రమణ కవిత్వంలో తాత్వికస్వరం (జడి సమీక్ష)

తాత్వికపరమైన గాఢత వున్న కవిత్వం మరల మరల చదివిస్తుంది. కవిత్వం చదివిన తాలూకూ అనుభూతి హృదయాన్ని అంటిపెట్టుకుని వుంటుంది. లోలోపలి ప్రపంచాన్ని కుదుపు కదిపి కుదుపుతుంది. ఆలోచనాస్రవంతిలో మిళితమై వెన్నంటి వుంటుంది. ఈ తరహా కవిత్వం అరుదు. దానిని గుర్తుపట్టడం అంత సులువు కాదు. కవిత్వ పాఠకుడు ఓపెన్‌గా ఉండాలి. ముందస్తు అభిప్రాయాలకు తావు ఇవ్వకుండా వాచకంలోకి ప్రయాణించాలి. అలాంటప్పుడే ఈ అరుదైన కవిత్వం తాలూకు గాఢత మనసుని ఆవరిస్తుంది.

కవిత్వమూ, వచనమూ కాక, కేవలం వాగాడంబరంతో కూడుకున్న మాటలు కవిత్వం పేరుతో పుస్తకాలుగా పొగడబడుతున్న కాలాన కె.ఎస్.రమణ రాస్తున్న కవిత్వం వైపు చూపు సారించే పాఠకులకు ఉందా అనిపించింది. కానీ, పాఠకుల్ని శంకించలేము. నిజాయితీగా, నిర్మమకారంగా రమణ కవిత్వ పుస్తకం ‘జడి‘ని ఒక రాత్రి చేతిలోకి తీసుకుని చదివితే కవి సంవేదన, అభివ్యక్తి వైచిత్రి మెల్లమెల్లగా మానసిక ప్రపంచాన్ని అలముకుంటాయి. వడ్డెర చండీదాస్‌కి ప్రేమతో అంకితమిచ్చిన పుస్తకమిది.

జీవితానికీ, సమాజానికీ ఆవల ఉన్న కవిత్వం కాదు ఇది. మన లోపలితనాన్ని, ఆ లోపల వున్న శూన్యాన్ని మనకు గుర్తు చేసే ప్రయత్నం ఈ కవిత్వంలో వుంది. మార్కెట్ ముద్ర వేసిన బతుకు నమూనాలలో కూరుకుపోయి, అదే జీవితంగా భ్రమసే వారి డొల్లతనాన్ని తేటతెల్లం చేసే తీరు ఈ కవిత్వాన్ని సాంద్రతరం చేసింది. మార్కెట్ బీభత్సం మనుషుల్ని ఏం చేస్తుందో ఆవేశంతో కాక సంయమనంతో చెప్పడం, పదునుగా చెప్పడం రమణ కవిత్వంలో చూస్తాం.

కలలు చనిపోతున్న కఠోర వాస్తవాన్ని చెబుతారు. ఒంటరిగా మరణిస్తున్న ప్రేమికుల గురించి పలవరిస్తారు. రుచించడం మానేసిన జీవితాన్ని ఎలా జీవిస్తారని ప్రశ్నిస్తారు. మార్కెట్ మూసల్లో కుదించుకుపోతున్న మనుషుల గురించి బెంగపడతారు. అప్రయత్నంగా నవ్వడం మరచిపోయిన విషాదం ఎంతటి భయానకమైనదో గుర్తు చేస్తారు.

జీవితానికి సంబంధించిన నికార్సైన స్పృహ వుంది రమణలో. ‘దర్శనం’ అనే కవిత రమణకు ఉన్న ఎరుక ఎలాంటిదో చెప్పడానికి ఓ ఉదాహరణ.
“జీవన రాస రసకీలల్లో
నన్ను పోగొట్టుకున్న ప్రతీక్షణమూ
నీలో నన్ను పొంది ధ్వనించాను” అంటూనే అక్కడే ఆగిపోకుండా ఇంకా ఇలా అంటాడు:
“లేదు ప్రియా…
నువువ్ నీ పెదిమ వొంపులో
రొమ్ము బరువు నీడలో
మధుర తన్మయంగా
యెంత తృప్తినీ కల్గించనీ
లలితగాఢంగా
యెంత శాంతిని అందించనీ
మన ప్రేమ యెంత నిజమో
మన వొంటరితనం అంతే నిజం”.

ఇక్కడ చెబుతున్న ఒంటరితనం ఏకాకితనం కాదు. మనిషి అస్తిత్వానికి సంబంధించిన సంవేదనగా చూడాలి. “నువ్వు నేను ఒకటేనని” ఎవరెన్ని పలికినా ఎవరి అస్తిత్వం వారిదే. ఎవరి అనుభూతి వారిదే. ఎవరి కలలు వారివే. ఎవరి వొంటరితనం వారిదే. ‘వొంటరితనం’ అనే మాటని ప్రతికూలమైనదిగా చూడక్కర్లేదు. మానవ అస్తిత్వానికి సంబంధించిన స్పృహ ఇది. మానవ సంబంధాలు, సామాజిక సంబంధాలు సవ్యమైన దిశగా సాగడానికి ఈ రకమైన ఎరుక తోడ్పడుతుంది.

అందుకే రమణ పలవరిస్తున్న తాత్వికాంశాలు జీవన సంఘర్షణలకు, సామాజిక సంవేదనలకూ ఎడంగా ఉన్నవి కావు. నిజానికి వాటి పట్ల మరింత స్పష్టత, సంలీనత వున్న కవి రమణ. మనిషి జీవనసారాంశాన్ని ఉన్నతీకరించే ప్రయత్నం రమణ కవిత్వంలో కనిపిస్తుంది. ‘మెరవణి’, ‘మన్నెపుబాట’, ‘మొదటి నుంచీ….’ ‘సంఘం శరణం గచ్ఛామి’, ‘అద్దంలో రెండు’, ‘నిరసన’, ‘వీలునామా’, ‘వొక నల్లటి ప్రేమగీతం’, …. మొదలైన కవితలు చదివితే రమణ కవిత్వంలోని వస్తువిస్తృతి, శైలీ వైవిధ్యం బోధపడతాయి.

ఆవేశకావేశాల వ్యక్తీకరణనే కవిత్వం అనుకుంటే పొరపాటు. అభివ్యక్తిలో సంయమనం, నింపాదితనం, కచ్చితత్వం మిళితమై వున్నప్పుడు ఆ కవిత్వం పాఠకుడ్ని కదిలిస్తుంది. ఈ స్పృహ వున్నందునే తన ఉద్వేగాల్ని వాచ్యం చేయలేదు. పదాలకు సొగసులద్దారు. వాక్యాలకు జీవశక్తిని ఇచ్చారు. సున్నితమైన స్పందనల్ని మృదువుగా చెబితే ఉండే అందం ఏమిటో తెలిసిన కవి రమణ. ఈ సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించే గ్రహణశక్తి, అభిరుచి వున్నవారికి రమణ కవిత్వం తాదాత్మ్యానికి లోను చేస్తుంది. అందుకే రమణ కవిత్వాన్ని చదవాలి.

కిరణ్‌‌కుమార్
పాలపిట్ట జులై 2012 సంచిక

* * *

“జడి” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
జడి On Kinige

Related Posts: