ప్రయాణం సాగిస్తారు. జీవితంలో యిలాంటి వాళ్ళని యెందర్నో మనం ఎరుగుదుం? ఈ కథలో విప్లవ కారుడు మనసులో ఎన్న చక్కర్లు కొడతాడు. చీకటి గదుల్లోకి వెళ్లివస్తాడు. బాధ పడతాడు, బయట పడతాడు. ప్రయాణం సాగిస్తాడు.

త్రిపురగారు ఆయనకే చేతనైన ఆయన పద్ధతిలో కథని ప్రయాణం చేయిస్తారు. ఓ చిన్న కొండెక్కడం లాంటిది ఆయన కథ చదవడం. కొండెక్కిన తర్వాత ఎంత రిలీఫో, ఎంత గాలో, ఎంత దృశ్యమో. సాఫీగా, తాపీగా సాగే కథలకి అలవాటు పడ్డ వాళ్ళు కూడా త్రిపుర గారి కథల్లోకి వస్తే, కథ అయ్యేంత వరకూ బయట పడలేరు. ఆ గ్లూమ్‌ని, ఆ స్టయిల్‌ని, ఆ వాతావరణాన్ని వొదిలి రాలేరు. ఆయన కథల ‘సఫర్’లో పడిన వాళ్ళ కెవరికైనా తెలుస్తుంది.”

స్మైల్

త్రిపుర కథలు On Kinige

Related Posts:

కుండీలో మర్రిచెట్టు

విన్నకోట రవిశంకర్ రాసిన ఈ కవితాసంకలనంలో 29 కవితలున్నాయి. “మానవత్వపు సారాంశాలైన జీవితానుభవాలతో స్పందించే కవితలు ఈ పుస్తకం నిండా వున్నాయని, జీవితానుభవమూ, హృదయానుభూతీ – ఈ రెండు ధృవాల్నీ కలిపి కవిత్వ విద్యుచ్చక్తిని సృష్టించాడు కవీ, విద్యుత్ ఇంజనీరూ ఐన రవిశంకర్” అని ముందుమాటలో ఇస్మాయిల్ గారు చెప్పిన మాటలు ఎంతో నిజం అనిపిస్తుంది ఈ కవితలు చదివితే.

ఇందులోని కొన్ని కవితలను పరిచయం చేసుకుందాం.

హోళీ: వసంతోత్సవం పండుగ సందర్భంగా రంగులతో ఆడుకుంటూ తనలోని భేషజాలని వదిలించుకుని, మనిషి తనని తాను చేరుకోడాన్ని; ఆకులు రాల్చిన చెట్టు మళ్ళీ చిగురించి పూలు పూచడంతో పోల్చారు ఈ కవితలో.

ఉదయాలు: చిన్న చిన్న పదాలలో ఎంతో చక్కని భావల్ని నింపిన కవిత ఇది. ఆశనిరాశల మధ్య జరిగే దోబూచులాటని ఈ కవిత వర్ణిస్తుంది. కల అందమైన భ్రమ కాగా, జీవితం కఠినమైన వాస్తవం అని ఈ కవిత చెబుతుంది.

కుండీలో మర్రిచెట్టు: విశాలంగా, ఊడలు దాల్చి పెరిగే మర్రిచెట్టుని, కుండీలో పట్టేడట్టుగా బోన్సయ్‌గా మార్చేసారని బాధ పడుతూ, నిండైన దాని జీవితాన్ని ఎవరో అపహరించారని వాపోతారు కవి. మనిషి తన స్వార్థం కోసం ఏమైనా చేస్తాడని, అది ఎదుటివారికే ప్రయోజనకరమని వారిని నమ్మిస్తాడని అనే అర్థం గోచరిస్తుంది ఈ కవితలో.

స్త్రీ పాత్ర: తనున్నచోట తన చుట్టూ ఆర్ద్రత ప్రవేశపెడుతుంది స్త్రీ. మహిళలు లేని పరిసరాలని ఊహించడం కష్టం. “హఠాత్తుగా అసంగతంగా మారిన/అక్కడి వాతావరణానికి/ఆమె అర్థం కల్పిస్తుంది” ఎంతో లోతైన అర్థం ఉందీ కవితలో.

నిద్రానుభవం: రాత్రుళ్ళు నిద్ర పట్టకుండా బాధపడేవారికి, అతి తేలికగా నిద్ర పట్టేసే వాళ్ళకి మధ్య తేడాని ఈ కవిత చూపుతుంది. అతి తేలికైన పదాలతో అలవోకగా సాగిన కవిత ఇది.

రామప్ప సరస్సు: తమకి దూరమైన మిత్రుడి స్మృతిలో ఈ కవిత రాసారు రవిశంకర్. ఎంత అందమైన, క్రూరమైన సరస్సో అని బాధ పడతారు.

జ్ఞాపకం: తరచూ విస్మరించే సన్నిహితులను తలచుకుంటూ రాసిన కవిత ఇది. అమ్మని ఉద్దేశించి రాసినా, దీన్ని మనం విస్మరించే వ్యక్తులకు అన్వయించుకోవచ్చు. బంధాలను పునర్దర్శించేందుకు ఉపకరిస్తుంది ఈ కవిత.

ట్రాన్సిషన్: ఈ కవిత మానవ జీవితానికి అద్దం పడుతుంది. జీవితమంటేనే కొన్నింటిన్ పోగొట్టుకోడం, మరికొన్నింటిని పొందడం. కొన్ని బంధాలను తెంచుకోడం, కొన్నింటిని అల్లుకోడం. మనిషి జీవితమంటా ట్రాన్సిషన్ అని చెప్పడానికి ప్రయత్నిస్తుందీ కవిత.

గాయం: మానవత్వాన్ని మార్పిడి చేసి, అమర్చుకున్న అలసత్వానికి విరుగుడు లేదంటారు కవి. వైద్యవృత్తిలోని లోపాలను అంతర్లీనంగా ప్రశ్నిస్తుంది ఈ కవిత.

భోపాల్: యూనియన్ కార్బైడ్ ఫాక్టరీ ప్రమాదం ఈ కవితకి నేపధ్యం. తన బిడ్డని రక్షించుకోలేని ఓ తల్లి ఆవేదనని ఈ కవిత చిత్రించింది. ఇది చదివాక మనసు మొద్దుబారిపోతుంది.

శివకాశి: ఇతరుల జీవితాలలో పండగ వెలుగులు నింపేందుంకు, తమ బ్రతుకులని మసి చేసుకునే బాల కార్మికులపై రాసిన కవిత ఇది. ” అతని జీవితంలో/అల్లరిలేదు; ఆటల్లేవు;/తప్పటడుగుల్లేవు;/ తడబడే మాటల్లేవు/” చిన్న చిన్న పదాలలో అక్కడి దృశ్యాన్ని కళ్ళముందుంచారు కవి.

గ్లాస్‌నోస్త్: ఒక్కప్పటి సోవియట్ యూనియన్ సంస్కరణల గురించి రాసిన కవిత ఇది. రష్యా గురించి ప్రజలు ఊహించుకున్న ఘనతంతా నిజం కాదని కవి అంటారు.
“ఇప్పుడు తెర తీసేశారు/ ఇక యే దాపరికమూ లేదు! /ఈ రహస్యం/ ఇంత వికృతంగా ఉంటుందని/ నేననుకోలేదు./ నేనిన్నాళ్ళూ కొలిచిన వేలుపు/ అసలు రూపం ఇదని /నేనూహించను కూడా లేదు” అని అంటారు.

మోళీ: ఇళ్ళలో ఆడవాళ్లపై జరిగే గృహహింసని ప్రస్తావిస్తుంది ఈ కవిత. కాపురం మగాడికి మోళీ ఆటలాంటిదని, అది అద్భుతంగా సాగుతోందని జనాలని నమ్మించడానికి కుటుంబ హింసని ఆయుధంగా వాడుకుంటారని అంటారు కవి.

దూరం: ఈ కవిత స్నేహితుల మధ్య దూరాన్ని ప్రస్తావిస్తుంది. కాలక్రమంలో గాఢమైన స్నేహమైనా బీటలు వారుతుందని, స్నేహితులు పునఃపరిచయం చేసుకోవాల్సిరావచ్చని చెబుతుందీ కవిత. అయినా పాత జ్ఞాపకాలు వాడిపోవని అంటుంది.

చలనచిత్రం: అతి వేగంగా సాగిపోయే జీవితాన్ని కాప్చర్ చేయడం సాధ్యమేనా? జీవితపు కనిపించని ప్రవాహపు కదలికలో ఉన్న అందాన్ని, దేనితో కేప్చర్ చెయ్యమంటావని కవి ప్రశ్నిస్తారు.

ఇంకా ఎన్నో చక్కని కవితలున్న ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వెల రూ. 30/- మార్మికమైన అనుభూతులను ఆస్వాదించడానికి ఈ పుస్తకాన్ని సొంతం చేసుకోండి.

కుండీలో మర్రిచెట్టు On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

రవిశంకర్ కవితలు – అనంత భావలోకాలకు తెరిచిన ద్వారాలు – చేరా

వేసవి వాన On Kinige

అనంత భావలోకాలకు తెరిచిన ద్వారాలు – చేరా

……శబ్ధార్ధనిబద్ధమై చిత్త ద్రవీకారకమైన భాషా సంయోజన కవిత్వమని ఒక దృక్పథం చెబితే, మరో ధృక్పథం్రకారం కవిత్వానికి భాష వాహకమైనా కవిత్వం భాషాతీతంగా ఉంటుందని చెప్పుతుంది ఈనాటిెలుగు కవులలో ఇస్మాయిల్‌గారు రెండోవాదాన్ని ప్రచలితం చేస్తున్నారు. ఆయనకు భాష ముఖ్యం కాదు. భాషా సౌందర్యం కవిత్వంలో భాగం కాదు. కవిత్వం విశ్వసత్యాలను ఆవిష్కరించాలి. భాషతో నిర్మించిన పద్యం సత్య దర్శనానికి ఒక గవాక్షంలాంటిది. దీనికి ఆయన జెన్‌బుద్ధిజం నుంచి, జాపనీస్ హైకూలనుంచి సాక్ష్యం తెచ్చుకుంటారు. తెలుగులో రెండో మార్గంలో కవిత్వం రాస్తున్నవారు కొందరున్నారు. రకం కవులు జీవితంలో సంభవించే సాధరణ సంఘటనల నుంచి, కన్పించే దృశ్యాలనుంచి, ఎదురయ్యే అనుభవాలనుంచి తాత్త్విక సత్యాలను ఆవిష్కరిస్తారు. భాషాడంబరం ఉండదు. అతి పేలవమైన అలంకారాలు ఉండవు. శబ్దమాధుర్యం వగైరా అసలు పట్టించుకోరు. సాధారణ దృశ్యాలను సంఘటనలను మామూలు మాటలను ఉపయోగించి మన అనుభవాలను కెరలించే కవిత్వం రాస్తారు. ఆలోచించకుండా చదివితే ఇది కవిత్వమేనా అని అనుమానం కూడా వేస్తుంది. భావనా నేత్రాలు విప్పిన కొద్దీ కొత్త లోకాలకు తెరలు విచ్చుకుంటాయి

—–చేరాతలు 1993 మే 2, 9,. కవిత్వానుభవం, 2001, పే. 144-145

పదేళ్ళ కిందట విన్నకోట రవిశంకర్ కవితాసంకలనం “కుండీలో మర్రిచెట్టు” ను గురించి రాస్తూ అతన్ని అరుదైన కవిగా గుర్తిస్తూ ఈ పై మాటలు చెప్పాను.

రవిశంకర్ కవితా రచన ప్రారంభించి సుమారుగా రెండు దశాబ్దాలై ఉండవచ్చు. పదేళ్ళకొక సంపుటిని వెలువరిస్తున్నాడు. తెలుగులో ఏడాదికో రెండేళ్ళకో ఒక కవితా సంపుటిని వెలువరించక పోతే చాలా మంది కవులకు నిదురపట్టదు. ఇప్పటి కవితా సంపుటి నా ముందు మాట కోసం పంపి అప్పుడే రెండేళ్ళు అయింది. కాల గమనంలో తోచిన మార్పులు చేస్తూ మరొక ప్రతిని ఇటీవలే పంపాడు. ప్రచురణ కోసం ఆదుర్దాపడని ఈ కవిని చూస్తే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. తన అనుభవాలను తన ఆలోచనలను వాటి ద్వారా తాను గుర్తించిన విశ్వసత్యాలను కవిత్వంలో ఆవిష్కరించాలనే తపనేకాని కవిత్వం ద్వారా ఏదో ఒక లాభం పొందుదామనే ఆశ ఇతనిలో కనిపించదు. అందుకే ఈ నాటి కవిలోకంలో రవిశంకర్ అరుదైన కవి.

ఈ పదేళ్ళలో రవిశంకర్ కవితా దృక్పథం మారలేదు. కవితా దృక్పథం మారని రవిశంకర్ రచనల్లో ఏమైనా గుర్తించదగిన మార్పులున్నాయా అని సహజంగానే ఎదురుచూస్తాము.

ఈ వ్యవధిలో అతని అనుభవాలు పెరిగాయి. ఆలోచనలు పెరిగాయి. కవితామార్గం విస్తరించింది. దానికొక కొండ గుర్తు ఇప్పటి కవితా ఖండికల పరిణామం పెరిగింది. “కుండీలో మర్రిచెట్టు” లో కవితా ఖండికలు తులనాత్మకంగా చెపితే మినీ కవితలకు కొంచెం సన్నిహితంగా ఉంటాయి. ఇప్పటి కవితా ఖండికలు తన అనుభవాలకు తగినట్లుగా పరిమాణం పెంచుకున్నట్లు కనిపిస్తాయి. అప్పటి కవితలను ఒక్కొక్కటే చదివిన తర్వాత అయ్యో అప్పుడే అయిపోయిందే అనిపించేది.

స్పష్టత కోసం ఇక్కడే ఒక విషయం చెప్పాలి. కవిత్వంలో క్లుప్తత సాధించదగిన గుణమే. అయితే నియత సంఖ్యాక పాదాలలోనే కవిత్వాన్ని కుదించాలనే నియమం పెట్టుకోనక్కర లేదు. తీసుకున్న వస్తువును బట్టి అది మినీ కవిత్వమో, మిడీకవిత్వమో, మాక్సీకవిత్వమో, దీర్ఘకావ్యమో అవుతుంది. కానీ ఫ్యాషన్ కోసం మినీ కవిత్వం, దీర్ఘకావ్యం రాయనక్కరలేదు. వస్తుగౌరవాన్ని బట్టి కవితారూప పరిమాణం ఉంటుంది. “వేసవి వాన” లో రవిశంకర్ కవిత్వం పరిమాణం పంచుకోవడం అవసరమైన పరిణామం.

ఇదిట్లా ఉంచి అనుభవ విస్తృతి గురించి కాసేపు మాట్లాడుకుందాము. రవిశంకర్‌కు “కుండీలో మర్రిచెట్టు” ప్రచురణానంతరం కొంత కాలానికి పెళ్ళి అయింది. తర్వాత కూతురు పుట్టింది. పిల్లలు తమ ఆటల పాటలతో తల్లిదండ్రులకు మురిపాన్ని కలిగించడం సహజం. అంతేగాక పిల్లలు అనేక విధాలుగా తమ పూర్వుల ఆకారాలను, చేష్టలను తలపింపచేస్తారు. ఇది ఒక జెనిటిక్ కంటిన్యుటీ. ఇందులో అనేక జన్యువుల సంక్లిష్ట సమాహారం మూలంగా పూర్వుల పోలికలు రకరకాలుగా కలిసిపోయి కనిపిస్తాయి. దీన్ని కవి గ్రహించి వ్యక్తీకరించిన తీరు ‘పోలికలు’ అనే కవితలో పలురకాల పరిణామాల్లో రకరకాల ఉత్ప్రేక్షలతో కనిపిస్తుంది. అంతంలో తాత్వికంగా ఇలా అంటాడు:

“వివరణ కందని దీని పెదవుల మీది చిరునవ్వు,

తమకు లభించిన ఈ కొనసాగింపుకి

వాళ్ళు తెలిపే అంగీకారం కావచ్చు.

మూసిన గుప్పట్లో దాచి ఉంచింది

విప్పి చెప్పలేని వాళ్ళ సందేశం కావచ్చు”.

శాస్త్ర సత్యాన్ని తాత్త్విక కవిత్వంగా మలచ గలిగిన నేర్పు ఈ కవికున్నట్లు ఈ రకపు కవితల ద్వారా మనం తెలుసుకోగలం.

జడపధార్థాలకు మానవత్వారోపణ మనోహరంగా చేయగల శక్తి ఈ కవికుంది. ‘వేసవి వానలో’-

“అగ్ని పర్వతం ఒకటి

హఠాత్తుగా మనసు మార్చుకొని,

మంచు కొండగా మారిపోయినట్టుగా ఉంది”

అని వేసవిలో కురిసిన వాన ఎండ తాపాన్ని మాయంచేసి చల్లదనాన్ని తెచ్చిన వైనాన్ని ఉత్ప్రేక్షించిన తీరు మనోహరంగా ఉంది. ప్రతి చిన్న సంఘటనను ఫిలాసఫైజ్ చేసే టెక్నిక్ ఒకటి ఈ కవికి బాగా పట్టుబడింది. ఇతని కళ్ళు చర్మ చక్షువులు కాదు. తాత్త్విక కిరణాల ఎక్సరే కళ్ళు. వస్తువుల సంఘటనల అంతస్తత్వాన్ని వెలికి తీసి చూపించే శక్తి ఇతని కళ్ళకు ఉంది అంటే ఇతని కవిత్వానికుంది. విమానాన్ని మొదటిసారి ఎక్కినప్పుడు ప్రతివారికి కొన్ని విచిత్రానుభవాలు కలుగుతాయి

భావుకుడైన కవికి అవి అలౌకికమే. ఆ అనుభవాన్ని ‘ఉడాన్’ అనే కవితలో ఆద్యంతం మనం గమనించవచ్చు. గాలిలో ఎగురుతున్నట్టు బాల్యంలో అందరూ కలలు కంటారు. ఆ బాల్యపు కలలన్నీ నిజమైనట్టుగా ఈ కవితలో అనుభూతి చెందుతాడు.

“అద్వైతం” అనే కవితలో భిన్నధృవాల ఏకత్వాన్ని స్వభావోక్తులతో చెబుతూ గడుసుగా అద్వైత భావాన్ని ప్రతిపాదిస్తాడు. ఈ కవితలో కూడా వాళ్ళ అమ్మాయి వస్తుంది. ఈ కవితంతా Oxymoron ను నిర్వహించిన తీరుకు మంచి ఉదాహరణ. కవితంతా ఉదాహరణీయమైనా మచ్చుకు ఒక భాగం:

“ఇది నేర్వటానికి, నేర్పటానికి మధ్య

తెలివికి, జ్ఞానానికి ఉన్నంత దూరం.

అన్నింటా మమ్మల్ని అనుకరిస్తూ,

తెలియకుండానే సర్వం నేరుస్తుంది.

మా అన్ని ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానమిచ్చి

అర్థం చేసుకోవటం మాకు నేర్పుతుంది.”

ఈ సంపుటిలో ప్రతి కవితలోనూ కవి తాత్త్వికపరిణతిని గుర్తించ గలుగుతాం. ‘గతచిత్రం’ అనే కవితలో గతాన్ని ఆగతాన్ని పోలుస్తూ రెంటిలోనూ మార్మికతను ప్రతిపాదిస్తాడు.

ఇతని కవిత్వమంతా చదివితే కవిత్వంలో చిక్కదనం తగ్గకుండానే వైశద్యం వైపు విస్తరించుతున్నట్లుగా గ్రహించ గలుగుతాము. అందుకే ఖండికల పరిమాణం తగినంతగా పెరిగింది. ఇతని కవిత్వాన్ని ఎన్నో విధాల వ్యాఖ్యానించవచ్చుగాని ఇతని కవిత్వం చదివే పాఠకునికి కావలసింది వ్యాఖ్యానం కాదు సాలోచన, సావధానం. ఏకాంతంగానూ మరొక తోడుతోనూ మనస్సును ప్రకృతికి సన్నిహితం చేసి చదివితే ఇతని కవిత్వం మనస్సుకు బాగాపడుతుంది. ఇందులో నేను ప్రయత్నించినది అందుకు దిశానిర్దేశం చెయ్యడమే. అక్కడక్కడ ప్రలోభపడి వ్యాఖ్యానించినా పాఠకుడికి దారి చూపించే ప్రయత్నంలో భాగంగానే.

“ఆఖరి క్షణం” అనే ఖండికలో ఈ క్రింది భాగం చదవండి

“రెండు ప్రపంచాల మధ్య

ఒకే బిందువుగా కుంచించుకుపోయిన సరిహద్దు రేఖ

రెండు కాల యవనికల్ని

గుండీలా కలిపి కుట్టిన ఏకైక సందర్భం.”

ఇది చదివితే నాయని సుబ్బారావు గారి మాతృగీతాల్లో ఈ క్రింది పద్యం గుర్తు వచ్చింది.

రెండు పొలిమేరలొకటైన రేఖ మీద

నేను నీ యొడియందున మేను మరచి

నిదుర పోదును. జోల పాడుదువు నీవు

చిచ్చుగొట్టుచు చీకటుల్ విచ్చు దనుక

ఈ రెంటి మధ్యన పోలిక ఉందని చెప్పటానికి వీటిని కోట్ చేయలేదు. కవితా నిర్వహణలో ఏ పోలికా లేదు. పోలికల్లా రెండు ప్రపంచాల మధ్య కనిపించని సరిహద్దును ఊహించడం వరకే. ఊహించిన తీరులు వేరు. సందర్బం భిన్నం. ఉన్నతంగా ఊహించగలిగిన ఇద్దరు కవుల సామర్థ్యం వీటిల్లో కనిపిస్తుంది. దీన్నే చాలాచోట్ల స్పూర్తి అనే భావన ద్వారా పూర్వం వివరించాను. కవికి పాఠకునికి మధ్యన ఇంత సేపుండటం న్యాయం కాదు. ఇంకా సమయం తీసుకోవడం నేరమవుతుంది.

ఈ రవిశంకర్ కవితలు అనంత భావలోకాలకు తెరచినద్వారాలు. ఆలస్యం చేయకుండా ప్రవేశించండి.

చేరా

జూన్ 2, 2002

వేసవి వాన On Kinige

Related Posts: