తెలుగు లోను .. ఇంగ్లీషు లోను … “అమ్మంటే …” పుస్తకంపై సమీక్ష

నేటి తరానికి తెలుగు చదవటం కష్టమని,తన కవిత ఇంగ్లీషులోకి తర్జుమా చేసి రెండింటిని ఒక చోట చేర్చి ”అమ్మంటే”/మదర్- నన్ అదర్ పేరుతో  కవితా సంకలనాన్ని అ౦ది౦చారు సి.ఉమాదేవి.బందీ కవితలో  ‘ముత్యాల మాలతో మనసుకే వేశారు కళ్ళెం/రతనాల హారంతో గొంతుకే వేశారు గొళ్లె౦ అ౦టూ ఈలోకం స్త్రీ ని పొగుడుతూనే బందీ చేసిందంటారు. ‘బిజీ ..బిజీ..’ కవితలో నేటి బాలల మనసును చక్కగా చిత్రించారు. ‘లాలిపాటలు తెలియవు మాకు/బామ్మ కథలు ఎరుగము మేము..’ అంటారు .

వార్త దినపత్రిక .

Ammante_vaartha

అమ్మంటే…” పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె వెబ్‌సైట్ ద్వారా ఆర్డర్ చేసి ప్రింట్ పుస్తకాన్ని తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

అమ్మంటే… on kinige

 

Ammante600

Related Posts:

దాహం తీరని కవిత్వం (‘దూప’ సమీక్ష)

రవి వీరెల్లి కవితా సంకలనం “దూప” పై ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలోని వ్యాసం ఇది.

* * *

నీ తలపు
ఎక్కడో పచ్చికబయల్లో పారేసుకున్న మన
పాత గురుతులని
ఎదకు ఎరగా వేసి పద పదమని పరుగు పెట్టిస్తుంది

నీ ధ్యాస
స్మృతుల శ్రుతిలో స్వరాలాపన చేస్తున్న నా
హృదయ లయను
గమకాల అంచుల్లో తమకాల ఉయ్యాలలూపుతుంది

నీ ఊహ
మొగ్గలా ముడుచుకున్న జ్ఞాపకాలని బుగ్గరించి
విరబూయించి
అనుభవాల రెక్కల చిరుజల్లుగా చిలకరిస్తుంది.
(‘ఎదురు చూపు’ నుంచి)

తలపు, ధ్యాస, ఊహ- అన్నీ ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఆ అలసటలో అలసట లేదు. అసలు వృద్ధాప్యం వచ్చిన అలికిడి కూడా లేదు. దీనికి ‘కవి నిత్యయవ్వనుడ’ని తప్ప మరో అర్థం లేదు.
సమయయంత్రం ముద్రించే
చరిత్ర పుటల్లోకెక్కాలనుకోవడమే
నా స్వార్థం అయితే
నాకే చరిత్రా వద్దు
ఏ పుట్టుకా వద్దు
అవధుల్లేని స్వేచ్ఛ నివ్వు
(ఏ పుట్టుకా వద్దు నుంచి)

చరిత్ర పుటలోకెక్కే స్వార్థం వద్దని మరేం కోరుతున్నాడు? అవధుల్లేని స్వేచ్ఛ కావాలంటున్నాడు, అదీ పుట్టుక లేకుండానే అనుభవించేస్వేచ్ఛ. ఇలాంటి కోరికలేకపోయుంటే రవి ‘దూప’ లాంటి కవిత్వం రాసేవారు కాదేమో- అదీ నలభై ఏళ్ళవయసులో. అయితే, కవిత్వాన్ని నిర్వచించడం కష్టం అంటూనే, రవి కవిత్వం ద్వారా అయినా అదేమిటో వివరించాలని అఫ్సర్ తన ముందు మాటలో విఫలయత్నం చేశారు. ఏది ఏమైనా, తన సుదూర ప్రయాణం గురించే కాదు, ఆ ప్రయాణంలో తాను ఎక్కడ ఆగాలా అనే విషయం గురించీ ఎరుక కలిగివున్నందుకు అభినందించక తప్పదు ఈ కవిరవిని.

ఆదివారం ఆంధ్రజ్యోతి, 22 జూలై 2012

* * *

‘దూప’ డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె ద్వారా ఆర్డర్ చేసి రాయితీతో ప్రింట్ బుక్ పొందచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
దూప On Kinige

Related Posts:

చీకటి వెలుగుల ప్రతిబింబం (“లైఫ్ ఎట్ చార్మినార్” పై సమీక్ష)

సాహిత్య ప్రస్థానం పత్రిక మే 2012 సంచికలో “నచ్చిన పుస్తకం” అనే శీర్షిక క్రింద “చీకటి వెలుగుల ప్రతిబింబం” అనే పేరుతో శ్రీ వొరప్రసాద్ గారు అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మి రాసిన “లైఫ్ ఎట్ చార్మినార్” అనే కవితా సంకలనాన్ని సమీక్షించారు. ఆకాశవాణి హైదరాబాద్ కేంద్రంలో పనిచేస్తున్నశ్రీమతి అయినంపూడి శ్రీలక్ష్మి గతంలో ‘అలల వాన‘ కవితా సంపుటి వెలువరించారు. తాజాగా విశేషరీతిలో ‘లైఫ్ ఎట్ చార్మినార్‘ డాక్యూ పోయెమ్ అనే సుదీర్ఘ కవితతో పాఠకుల ముందుకు వచ్చారు.

అర్థవంతంగానూ, పొందికగానూ కూర్చిన కవిత్వం పాఠకులను అలరిస్తుందని. చిక్కటి కవిత్వానికి విలక్షణమైన కవితా వస్తువు మరింత వన్నె తెస్తుందని వొరప్రసాద్ పేర్కొన్నారు. హైదరాబాద్ అనగానే గుర్తుకు వచ్చే ‘చార్మినార్’ ఈ దీర్ఘ కవితా వస్తువు అని చెబుతూ, చార్మినార్ విలక్షణత, విశిష్టత ఈ కవితలో చక్కగా ప్రతిబింబించిందని ఆయన అన్నారు.

చారిత్రక కట్టడం ప్రాధాన్యత, మత సామరస్యం, అక్కడి ప్రజల జీవనోపాధి, మక్కామసీదు, పావురాలు వంటి వన్నీ ఈ దీర్ఘకవితా ప్రయాణంలో పాఠకుడిని విభిన్నంగా పలకరిస్తాయని, చదువరులు ఆశ్చర్యపడేలా చార్మినార్ పరిసరాలను కొత్త కోణాలలో కవయిత్రి ఆవిష్కరించారని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. కవితలకు తగ్గ అందమైన భావచిత్రాలు పాఠకుడికి గిలిగింతలు పెడతాయని అన్నారు.

‘చార్మినార్ -/నాకు విచ్చుకున్న దోసిలిలా అనిపిస్తుంది /దేవుణ్ణి-/ ఏ కోరిక కోసమో అర్థిస్తున్న భక్తునిలా అనిపిస్తుంది’ శూన్యాకాశంలోకి నిట్టనిలువుగా పైకిలేచిన చార్మినార్ గోపురాలను చేతులుగా మలిచి కవిత్వ శిల్పం చేస్తారు. చార్మినార్ పక్కనే ఆనుకుని ఉండే మక్కామసీదులో వేలాది భక్తులు నిత్యం చేసే నమాజు దృశ్యాన్ని ఈ వాక్యాలు ఆవిష్కరిస్తాయి. నాలుగు శిఖరాల చార్మినార్ నాలుగు రోడ్లుగా విస్తరిస్తూ మనుషుల్లో మానవత్వం నింపుతుందని కవితాత్మకంగా చెబుతారు. “నాలుగు దిక్కులా రోడ్లు వేసుకున్న చార్మినార్/ మనుషుల రక్తాల్లో/ ఏ సమున్నత మానవతావాదాన్నో/ ప్రవహింపజేస్తున్నట్టుగా అనిపిస్తుంది” అనడంలో మనుషుల్లో మానవత్వం ఒక నిరంతర ప్రవాహంగా కొనసాగాలనే భావనను బలంగా వ్యక్తీకరించే ప్రయత్నం కనపడుతుంది. భావ వ్యక్తీకరణకు శక్తివంతమైన పదాలను ఉపకరణంగా చేసుకోవడంలోకవయిత్రి ప్రతిభ వెల్లడవుతుంది. ఎటువంటి భావాన్నైనా తన వస్తువు పరిధి దాటకుండా సమర్థవంతంగా కవిత్వీకరించగలిగారు. ప్రతీ వాక్యంలో ఆర్థ్రత,కరుణ, మానవీయత అంతర్లీనంగా ప్రతిఫలిస్తాయని వొరప్రసాద్ అన్నారు.

‘నగరమంతటా/తెల్ల ముఖమల్ లా పరుచుకున్న చలి పవనం/చార్మినార్ కు/ వందల మీటర్ల దూరంలోనే “గాయబ్” అవుతుంది /’షాదాబ్’ బిర్యానీ సొగసైన పరిమళాలు /హైకోర్టు – గుల్జార్ హౌస్ వరకు/గాలిలో తేలివస్తాయి’ ఈ చరణాలు పాఠకుల మనసులను ఆహ్లాదపరుస్తాయని, చలిని తెల్లని మఖమల్ వస్త్రంతో పోల్చిన కవయిత్రి భావుకత అబ్బురపరుస్తుందని అంటారు సమీక్షకులు. బిర్యానీ పరిమళాలు మన నాసికను చేరుకుంటాయట.

ఈపుస్తకంలో అనేక చోట్ల కవయిత్రి భావాలు పాఠకుడిని ఆకట్టుకుంటాయి. “హరేక్ మాల్ బీస్’ అరుపులు /’దేనేకీ బాత్ బోలో భాయ్’ బుజ్జగింపులు అన్నీ కలిసి/ ఏ అజ్ఞాత సంగీతకారుడో కూర్చిన మనుష్య సంగీతాన్ని వినిపిస్తుంటాయి’ అంటారు. మనుషుల నిత్యజీవన సమరాన్ని చక్కటి కవితా చరణాలుగా మలుస్తారు.మనుష్య సంగీతం అనేది ప్రతీ మానవ హృదయాన్ని స్పందింపచేసే భావన. మనుషులు మనుషుల కోసం మానవీయంగా స్పందించినప్పుడు ఒక మంచి సమాజానికి ఆస్కారం ఉంటుంది. ఒక సమిష్టి భావన మనిషికి బలాన్నిస్తుంది.

‘జనం కళ్ళల్లోకి తొంగిచూస్తే చాలు…/ ఆకాశంలోని నక్షత్రాలన్నీ కూడబలుక్కొని/ చార్మినార్ పరిసరాల్లోకి / ఏ ఫ్లెయింగ్ సాసర్ లేకుండానే / దిగివచ్చినట్లనిపిస్తాయి’ అంటూ మనుషుల కళ్లను నక్షత్రాలతో పోల్చి కవయిత్రి మెప్పిస్తారని వొరప్రసాద్ అన్నారు. ప్రతీకాత్మకంగా, భావనాశక్తి ద్వారా అభివ్యక్తీకరిస్తూ దీర్ఘకవితను హాయిగా చదివేలా కవయిత్ర్రి రాసారని, పదబంధాలనిండా సామాజిక స్పృహ పరుచుకుని ఉంటుందని ఆయన అన్నారు. అక్షరాలన్నీ అంతర్లీనంగా సామాజిక సంగీతాన్ని వినిపిస్తాయని సమీక్షకులు అభిప్రాయపడ్డారు.

పూర్తి సమీక్ష సాహిత్య ప్రస్థానం మే 2012 సంచికలో లభ్యమవుతుంది.

ఇన్ని చక్కని కవితలున్న ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ను అనుసరించండి.

లైఫ్ @ చార్మినార్ On Kinige

Related Posts:

సాహిత్య చంద్రికలు (“రేపటి వర్తమానం” కవితా సంపుటి పరిచయం)

మనకు ఆధునిక కవులు చాలామంది ఉన్నారు. వందల సంఖ్యలో కవితలు ప్రచురితమవుతున్నాయి. వస్తు, శైలి, శిల్ప వైవిధ్యాలతో రచనలు వస్తున్నాయి. అయితే, వాటిలో కొన్ని బాగా ఆకట్టుకోగలుగుతున్నాయి. అందుకు కారణం వాటిలోని విశిష్టతే.
ఆకలి కవితలు, ఆక్రందన కవితలు, ఆహ్లాద కవితలుగానూ, నానీలు రెక్కలుగాను కవితలు విడిపోతున్నాయి. అలా జరుగుతున్నా మంచి కవితలే మనం చదవగలుగుతున్నాం.
కవిత్వాభినివేశం ఉన్నప్పుడు, భాషమీద పట్టు ఉన్నప్పుడు ఒక పరిణితి చెందిన ఛాయాచిత్రకారుదు తీసిన అరుదైన చిత్రాల వంటి గాఢమైన, హత్తుకోగల కవితలు రచించడం సాధ్యపడుతుంది.
కవిత్వానికి స్పందన, ప్రేరణలు మాత్రమే సరిపోవు. అనుభూతి, సానుభూతితో పాటు వాటిని యథాతథంగా అక్షరాలలోకి దించగల నైపుణ్యమూ ఉండాలి.
ప్రపంచమనే విశాల కాన్వాసు మీద, నిత్యమూ వాటికవే ఎన్నో వైవిధ్యాలతో సంఘటనల చిత్రాలు రూపుదిద్దుకుంటూ చెరిగిపోతూ ఉంటాయి. వాటిని చెరిగిపోకుండా పట్టుకోగలగాలి. పదిలంగా మనో మందిరంలో నిక్షిప్తం చేసుకోవాలి. అటుపైన ప్రసవ వేదనలాంటిది మొదలవుతుంది.
రచన కాగితం మీద ప్రసవించే వరకూ ఆ బాధ ఆగదు. అటు తర్వాత, అపురూపంగా అక్షరాలను తడిమి చూసుకుంటూ, చేర్పులూ మార్పులతో అక్షర శిల్పాన్ని అందంగా అద్భుతంగా కవి తీర్చిదిద్దుతాడు. సంగీత సరస్వతులు నడుస్తూ కూడా రాగారధనలు చేస్తుంటారు. సాహిత్య సరస్వతులు కూడా నడుస్తునే భావసంపదలని ఎంతో మురిపెంగా మోసుకు వెళ్తుంటారు. అక్షరారాధనలు చేస్తుంటారు. వారి అంతరంగమే ఒక భువన విజయ మందిరం.
ఒక కవికి ఇంతటి నేపధ్యం ఉంటుంది.
చంద్రుడు కేవలం ఒక గోళమయితే ఎలాంటి ఆకర్షణ ఉండదు. చంద్రుడు అక్కడే ఉండి, వెన్నెలని జగమంతా కురిపిస్తున్నప్పుడు, ప్రపంచం కృతజ్ఞతతో ఆ గోళాన్ని ఒక దేవతగా చూస్తుంది.
చంద్రుడు దిగిరాడు, చంద్రికల్ని తన దూతలుగా పంపుతాడు. కవి కూడా అంతే. అతని కవితా చంద్రికలే మనల్ని స్పృశిస్తాయి.
ఇంత ఉపోద్ఘాతం ఇస్తేగానీ అడిగోపుల సారస్వత స్వరూపం మనకి అవగతం కాదు. కొన్ని దశాబ్దాలుగా నాకు ఆయన మిత్రుడు. అయన తెల్లని కోకిల, కమ్మగా పాడే కోకిలకి దేవుడు నల్లరంగు ఇచ్చినా, సరస్వతీదేవి అడిగోపుల వ్యక్తిత్వానికి స్వచ్ఛతనిచ్చింది. అందుకే ఆయన తెల్లని కోకిల.
గొప్ప సాహిత్యకారులు గొప్ప వ్యక్తులు కూడా అయినప్పుడు వారు ఆదర్శమూర్తులవుతారు. అడిగోపుల నిండుకుండ. తొణకడు, బెణకడు. జీవితమంతా మానవత్వ వేదనలకే అంకితం చేసాడు. గొప్ప కథలు రాసినా, ఇంకా రాయగలిగినా, కవిత్వల్నే తన సాహిత్య సైంధవాలుగా ఎంచుకున్నాడు.
అందుకే మెట్టు మెట్టు ఎక్కుతు ఎంతో ఎత్తుకు ఎదిగాడు. ప్రస్తుత పుస్తకం పదిహేడవది.
ఇందుకో ఆయన ఏం చెప్పాడోనని చూస్తే, అసలేమీ చెప్పలేదా అనిపిస్తుంది. అడిగోపుల అరుదైన పదచిత్రాల కూర్పులో తనకి తానే సాటి.
‘అక్షరాలు దర్జీ ముందు గుడ్డముక్కలు
కలిపితే అందమైన వస్త్రమవుతుంది ‘- ఇది అడిగోపులకి వర్తించే వ్యక్తీకరణ
వీరి కవితల్లో ముక్తాయింపులు ముత్యాల్లా మెరుస్తుంటాయి.
‘ఫిడేలు గానం మనసు నింపుతుంది
కడుపునింపడం లేదు’ అనేది శ్లేషలో చెప్పబడింది.

‘రోజూవారీ కూలీల డొక్కలు శబ్దాలు చేస్తుంటాయి
పాలకై పసిబిడ్డల ఏడ్పులు చందమామని చుట్టుకుంటాయి – ‘

నీతిని మరచిన మనుషులు
అవినీతికి సహచరులు
మనిషిని కొలవడానికి
ఆస్తిని తూకం వేస్తున్నారు
ఆర్జితం నీతా అవినీతా
ప్రశ్నించడం మరుస్తున్నారు!

ముదిమిన సంప్రాప్తించిన చెక్కిలి ముడతలు
బతుకు పుస్తక పాఠాలు – లోహితాస్యులు పాములు కరచి చనిపోతారు
చంద్రమతులు బలిపీఠాలు ఎక్కుతారు
ప్రజాస్వామ్యం తుప్పుపట్టిందని
సప్తాశ్వుడికి కబురుపెట్టండి
ఇది సరికొత్త వేకువ
నిద్రించే వాళ్ళని నిద్రపోనీకండి –

ఇలాంటి మెరుపులు ప్రతీ కవితలోనూ కనిపిస్తాయి.
కొందరికి సాహిత్యం ఒక అభిరుచి, కొందరికి కాలక్షేపం. మరికొందరికి జీవిక. కానీ అడిగోపులకి సాహిత్యం ఒక తపస్సు.
అక్షరాల ఆణిముత్యాలతో ఆయన నిత్యమూ విరామ రహితంగా, మానవత్వ కేతనం పక్కన నింపాదిగా కూచుని రేపటి తరం కోసం వర్తమానాన్ని లిఖిస్తునే ఉంటాడు. అదే ఆయన ప్రత్యేకత. అందుకే ఆయన సుకవి.

కాటూరు రవీంద్ర త్రివిక్రమ్
(చినుకు మాస పత్రిక మే 2012 సంచిక నుంచి)

* * *

రేపటి వర్తమానం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

రేపటి వర్తమానం On Kinige

Related Posts:

నక్షత్ర దర్శనం

ప్రముఖ నటుడు, రచయిత తనికెళ్ళ భరణి రచించిన పుస్తకం – నక్షత్ర దర్శనం. ఇందులో పాత, కొత్త సినీతారల గురించి, వివిధ రంగాలలో లబ్దప్రతిష్టుల గురించి కవితలు రాసారు భరణి. తన జీవితంలో తనకు నచ్చిన వ్యక్తులను, తనపై ప్రభావం చూపిన వ్యక్తులను కవితాత్మకంగా తలచుకున్నారు భరణి ఈ పుస్తకంలో.

ఎన్టీయార్ గురించి రాస్తూ, “తనే ముందు లేచి, భాస్కరుడిని లేపుతాడు శశిని చూడకనే పడుకునే పసిమనస్సువాడు!” అని అంటూ ఎన్టీయార్ క్రమశిక్షణని ప్రస్తావించారు.

“ఆయన అనర్ఘళ వచోధార ధవళేశ్వరం దాటిన గోదర్లా ఆయన అసమాన నటనా వైదుష్యం హిందూ మహాసముద్రంలా” అంటూ ఎస్వీఆర్ గళాన్ని, నటనని ప్రశంసించారు.

మహానటి సావిత్రి గురించి చెబుతూ”త్రికాలాలకి అతీతమైన త్రివిక్రమ స్వరూపం నటరాజుకి స్త్రీ రూపం” అని అంటారు.

“నువ్వు భద్రకాళిలా కనిపించే భారతివి నువ్వు పులితోలు కప్పుకున్న గంగిగోవువి, నువ్వు ఆడ హీరోవి” అని భానుమతి గురించి చెబుతారు భరణి.

ప్రముఖ గాయని ఎం. ఎస్. సుబ్బులక్ష్మి గురించి రాస్తూ, “ఎమ్ ఎస్ అంటే మంగళ స్వరం, ఎమ్ ఎస్ అంటే మెస్మరిజం” అని రాయడంలో ఏ మాత్రం అతిశయోక్తి లేదనిపిస్తుంది.

విశ్వనాధ వారిని, శ్రీశ్రీని పోలూస్తూ, ఇద్దరు ఇద్దరేనని, ఇద్దరికీ రెండు చేతులు కలిపి పాదాభివందనం అంటారు భరణి. ఇద్దరివీ భిన్న దృక్పథాలైనా, సాహితీవేత్తలు ఇరువురినీ సమానంగా గౌరవించారు భరణి.

“ఆయన వాయులీనం వాయిస్తూ మైమరిచిపోతాడు, మనం వాయులీనంలో విలీనం అయిపోతాం” అంటారు ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడి గురించి రాస్తూ.

శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు శ్రీశ్రీ అయితే, గుడిపాటి వెంకటచలం స్త్రీస్త్రీ అంటారు భరణి చమత్కారంగా.

దాశరథి గురించి రాస్తూ ఆయన కలం లలితమైన గీతాలనే కాదు, నిప్పులను సైతం కురిపించగలదని అంటారు. దాశరథికి జ్ఞానపీఠ లభించనందుకు బాధపడతారు.

“శ్రమించిన కొద్దీ పైకొస్తారు, శ్రమించకపోతే పైకెళతారు” అంటూ అక్కినేని సినీరంగంలో కష్టపడి ఎదిగిన తీరుని వివరిస్తారు.

చిరంజీవి , బ్రహ్మానందం, రేఖ, చార్లీచాప్లిన్, గురుదత్, రేలంగి, అల్లు రామలింగయ్య, సూర్యకాంతం, రమణారెడ్డి, రాఘవేంద్రరావు, జంధ్యాల, ఘంటసాల , పి. సుశీల, జేసుదాసు, ఎస్. పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఇంకా ఎందరో సినీ ప్రముఖుల గురించి చిన్న చిన్న పదాలతో అందమైన కవితలు రాసారు.

భరణి ఈ పుస్తకంలో ఓ గమ్మత్తైన ప్రయోగం చేసారు. బాపూజీకి, బాపుకి మధ్య పోలికలు చూపారు.

ఇంకా మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ, తబలా విద్వాంసుడు జాకీర్ హుస్సేన్, ఉస్తాద్ హరిప్రసాద్ చౌరాసియా, పండిట్ రవిశంకర్, వయొలిన్ విద్వాంసుడు కన్నకుడి వైద్యనాథన్ గురించి చక్కని కవితలు రాసి వారి వైదుష్యానికి నమస్సులు తెలిపారు.

దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, శ్రీశ్రీ, ఆరుద్ర, వేటూరి సుందరరామ్మూర్తి, జాలాది, సినారె, పరుచూరి బ్రదర్స్ వంటి రచయితలపైన అద్భుతమైన కవితలు రాసారు.

ఆయా రంగాలలో తమ కృషితో విఖ్యాతులైన వీరందరి గురించి చదువుతుంటే వారి పట్ల గౌరవభావం కలిగి, ఏదైనా సాధించేందుకు ప్రేరణ లభిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు.

నక్షత్ర దర్శనం కినిగెలో డిజిటల్ రూపంలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

నక్షత్ర దర్శనమ్ On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

కైవల్యం” కవితాసంపుటిపై సమీక్ష

సుప్రసిద్ధ రచయిత్రి శ్రీవల్లీ రాధిక గారి కవితా సంకలనం “కైవల్యం“పై కౌముది అంతర్జాల మాసపత్రిక, ఫిబ్రవరి 2012లో సమీక్ష ప్రచురితమైంది.

అర్ధవంతమైన కవితలు, అర్ధమయ్యే కవితలు, ఆలోచించి వ్రాసిన కవితలు, ఆలోచింపజేసే కవితలు…వ్రాసే అతికొద్ది మంది ఆధునిక కవయిత్రులలో రాధికగారు ఒకరని సమీక్షకులు అభిప్రాయం వ్యక్తం చేసారు. ఈ సంకలనంలోని కవితల్లో చాలా భాగం వాస్తవ చిత్రణతో మొదలై ఆధ్యాత్మిక భావనలను అల్లుకుని ఒక చక్కని ముగింపుతో పూర్తవుతుందని; ఏ కవితా అలవోకగా చదివి మరిచిపోయేది కాదని సమీక్షకులు పేర్కొన్నారు. పుస్తకానికి ముందుమాట వ్రాసిన అద్దేపల్లి రామ్మోహనరావుగారి మాటలు, చివరి అట్టపై ఆశీస్సులందించిన సామవేదం షణ్ముఖశర్మగారి మాటలు అక్షరసత్యాలని సమీక్షలులు పేర్కొన్నారు.

పూర్తి సమీక్షకై ఈ లింక్‍ నొక్కండి

కైవల్యం కవితాసంపుటి డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‍ని అనుసరించండి.

కైవల్యం On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

వేయిరంగుల వెలుగు రాగం


 

వేయిరంగుల వెలుగు రాగం

 

 

 

ఆదూరి సత్యవతీ దేవి

 

 

 

కవితలు

హరివంశీ పచ్రురణలు

విశాఖపట్నం.


 

Veyirangula Veluguraagam

(Collection of Poems.)

By

Aduri Satyavati Devi

First Edition: January 2006.

Cover Design : Satyam–Shivam–Sundaram

© Author

For Copies:

Aduri Satyavati Devi

50–52–2, Seetammadhara,

Visakhapatnam – 530 013, (A.P.), India.

Ph : (0891) 2536741

.

Price : Rs. 50/–


 

 

 

 

 

ఊరకే నన్నుండనీక

యిన్ని మాటలూ, పాటలూ, నేర్పి

నాకొక లోకాన్ని బహూకరించిన

ఈ పచ్చని ప్రణవ పక్రృతికి



 

విషయ వరుస

వెన్నెలవృక్షం మీద వాలిన పక్షులు:. 10

వందనాలు…. 17

జలపాతగీతం కొన్ని అభిపాయ్రాలు…. 18

పచ్చనిగీతం…… 35

అంతర్‌ స్పర్శ…. 38

హరివిల్లు…. 42

ఇదే కదా…. 44

కొత్త చిత్రం…… 46

సంచార వనాలు…. 49

నడిపించేవాడుంటే52

ఇంతని చెప్పగలమా?56

తిరిగి గెల్చుకుందాం……. 59

అప్పుడనుకోలేదు….. 62

మొలక.. 65

కలవరం….. 68

చేదుపథం మీద మెత్తని పచ్చిక.. 73

సాఫల్యత76

కలత79

ఆ కొమ్మపై నీవు… ఈ కొమ్మపై నేను…. 83

దెబ్బల దుప్పటి86

వెన్నెల మొగ్గలు…. 89

ఎన్నాళ్లని?92

రసపాళి.. 94

సింఫనీ97

మాటల జలధారలు…. 102

యాత్రా ఫలం….. 105

ఇచ్చుటే వరమని…. 107

కొత్త నడక.. 111

మనోజ113

వేయి రంగుల వెలుగు రాగం….. 115

కవిత్వాన్ని శ్వాసిస్తూ….. 119

ఒక ఋతువులో…. 121

కొత్తమనం…… 124

జీవన సౌందర్యం……. 127

నెచ్చెలి133

 


 

వెన్నెలవృక్షం మీద వాలిన పక్షులు:

ఒక చిద్రూప లక్ష్మి కవితలు

                తమిళభాషలో ఒక వినమ్రమైన పదబంధం వుంది. అది సామెతో, పొడుపుకథో, వ్యవహారిక సత్యమో, తాత్విక సత్యమో నేనెన్నడూ విచారించుకోలేదు. అది నా అనుభవ పరిధిలోకి అనేకసార్లు చొరబడి, నాశక్తికి వున్న పరిమితులేవో జబ్బమీదకొట్టి మరీ తెలియజేస్తుంటుంది. ఊమనార్‌కండకన (మూగవాడు కన్నకల) అన్నదే ఆ పదబంధం! మూగవాడికి స్వప్నంలో ఒక మహాద్భుత సుందరదృశ్యం కనిపించింది. తనను పరవశింపజేసిన మధురమైన గంధర్వగానం వినిపించింది. వాటిని అభివ్యక్తీకరించలేడే! చేతివేళ్లతోనూ, పొంగివస్తూన్న అశ్రుజలంతోనూ వ్యర్థప్రయత్నంచేసి నిస్పృహలోకి జారిపోతాడు. నిశ్శబ్దలోకంలోకి వాడి అనుభూతి అదృశ్యమైపోతుంది.

                మా పెద్దమ్మాయిలాంటి ఆదూరి సత్యవతీ దేవి కొత్తకవితా సంపుటి చదివినప్పుడల్లా నేనుపడే కృత్యాదవస్థ మూగవాడు కన్నకలే. పురాణయుగాల్లో నైమిశారణ్యంలో సత్రయాగానికి తరలివస్తూన్న ఋషులు, ఎన్నేళ్లనుండో దట్టంగా పరుచుకుపోయిన ఎండుటాకుల మీద నడుస్తూగూడా ఏ శబ్దకాలుష్యాన్నీ సృష్టించేవాళ్లుకాదట. హిమాలయ ఊర్ధ్వశిఖరాల మధ్య, మానవుడెన్నడూ కాలుపెట్టని మార్మికలోయల్లో, తపస్వి అయిన ఏ కర్ణుడో, పర్వతపుత్రుల సాయంతో నిర్మించుకొన్న ఆశ్రమఛాయల్లో వేలాది వత్సరాల వయసుగల దారువృక్షాలు దాచివేసిన ఒక కుండులో ఎవరిపూజకో వికసిస్తున్న బ్రహ్మకమలం ఆమె కవితా చరణం! అంటే ఆ అస్పష్టవ్యాకులతను, ఆ నీరవ నిశ్చల నిశ్శబ్ద భావుకతను అర్థంచేసుకుంటేనే ఆమె ఖండికల అంతరార్ధం గోచరమవుతుందని అనుకొనే వాణ్ణి. అవి దూరంగా పోయేవి మొనమొన్నటి దాకా.

                అసూయాద్వేషాలు, మాత్సర్యకాలుష్యాలు, హింసాపూరిత నినాదాలు, పరస్పర నిందలు, పాకులాటలు, పైరవీల పాటలతో నిండిపోయిన సాహితీలోకంలో మాట!Her secular message comes like a fresh breath of life to a suffocating people అనిగూడా అనుకొనేవాణ్ణి. కాని కవిత్వ తత్వపరామర్శలో నాకు ఓనమాలు గూడా తెలియవు. ఇప్పుడు తప్పదు. ఒక అనుభూతి గీతం రాయాల్సిందే. అశీస్సులివ్వలేని పితృ వయస్కుడు పుట్టుకతోనే అంధవృద్ధుడు!

                ఆమె కవిత్వదర్శనం నారద, తుంబురుల నాదోపాసన. ఆ భావగంభీరతకు

వాక్చాతుర్యం పునాదికాదు. ఏ ఉపాసనా వరంతో ఆ కవిత్వ శబ్దమైత్రి అలవడిందో తెలియదు. ఎచ్చోటా శబ్దకాలుష్యం కానరాదు. ఆమెPoetic Concernsఏవో ఈ సంపుటిలోని పచ్చనిగీతం చదివాక నాకుతెలిసింది. ఆమె ప్రకృతి ఆరాధన నిసర్గంకాదు. సృష్టినుండి, సమధర్మం నుండి దూరంగా జరిగిపోతూ తన సహజ విధిఅయిన సాత్విక గుణాన్ని విసర్జించి, రజస్తమో గుణ చీకటిదారులు పట్టిన మానవుడికి హెచ్చరికగా యీ పచ్చటి గీతం. ఉపనిషత్‌ సారాంశాన్ని ఈ శతాబ్దపు యాంత్రిక మానవుడికి తల్లి ఉగ్గుపాలలాగా యీ పచ్చని గీతం.

                నేను కథలు, నవలలు, నాటకాలు, వేదాంత గ్రంథాలు ట్రావెలాగులు కన్నా కవితా సంపుటాల్నే ఎక్కువ చదివే అలవాటు కలవాణ్ణి. కవిత్వం గురించి ప్రచురణ అయినంత సాహిత్యం ఏ ప్రక్రియమీదా రాలేదు. ఇంత వైవిధ్యమూ అందులో లేదు. ఇన్నివేల నిర్వచనాలు మరి దేనికీ లేవు. ఇది నిరంతర చర్చ, నిర్విరామకృషి. మేధో ప్రతీక. కవిత్వం వజ్ర సన్నిభం. కుసుమ కోమలం. దుఃఖంతో వ్రాసేదీ, ద్వేషంతో రాసేది ఏది కవిత్వంకాదు? అని ప్రశ్నిస్తాడు అరకొరజ్ఞాని. దానికొక పరిభాషవుంది. కులతత్వవాదులకు, మత దురహంకారులకూ గూడా అది వాహికే. జిజ్ఞాసువుకు, జీవన్ముక్తుడికీ, భక్తుడికీ, భిక్షువుకూ అది ఆలంబనమే.

                కన్నీరు తుడిచేదే కవిత్వం అన్నాడు ఖలీల్‌ జిబ్రాన్‌. పోయెట్రీ ఈజ్‌ ప్రేయర్‌ (ఒక ఆరాధనా విశేషం) అంటారు సాహితీ వేత్త శ్రీశీ వడలి మందేశ్వరరావుగారు. మొదటిది మాతృధర్మం. రెండవది శాంతి స్థాపనకు కెటాలిక్‌ ఏజెంట్‌. కవితాత్మ ఎప్పుడు సాక్షాత్కరిస్తుంది? సాంప్రదాయ అనుసరణలోనా, సాంప్రదాయ విచ్ఛేదంలోనా? చాలా సందర్భాల్లో సాంప్రదాయమే నీ వునికికి అర్థం యిచ్చేది. నీ సంస్కారానికి మూల స్థంభంగా నిలిచేది.

                ఆదూరి సత్యవతీ దేవి కవితాత్మ కేవలం ఊహాశిల్పనైపుణ్యమేకాదు. సౌందర్య సునిశత్వ వ్యక్తీకరణేగాదు. ఈ మహాసృష్టి అంతరార్ధాన్ని మార్మిక పొరల్లో దాగివున్న అర్థతాత్పర్యాల్ని, సత్య ప్రియత్వాన్ని శిల్పసౌందర్యంతో, అద్వైతవేదాంతంతో మధురంగా గానం చేయటమే.

                నాకనిపిస్తుంటుంది ఇన్ని లక్షల కవితాచరణాల్లో, ఇన్నివేల కవుల్లో కవయిత్రుల్లో కాలప్రవాహంలో కొట్టుకుపోకుండా నిలిచేదెంతమంది అని. ఇంతద్వేషం, కాఠిన్యం, కాలుష్యం, ఆక్రోశం అసహనం వాఙ్మయంలో భాగంగా నిలిచిపోతే ఈ ముందుతరం ఆరోగ్యంగా జీవించగలదా? అని అనేకమంది ప్రశ్నిస్తున్నారు.

                సత్యాగ్రహం నిలుస్తుంది. సమన్వయం నిలుస్తుంది సహృదయం నిలుస్తుంది. సత్యవతీదేవి కవిత్వం తప్పక నిలుస్తుందని నా విశ్వాసం. సృష్టీ, మనిషి, మట్టి, ఆకాశం, జలపాతం, ప్రార్థనాగీతం, అగోచర శక్తి, శిశువు, నవ్వూ, పువ్వూ, వెన్నెల చలవ, ఆదిశక్తి, పరమ పురుషుడూ పేర్లు వేరుగాని అంతా ఒకటే అని చెప్పే తాత్విక భావనా ప్రపంచం ఆమె కవితాలోకం. కవిత్వపు వెన్నెల మొగ్గలని ఆమె నిర్మించిన పదచిత్రమంతా వేదశాంతి సూక్తమే. అట్టి మాతృగీతాలకు మరణం వుండదు.

                టి.యస్‌. ఇలియట్‌ కవిత్వాన్ని నిర్వచిస్తాడు.  Genuine Poetry Can Communicate before it is understood.  మొదటి చరణంతోనే కవిత్వభాష గుబాళింపు పఠితను స్పృశిస్తుంది. ఆమె కవితా ఖండిక ఆసాంతం చదివితే అర్థమూ స్ఫురిస్తుంది. అది సంగీతభాష. శిశుభాష. గోవుల కంటిభాష, మాతృభాష.

                ఆదూరి దంపతులు మైత్రేయీ, యాఙ్ఞ్యవల్క్యుల వంటివారు. మంచి సాహిత్య పఠనం, పోషణ ఆరాధనా వారి ప్రవృత్తి. ఎవరి ప్రక్రియలో వారు సిద్ధులు, సిద్ధార్ధులు. వారి సాహితీ బంధుత్వం నన్నెప్పుడూ ముగ్ధుణ్ణి చేస్తుంది. ఈ నాలుగు వాక్యాల పరిచయం నా అభిమానాన్ని ప్రకటించే యత్నమేగాని యీ కవితా సంపుటిలో విముక్త నిత్యవిహంగాల వంటి ఖండికల్ని సంపూర్ణంగా అంచనావేసేందుకు గాదు. అందుకు నేను అశక్తుణ్ణి. ఒక భావుకుడన్నాడు నువ్వు యీక్షణాన చదువుతున్నది గొప్పకవిత్వమో కాదో నాకు తెలియదు. కాని నీకు తరచుగా జ్ఞాపకం వచ్చే పంక్తులున్న కవిత్వమే నిజమైన కవిత్వం. శ్రీశీమతి సత్యవతీదేవి Prolific Creativity, Extreme Fluency చాలా అరుదైన కాంబినేషన్‌. నేను మళ్లీ మళ్లీ చదువుకొనే ఖండకావ్యాల్లో యీమెవీ వున్నాయి. కృష్ణశాస్త్రిగారు తన కవితా పంక్తుల్ని ముగిస్తూ ఇక హిమర్తువు వలదు, ఇక నిశీధము వలదుఅని వెన్నెలకు ఉదయ సంధ్యకు సిగ్నల్‌ యిస్తారు.

                ఈ పుస్తకంలో నేను చూసిందంతా వెన్నెలే. నేను చదివినదంతా ఉషఃకిరణాల చైతన్యమే. ఇది కవిత్వం మీద ప్రేమనుపెంచే ఖండకావ్యం అని నా సహపాఠకులూ గొంతుకలుపుతారని నా ప్రగాఢ విశ్వాసం.

(సంపూర్ణం)

విజయదశమి2005, సికింద్రాబాద్‌     


వందనాలు

రాయాలనిపించినప్పుడే…

రాయకుండా వుండలేననిపించినప్పుడే కవిత్వం రాస్తూ

ఇలా సాగే నా రచనావ్యాసంగానికి

అన్నివిధాలా సహకారాన్నందిస్తున్నారు మా వారు.

పరమసాత్వికులూ, తాత్వికులూ మేధావులూ గొప్పకథకులూ

శ్రీశీ మునిపల్లె రాజు గారి పితృవాత్సల్యం

నన్ను కదిలించి కన్ను చెమరింపచేసింది.

నా కవిత్వానికి అభినందనలూ, ఆశీస్సులూ అందిస్తూ

ఎందరో పెద్దలు, విజ్ఞులు, ప్రోత్సహించినందుకు వారు నాకు

స్మరణీయులు. వారందరినీ నా పుస్తకంలో నిలుపుకోవాలనే

ఆకాంక్షతో యీ అభిప్రాయాల ముద్రణ.

పొట్టిశ్రీశీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారిచ్చిన

గుర్తింపు, ప్రోత్సాహం మరువలేనిది.

వీరందరికీ నా వందనాలు

ఆదూరి సత్యవతీ దేవి


జలపాతగీతం – కొన్ని అభిపాయ్రాలు

                జలపాతగీతంచదివాను. అనుభూతి, ఆలోచన కమనీయంగా సంగమించిన కవితాసంపుటి అది. రాగాన్ని వేదికే భావం, మాటకి ప్రాణం పోయాల్సిన వేళ, వసంతం ఒక పంచవన్నెల పాట, పద్యమయ్యేవేళ ప్రత్యేకించి పేర్కొనదగిన మంచి కవితల్లో కొన్ని. కృత్రిమ జీవితానికి కొబ్బరాకు మబ్బులకింద నవ్వు మొలకల సీమ సింగారంఅందమైన అభివ్యక్తులు. రాగాన్ని వెదికే భావంకవిత ముగింపు చాల బాగుంది.

జ్ఞానపీఠ పురస్కారగ్రహీత, పద్మభూషణ్‌, డా|| సి. నారాయణరెడ్డి (లేఖ, తే. 16.3.97)


 

                జలపాతగీతంఅందింది. అన్నీ ఇంచుమించుగా మంచి కవితలే. రోజూ చూసే దృశ్యమేఅన్న కవిత ఎంతో బాగుంది.

                దృష్టపూర్వా అపిహ్యర్థాః| కావ్యేరస పరిగ్రహాత్‌ / సర్వేనవా ఇవా భాంతి| మధుమాస ఇవద్రుమాఃఅని ప్రాచీనులననే అన్నారు. దీనికి మీ కవిత గొప్ప పునసృష్టి.

ముదిగొండ వీరభద్రయ్య (లేఖ, తే. 11.3.97)

 

                జలపాతగీతంచదివాను. ఆపాతమధురంగా ప్రవహించిన మీ కవిత్వ గానాన్ని ఆకర్ణించాను. ఈ దశాబ్దంలో మీది విలక్షణమైన గొంతు. కొన్ని కవితల్లో భావాన్ని; యింకా కొన్ని కవితల్లో శిల్పాన్ని, మరికొన్ని కవితల్లో ధ్వనిలో గుప్పెళ్లతో వెదజల్లారు….

డా|| నాగభైరవ కోటేశ్వరరావు (లేఖ, తే.10497)

               


 

ఆదూరి సత్యవతీ దేవి గారి జలపాతగీతం మనోజ్ఞంగా సాగిపోయింది. అక్షరాలను పూలుగా పరచినట్లు, భావాలను అత్తర్లు పన్నీర్లుగా చల్లినట్లు, అర్థాలు ఆర్ద్రాతి ఆర్ద్రమై పరిమళించినట్లు, తమ కవితలను శిల్పీకరిచిన రసజ్ఞ కవయిత్రి యీమె. లలితమైన భావాలు వీరి స్వంతం. తనకు యీ లోకానికంతటికీ ఇష్టమైన ఏవస్తువు పైనైనా మమకారం చూపడానికి ఆ వస్తువులకు హానికలిగించే శక్తులను సుతిమెత్తగా మందలించడానికి ఆ లలిత భావాలనే ప్రయోగిస్తారు. ఏ సంఘటనను స్పృశించినా అద్భుతమైన భావనాపరంపర జలపాతంలా ఎగిసిపడుతుంది. వస్తువైవిధ్యాన్ని పాటిస్తూనే రూపవైశారద్యాన్ని సాధించారు కవయిత్రి.

ఆచార్య నాయని కృష్ణకుమారి (తే. 23.4.97)


 

                జలపాతగీతంఅందింది. మొదటి పుస్తకంలో కవిత్వం ఆరంభమై రెండో పుస్తకంలో మలుపు తిరిగి, మూడో పుస్తకంలో ముచ్చటైన మీ సొంత మార్గం ఏర్పడింది. మీ కవితా ప్రయాణంలో కొంత భాగానికి నేను ప్రత్యక్ష సాక్షిని కావటం నాకు సంతృప్తికరంగా సంతోషంగా వుంది.

చే.రా. (లేఖ, తే. 11.3.97)

నులివెచ్చని సంవేదన మనోనేత్రం ముద్రించిన ఆర్ద్రమైన ఛాయాచిత్రాలు:

                పొద్దుటి పూట గడ్డిపరకపై వాలిన మంచు బిందువును ముద్దుపెట్టుకున్నట్లనిపిస్తుంది ఈ సంకలనంలోని కొన్ని కవితలను చదివితే. మేఘాలై తిరిగివచ్చి గుండెలో వెచ్చని కన్నీటి జలపాతాలను వొంపినట్లు ఒక ఆనంద విషాదం. ఎందుకో ఏమిటో తెలిసీ, చాలాసార్లు తెలియక, కలిగే వేదనలోంచి పుట్టే అక్షరాలకు ఎంత మహత్తు! ఈ కంటితో అందాన్నే చూడగలగడం ఒక వరం. ఈ మనసుతో బాధనే పాడగలగడం అంతకన్నా గొప్ప వరం. ప్రేమించే తాహతును బట్టే బాధపడే అర్హత లభిస్తుందేమో!

                ఏకాంత జలపాతాల్ని నిబ్బరంగా వొంపుకుని గీతమై ధ్వనించిన ఆదూరి సత్యవతీ దేవికి ప్రకృతే తాత్త్విక భూమికను కట్టబెట్టింది. ప్రకృతిని అపారంగా ప్రేమిస్తూ, ప్రాకృతిక నియమాలతో మనిషి సహజాతి సహజంగా లయించాలని ఆమె అత్యాశపడుతున్నారు. యంత్రయుగ బీభత్సంలో అనాది సౌందర్యాల కేన్వాసు ఛిన్నాభిన్నమైపోవడం ఆమెను అమితంగా వేధిస్తోంది. మనిషి మరగా మారడం ఆమెకు దిగులుగా ఉంది. అందుకే పరాయీకరణలో అస్తిత్వాన్ని కోల్పోతున్న మనిషికి ఆమె పచ్చని వసంతాల రుచి చూపిస్తున్నారు. ఎంత నిరుపేదతనం / మనిషికీ మనిషికీ మధ్యన అని వాపోతూ. మిత్రమా మిత్రమా / రెండు స్వప్నాల మధ్య / రెండు ప్రపంచాల మధ్య / ఒక గందర్వగానం / నిరంతరం సాగనీ అని ప్రేమగా అర్థిస్తున్నారు. సత్యవతీ దేవి కవిత్వానికి లాలనగా ఆందోళన రేకెత్తించే అరుదైన సుగుణం ఉంది. మనిషి ఎన్నటికైనా ప్రేమవైపే నడవక తప్పదు కదా అన్న ఆశావాదమూ ఉంది. అంతేకాదు, చూపుల జీవన కాంక్షల్ని రెప్పల పొత్తిళ్ళలో కరిగిస్తూ, ప్రకృతి ఔన్నత్యాన్ని విడమరచి చెబుతూ మనిషితనం అంటే ఏమిటో ఈ కవిత్వం గుర్తుచేస్తుంది.

                జీవరాసుల మనుగడకై / ఆరు ఋతువుల్నీ తరగతి గదులుగా మలచుకొని / తానే ఒక పాఠశాలై చరిస్తూ / ఇచ్చిపుచ్చుకునే సందర్బాలన్నింటినీ సమతూకాలుగా చేసి / అర్పించుకొనే సంస్కారాన్ని మనిషిని / వనాల నుంచీ, గనుల నుంచీ, జీవనదుల నుంచీ / నీలాంబర జలధారల నుంచీ గ్రహించమని ప్రకృతి తన తొలిపాటగా వినిపించిందని అంటారు. కంటికి కనిపించే దృశ్యాలను చిత్రికపడుతూ, ఆ క్రమంలో తానే దృశ్యంలో లీనమై కవిత్వాన్ని వినిపిస్తారు సత్యవతీదేవి.

                మౌనంలో జీవశక్తిని, దుఃఖంలో సౌందర్యాన్ని దర్శించగలుగుతున్నారు. కనుకే, నన్ను నేను చూసుకునేదీ / తెలుసుకునేదీ / ఒక యథార్థ దుఃఖలిపిలోనే అంటారు. ఆ లిపిలోనే సౌందర్య సీమలు సాక్షాత్కరిస్తాయి. ఎవరో అన్నట్లు, తీయని పాటలన్నీ విషాద ఘడియల్లోంచి పుట్టినవే కదా!

            పసునూరు శ్రీశీధరబాబు, ఇండియాటుడే 30 ఆగష్టు 1997


 

కవిత్వ జలపాతగీతం

                అనేకానేక వాదాల వివాదాల్లో కవిత్వం గతి తప్పిపోతున్న కాలమిది. అప్పుడప్పుడు మళ్ళీ కృష్ణశాస్త్రి, తిలక్‌ లాంటి కవులు ఎక్కడో తచ్చాడుతూ మండుటెండలో జలపాతగీతాలవుతున్నారు. రెక్క ముడవని రాగంనుంచి జలపాత గీతంవరకూ ఆదూరి సత్యవతీదేవి గారి కవితాగానం, ఆమెను చదివిన సాహితీప్రియుల్ని అలా వెంటాడుతూనే ఉంటుంది. ప్రకృతి స్వరాలను అక్షరాలుగా పేర్చి పచ్చటి పాటలుగా మలిచే గొప్ప శిల్పి సత్యవతీదేవి.

                జీవదానం చేసి పునర్జన్మనివ్వటం / బతుకులోని ఒక భాగాన్ని / ఎప్పటికీ కొత్తగా మెరిపించటం / ఈ అక్షరాలకి తెలుసు”– ఆమె మాటల్లోనే కాదు, మనక్కూడా ఈ కాసిన్ని అక్షరాలే చాలు తమకాన్ని తీర్చేందుకు. సత్యవతీదేవి గారు పాట నుంచి కవిత్వం వైపు మళ్ళేరు కాబట్టి సహజంగానే అస్పష్టత ఆమె జోలికి పోలేదు. ప్రకృతి పచ్చదనమంత సున్నితంగా కవిత్వమల్లగల నేర్పు ఈమె రచనల్లో కన్పిస్తుంది. ఈమెతో కవిత్వం నిజంగానే ప్రేమలో పడింది. ఎంత కవిత్వమైనా ఏ చేతులు పూచిన ఋతువులో‘! నంటూ పాట తాలూకు లయవినిపిస్తుంది.

                కవిత్వమంటే భావుకత్వమనీ, ప్రేయసీ ప్రియుల మధ్య పావురాయిపట్టుకొచ్చే ప్రేమ సందేశమనీ అర్థాలుండేవి. దాన్ని చెరిపేస్తూ కవిత్వమంటే విప్లవమనీ, సమాజాన్ని మార్చే సాధనమనీ జనం గుండె గొంతుకలో కొట్టుకునే ప్రాణధారనీ శ్రీశీశ్రీశీ లాంటి ఆధునికలు నిరూపించారు. దీన్ని కూడా కాదని… కవిత్వమంటే సామాన్యులకు అర్థం కాని అస్పష్టతనీ, గందరగోళ పదాల కూర్పనీ, అర్థాలను బద్దలుకొట్టి నిఘంటువులక్కూడా అందని కొత్తర్థాలు రాయటమని ఓ తరం పోటీపడింది. దాన్ని భూజానేస్కుని శిష్యరికం చేయటానికే మరోతరం కవిత్వం రాసింది. ఇదీ కాదని… కవిత్వమంటే దళిత, మైనారిటీ, స్త్రసీ వాదాలనీ కవిత్వం జుట్టు పట్టుకుని కులమతాల కుళ్ళు రాజకీయాల్లో ముంచి తేల్చుతున్నారు కవులు. ఈ సదర్భంలో ఎవరు రాసిన కవిత్వం వాళ్ళే చదువుకుని తృప్తి పడాల్సి వస్తుంది. ఇదంతా ఎందుకంటే ఇన్ని గందరగోళాల మధ్య నిజమైన పాఠకుడు ఎక్కడో తప్పిపోతున్నాడు. అయినా అక్కడక్కడా కొంతమంది ప్రకృతి కవులు పాఠకులని సేదతీరుస్తూనే ఉన్నారు. అలాంటిదే సత్యవదీదేవిగారి కవిత్వం. యుగాలనాటి సంగీతం / యవ్వనాల మోహవేగం / జలజల పారు గీతం / జలపాతగీతం. కృత్రిమత్వం, నటనలూ మనుషుల్లో పేరుకుపోవటం, నిజంగా మన నవ్వుల్ని మనమే నటించాల్సి రావటం పంత దారుణమో కదా! మనిషి తనను తానే వెలిగించుకుని ఒక వెన్నెల ముక్కయి బయటకు రావాలని కవి అభిలాష. కవిత్వానికి వస్తు పరిమితులు లేకపోయానా ఈ తరహా ప్రకృతి కవిత్వంలో స్పష్టమైన అనుభవాల్ని అనుభూతించటం సత్యవతీదేవిగారికి మొదట్నుంచీ అలవాటు. కొన్ని అనుభవాలు జీవితంలో చాలా చిన్న సంతోషాలని మాత్రమే కలిగించి జారిపోతుంటాయి, మళ్ళీ మనం వాటిని గుర్తుంచుకోం. కాని సత్యవతీదేవి గారు ఆ క్షణాల్ని అందంగా పట్టుకుంటారు. వాటికి అక్షరరూపమిచ్చి ఆ అనుభవాలను పునర్జీవింపజేసి ఒకే ఆనందాన్ని పదేపదే అనుభూతిస్తారు. మనకూ పంచిపెడ్తారు.

జావేద్‌, వార్త దినపత్రిక 11 ఆగష్టు 1997

 

వేదనాభరితం జలపాత గీతం

                అనాది సౌందర్యాల ప్రకృతి కాన్యాసు ఛిన్నాభిన్నమై మనిషిలోని మనిషితనం డిగ్రేడ్‌ అయిపోతున్న పరిస్థితుల పట్ల ఆవేదన,. ఆదూరి సత్యవతీదేవి గారి జలపాత గీతంలో నిదానంగా ప్రవహిస్తుంది.

                దుఃఖలిపిని తెల్సి కొత్తగా సుఖ దుఃఖాలు రెండూ సమమేనన్న తాత్విక బోధను కావిస్తారు.

                నన్ను నేను చూసుకునేదీ తెలుసుకొనేదీ ఒక యదార్థ దుఃఖ లిపిలోనే / ఒక్కొక్క దెబ్బా తగిలి జీవితం పెచ్చులూడిన గోడలా అందవిహీనమై పోతున్నదే అని / భాధ మెలిపెట్టినప్పుడల్లా దెబ్బ వెనుక సన్నివేశం నన్ను మరో ప్రక్కకు మళ్లించి /కొమ్మలు తెగినా చిగురించటం మానని చెట్టును చూపెట్టేది / ఉరిత్రాళ్ళకు వ్రేలాడిన త్యాగాల్ని చూపెట్టేది అప్పట్నించి గాయం నాకు ఆత్మీయమై పోయింది / ఓటమి నన్ను మెరిపించి గెలుపువైపు నడిపించే గురువై సాకింది. / నిజంగా ఆ కన్నీటి చెమ్మే తెలియకపోతే / జీవితం ఎంత రసాస్వాద భోజ్యాన్ని కోల్పోయేదో కదా!అంటారు కవయిత్రి!

                దుఃఖమే ఒక గురువై సుఖ పడడం నేర్పుతుంది. నరికిన చెట్టు మళ్ళీ హరితత్వాన్ని పొందిన విధంగా ఆశా జీవియై మళ్ళీ జీవించడం మొదలెడతాడు. దుఃఖాన్ని ఆస్వాదించ నేర్చుకోలేనివాడు సుఖాన్ని కూడా సరిగా ఆస్వాదించలేడనేది కవయిత్రిగా లోకానికామె ఇచ్చే సందేశం.

                21వ శతాబ్దంలో మనమెన్ని విధాల శాస్త్ర విజ్ఞానంలో అభివృద్ధిని సాధించి ముందుకు సాగుతున్నామనుకున్నా ఓమూల మనమీనాడు పర్యావరణ కాలుష్య రాక్షసి పెనుకోరల్లో చిక్కుకొని ఉన్నామన్న నిజం మనల్ని భయకంపితుల్ని చేయక మానదు. సర్వప్రకృతి సంపదే ఛిద్రమై ఓజోన్‌ పొరకు చిల్లులు పడడం మూలాన సర్వమానవాళి మనగడ ఒక తేలిక ప్రశ్నగా మిగిలిపోయింది. చెట్లు నరికివేస్తున్నాం. ప్రాణవాయువు లుప్తమై రోగాలబారిన పడుతున్నాం. ప్రకృతిలో దినదినం విడుదలయ్యే మృత్యు పొగల్లోచంద్రుడు సహితం కానరాకుండా పారిపోతున్నాడు. ఈ ప్రకృతి విధ్వంసనలో ఈ విషపు గాలుల్లో చిరునవ్వుల చిన్నారులకేదీ రక్ష? ఈ విషాద భయానక పరిస్థితుల నేపథ్యంలోనే కవయిత్రి

                విజ్ఞానం పెరిగి పెరిగి / ఈనాటి యుగవేగం కూడా / మనిషి గెల్చుకున్న విజయమే / కానీ / నీడలా వెన్నంటి పోరాడుతున్న కాలుష్య గాలులూ / నిరంతరంగా ఆకాశాన్ని చిల్లులు పొడుస్తున్న / క్లోరో ఫ్లోర్‌ కార్బన్‌లూ మిథైల్‌ బ్రోమైడ్‌లూ / ఓజోన్‌ పొరని చేదిస్తూ ఒక వికృత వేషంలో / దేశదేశాల పసిపిల్లల్నీ నమిలి మింగేయటానికి / బయలుదేరిన కంసుని దూతలల్లే భయం కొల్పుతున్నాయి.అంటారు.

                ఆధునిక విజ్ఞానం పేరుతో ఎన్నో మనం సాధించవచ్చు. ఆ శాస్త్రసీయ విజయాలన్నీ ఈ ఘోర విషకాలుష్య వాతావరణం ముందుదిగదుడిపే అవుతాయి. నేడు లెక్కల్లో తేలింది 65% శకటాలవల్ల వచ్చే కలుషితమయిన గాలి నగరాల్లో వ్యాపిస్తోందిట. దీనిని అరికట్టే నాధులేరీ? మానవులంతా కలిసికట్టుగా ఎదిరిస్తేనే ఈ విశాల వసుంధర క్షేమంగా ఉంటుంది. ఈనాటి మానవాళికిదొక సవాల్‌గా పరిణమించింది. మేధావులూ, కవులూ కదలిరండి పర్యావరణాన్ని రక్షించుకొనే మార్గాలను అన్వేషించండి. అదే కవి తపన. అదే ఆదూరి సత్యవతీదేవిగారి ఆవేదన.

                ఆదూరి సత్యవతీదేవి దుఃఖం తత్వ చింతనా కలిపి కలబోసిన కవిత్వమే జలపాత గీతంఒక ¬రు మనచెవుల్లో నినదిస్తుంది. కొన్ని కవితలయితే చక్కటి ప్రకృతి శోభను మన కళ్ళకు కట్టే పెయింటింగులు. ఆమె కలం అప్పుడప్పుడు కుంచెగా మారిపోతుంది. మరిన్ని నూతనవిలువల్ని ఆధునిక సాహిత్యంలోకి తీసుకురాడానికి ఈమె ప్రయత్నిస్తున్నారు.

ఎస్‌.ఏ. పద్మనాభ శాస్త్రి, ఆంధ్రభూమి 2 జూన్‌ 1997.


 

సౌందర్యం అనుభూతుల సమ్మేళన ప్రవాహం జలపాతగీతం

                జలపాతం స్వచ్ఛతకూ, వేగానికీ, మార్పుకూ, సౌందర్యానికీ ప్రతీక!

                ఆదూరి సత్యవతీదేవి రాసిన ఈ కవితలు మానవ జీవన జలపాతంలో ఒక్కో గీతాన్ని ఆలపిస్తున్నాయి. ఒక్కోరాగాన్ని నినదిస్తున్నయి. కవితలన్నింటి నిండా పరచుకున్న అండర్‌ కరంట్‌ మానవతే ! సృష్టినీ, మనిషినీ సౌందర్యమయంగా చూస్తూ మాయమవుతున్న మనిషితనం కోసం విలపిస్తున్న హృదయసుధ ఈ జలపాతగీతం

                చినిగిపోయిన పచ్చల కేన్వాసు; రాగాన్ని వెదికేభావం, జలపున్నమి; మాటకి ప్రాణం పోయాల్సిన వేళ; పలుచనయిపోతున్న పచ్చదనం; వసంతం ఒకపంచ వన్నెలపాట; పరిమళలహరి; ఒక హరితవసంతానికై; వెలుగు విహంగం; పద్యమయ్యే వేళ; జలపాతగీతం; యివన్నీ కవితల పేర్లు. ఇవి ఎంతమనోహరంగా వున్నాయో, కవితల్లోని కంటెంటు కూడా అంతే ఆలోచనా స్పోరకంగా వుంది. సౌందర్య దృష్టితో చూడడం ఒక ఎత్తైతే, ఆ సౌందర్య అనుభూతిని అక్షరబద్ధం చేసి మనోహరంగా అక్షరచిత్తరువులను మనముందు నిలపడం యింకా గొప్ప !

                మనిషితనాన్ని మరచి, త్యజించి మతం, కులం, భాష, ఆలోచన, వాదం, నమ్మకం, దేశం, యిలా చాలా రకాలుగా మనల్ని మనమే ఖండఖండాలుగా చేసుకోవడం, కోసుకోవడం స్పందించే ఎవరినైనా కలచివేస్తుంది. సత్యవతీదేవిగారు దాన్ని గొప్పగా చిత్రించి రంజింప చేశారు.

                ఏదో వివక్షతతో, విభిన్న సిద్ధాంతాలతో, సెన్సేషన్‌ ఉబలాటంతో చాలా రకాలుగా కవిత్వం చలామణి అవుతున్నవేళ ఒక్క మానవజాతేకాదు, సృష్టితో మమేకమై మానవతని సౌందర్యంతో, ఆలోచనతో రంగరించి అందరికోసం, ఆర్తితో కవిత్వం రాయడం సత్యవతీదేవిగారి ప్రత్యేకత. దాన్ని ఆదరించి, ఆస్వాదించి, అటువంటి కవిత్వం మరింత రావాలని ఆశించడం మనందరి వంతు!

                జీవదానం చేసి పుర్జన్మ నివ్వటం; బతుకులో ఒక భాగాన్ని ఎప్పటికీ కొత్తగా మెరిపించడం; ఈ అక్షరాలకి తెలుసు; (ఈ కాసిన్ని అక్షరాలే…) నేను ముందుకీ అవి వెనక్కీ పరుగుల ఆటే ఆటగా; నన్ను పసితనంలోపడవేసేవి; ప్రతి ఉదయం నాకొక మిఠాయి పొట్లాం దొరికేది; రేపటికై ఒక తీపికల మిగిలేది… (చినిగిపోయిన పచ్చల కేన్వాసు); విచ్చీ విచ్చని మొగ్గలాలిత్యాన్ని ఛిన్నాభిన్నం చేస్తాయి; వెన్నునంటి పలికేపాట గురితప్పిపోతుంది; (జలపున్నమి); తరతరాల మానవుడు; బుద్దిని అరగదీసి; చిక్కని మైత్రీ సుగంధాన్ని మనముందుంచి

                వెండి గిన్నెలోని పాల బువ్వలా / శుచి పక్వంచేసి అందించిన సారాన్ని / రుచిరార్థాలెరుగని కాకుల్లా నేల పాలుచేసి / వెన్నెలకు రక్తపు మరకలంటిస్తున్నవేళ / ఆనందం నిషేధమేఅంటారు. (మాటకి ప్రాణం పోయాల్సిన వేళ)

                ఇందులో ఏ కవితా ఖండికను ఆఘ్రాణించినా యింతవరకు మనం చెప్పుకున్న అంశాలు బోధపడతాయి. అందుకే ఆదూరి సత్యవతీదేవిగారి కవితలను చదవడం అంటే పశ్చిమాకాశంలోని సాంధ్యతారను ఆనందించినట్టు, నీలిమేఘాల కడ్డంగా ఎగిరే తెల్లకొంగను ఆనందించినట్టు, రసానుభూతి పొందుతానని సంజీవ్‌దేవ్‌ చెప్పుకున్నారు. అదెంతో నిజం. అందుకే ఈ కవితా దర్పణంలో మసకపోయిన మన మానవతకు నగిషీలు దిద్దుకుందాం !

                చివరగా నాకు బాగా నచ్చిన కవితాఖండిక (శాపాలా? బహూమానాలా?నుంచి)

                . . . నీడలా వెన్నంటి పోరాడుతున్న కాలుష్య గాలులూ / నిరంతరంగా ఆకాశాన్ని చిల్లులుపొడుస్తున్న క్లోరోఫ్లోరో కార్భన్‌లూ మిథైల్‌ బ్రోమైడ్‌లూ / ఓజోన్‌పొరను ఛేదిస్తూ / ఒక వికృతవేషంలో / దేశదేశాల పసిపిల్లల్ని నమిలి మింగేయటానికి బయలుదేరిన కంసుని దూతలల్లే భయం గొల్పుతున్నాయి. / చెంగల్వపూదండల్ని కబళించనున్నాయి. / భూమిమీద వనరుల్నీ వనాల్నీ ఎండగట్టి /గ్రహాంతరాళాల్నిండా పొగధూళుల్ని నింపి / మానవజీవిత భద్రతను జీరోడిగ్రీకి దింపి / గడగడలాడిస్తున్న యీ శాస్త్రసవిస్తృతి / ఎవరి సుఖస్వప్నాలకోసం? ఏ ఉజ్వల బాల్యాలకోసం?

నాగసూరి వేణుగోపాల్‌, ఆహ్వానం మాసపత్రిక, ఏప్రిల్‌ 1998


 

పచ్చనిగీతం

మనిషీ మనిషీ పలకరించుకుంటూ వుండాలి

మంచు వెన్నెల కాసినట్లు… వెలుగురేక చొరబడినట్లూ

కళ్ళలోంచి చిందే ప్రేమానురాగాలకు

కడుపులో చలివేంద్రం చేరినట్లుండాలి

పువ్వు పక్కన పువ్వు అమరినట్లు

తీగ సుతారంగా పందిరిపై వొదిగినట్లు

మొగ్గలోంచి సుగంధం పైకెగసినట్లు

ఎంతో లాలిత్య తమకంగా

మనిషీ మనిషీ అల్లుకుంటూ వుండాలి

వీడని మమకారంతో

గట్టు కటూ యిటూ

రెండు నీటిపాయలు ప్రవహించినట్లు

చెట్టాపట్టాలేసుకొని

రాగరసాన్ని కలబోసుకొని

సంగీతమొలికే స్వరతంత్రులల్లే

భావరసం చిప్పిల్లుతూ

అలా అలా నడుస్తూ వుండాలి

కాలం వెంట స్నేహ పిపాసతో

ఒక గుండెలో మ్రోగే అలారం చప్పుడుకు

మరొకరు సమయం సిద్ధం చేసి వుంచాలి

ఒక చల్లని వెన్నెల మాసం విడిది చేసినట్లు

జల్లు జల్లులుగా కవితా సుగంధం కురిసినట్లు

ఎల్లవేళలా పచ్చపచ్చగా

ఆత్మీయత పండించుకుంటూ వుండాలి

మనిషీ మనిషీ జతజతలై వికసిస్తూ వుండాలి.

ఎప్పుడూ జీవితంలోని ఒక భాగాన్ని

మనసులోని ప్రేమ జలపాతంలో తడుపుతూ

వడలని పత్ర గుచ్ఛాన్నీ

తరగని వసంత సోయగాన్నీ

సరళ సుందరంగా

తనకు తానుగా జాగ్రత్త చేసే వుంచాలి

మనిషి కోసం… మరోతరం కోసం.

మిత్రమా! మిత్రమా!

నీకైనా నాకైనా

చెమరించే గుండే కదా

అసలు సిసలు మూలధనం!

రచన మాస పత్రిక, జూన్‌ 2001


 

అంతర్‌ స్పర్శ

అనంతమైన రాగాల రసధ్యానానికి

ఒక స్వరపేటిక చాలు

స్వరంలోకి మధురసంగా హృదయాన్ని

ప్రవేశపెట్టగలిగే నేర్పుంటే

గానలోకపు జ్ఞాననిధులు దొరికినట్లే

ఎప్పటికప్పుడు లలితంగా పరవశించటానికి

ఒక కంఠాన్ని పదిలపరచి వుంచితే చాలు

ఐక్యతారాగాల రస సంగమానికీ

పండిన ఆ భావ మాధుర్యాలకీ

పరిసరాలన్నీ శుభ్రజ్యోత్స్నా పులికిత యామినులవుతాయి

దేహం నించి మనస్సుని తోడ్కొని పోయే ఆ దివ్యశక్తికి

మతంలేదు… మరే ఆచ్ఛాదనా లేదు.

శతశత తారకల ఆకాశం

నిత్యం కోటి కోటి దీప్తులతో

నిశ్శబ్దంగా శాంతి ప్రవచనాల్ని వల్లిస్తూ వుంటురది

తెల్లగా పట్టువస్త్రసం పరచినట్లున్నా

నీలంగా రంగులీనినా

సింధూర నారింజ పచ్చదనాల్లోసమ్మోహనమై

అలంకారాల్ని మార్చుకుంటున్నా

అంతరంగాన్ని మాత్రం ఒరులసేవకై సిద్ధపరచి ఉంచుతుంది

తనకి అందనంత దూరంలో వున్న ధరిత్రి కళ్యాణానికై

వెన్నెల గంగల్ని వొంపుతుంది

వర్షధారల శుభాశీస్సుల్ని పంపుతుంది.

నేలతల్లి తనువు మురిసి ఫలరసానందమైన వేళ

తరువులన్నీ కృతజ్ఞతాభారంతో

నభోరాసికి వందనాలర్పిస్తాయి

ఈ స్నేహాలకి మాటలు లేవు

ఈ బంధాలకి మతాలు తెలియవు

అన్ని విడివిడి శక్తులూ కలివిడిగా యేకమై

ఒక సూత్రంపై నడుస్తూ

మనిషికి పాఠాల్ని బోధిస్తాయి

ఒక్కోచోట అక్షరాలు అటుమొదలై ఇటు ముగుస్తాయి

అర్థాలూ వాక్యాలూ మరోచోట వెనకా ముందైనట్లు తోస్తాయి

ఒక్కోచోట అష్టదళ పద్మాలై సార్వజనీనమైన విషయాన్ని

ఒక శబ్దధారలో బంధిస్తాయి.

అవి కవిత్వమై మనుషుల్ని ఏకం చేస్తాయి.

అటువంటి సౌందర్యాల భాషా సంగమాన్ని

సారించగల చూపుంటే ఆస్వాదించగల నేర్పుంటే

ప్రపంచ సంస్కృతిని ఒక దర్పణంలో వీక్షించనూ వచ్చు

పవిత్ర సందర్భాల సారాంశాన్ని ఆచరించనూ వచ్చు

దానికి మతం మానవతే!

ఎక్కడున్నా పువ్వులు నవ్వులొలుకుతూనే వుంటాయి

ఎటువైపు ప్రయాణించినా నదులు తీపిదారులే అవుతాయి

ఎన్ని సౌందర్యాలు సొంతమైనా ఎన్ని సామ్రాజ్యాలు గెల్చుకున్నా

సహజాతి సహజమైన స్థానమే బలీయమైనది

తిరిగీ తిరిగీ ఎదిగీ ఎదిగీ చివరికి మనిషి కోరుకునేది

మరో మనిషి ఆత్మీయతానురాగపు స్పర్శనే

ఆ అనుభూతికి కొలతలు లేవు

ఆకలికి లేనట్లే… శోకానికీ ఆనందానికీ లేనట్లే !

ఆంధ్రప్రదేశ్‌, మాస పత్రిక, మార్చి 1999

End of the preview, rest of the book can be read @ http://kinige.com/kbook.php?id=214 

 

Related Posts:

శబ్బాష్‌రా శంకరా!–తనికెళ్ళ భరణి–పుస్తక పరిచయం

 

 

 

నాకా రావయ ఓనమాలు
బిల్‌కుల్ రాదు ఛందస్సు
నువ్వే యతివి… గణాలు సుట్టుముట్టూ
శబ్బాష్‌రా శంకరా!

 

————-

Buy this eBook from Kinige @ http://kinige.com/kbook.php?id=217

Related Posts:

వేయిరంగుల వెలుగు రాగం

 

ఒక చిద్రూప లక్ష్మి కవితలు

                తమిళభాషలో ఒక వినమ్రమైన పదబంధం వుంది. అది సామెతో, పొడుపుకథో, వ్యవహారిక సత్యమో, తాత్విక సత్యమో నేనెన్నడూ విచారించుకోలేదు. అది నా అనుభవ పరిధిలోకి అనేకసార్లు చొరబడి, నాశక్తికి వున్న పరిమితులేవో జబ్బమీదకొట్టి మరీ తెలియజేస్తుంటుంది. ఊమనార్‌కండకన (మూగవాడు కన్నకల) అన్నదే ఆ పదబంధం! మూగవాడికి స్వప్నంలో ఒక మహాద్భుత సుందరదృశ్యం కనిపించింది. తనను పరవశింపజేసిన మధురమైన గంధర్వగానం వినిపించింది. వాటిని అభివ్యక్తీకరించలేడే! చేతివేళ్లతోనూ, పొంగివస్తూన్న అశ్రుజలంతోనూ వ్యర్థప్రయత్నంచేసి నిస్పృహలోకి జారిపోతాడు. నిశ్శబ్దలోకంలోకి వాడి అనుభూతి అదృశ్యమైపోతుంది.

                మా పెద్దమ్మాయిలాంటి ఆదూరి సత్యవతీ దేవి కొత్తకవితా సంపుటి చదివినప్పుడల్లా నేనుపడే కృత్యాదవస్థ మూగవాడు కన్నకలే. పురాణయుగాల్లో నైమిశారణ్యంలో సత్రయాగానికి తరలివస్తూన్న ఋషులు, ఎన్నేళ్లనుండో దట్టంగా పరుచుకుపోయిన ఎండుటాకుల మీద నడుస్తూగూడా ఏ శబ్దకాలుష్యాన్నీ సృష్టించేవాళ్లుకాదట. హిమాలయ ఊర్ధ్వశిఖరాల మధ్య, మానవుడెన్నడూ కాలుపెట్టని మార్మికలోయల్లో, తపస్వి అయిన ఏ కర్ణుడో, పర్వతపుత్రుల సాయంతో నిర్మించుకొన్న ఆశ్రమఛాయల్లో వేలాది వత్సరాల వయసుగల దారువృక్షాలు దాచివేసిన ఒక కుండులో ఎవరిపూజకో వికసిస్తున్న బ్రహ్మకమలం ఆమె కవితా చరణం! అంటే ఆ అస్పష్టవ్యాకులతను, ఆ నీరవ నిశ్చల నిశ్శబ్ద భావుకతను అర్థంచేసుకుంటేనే ఆమె ఖండికల అంతరార్ధం గోచరమవుతుందని అనుకొనే వాణ్ణి. అవి దూరంగా పోయేవి మొనమొన్నటి దాకా.

                అసూయాద్వేషాలు, మాత్సర్యకాలుష్యాలు, హింసాపూరిత నినాదాలు, పరస్పర నిందలు, పాకులాటలు, పైరవీల పాటలతో నిండిపోయిన సాహితీలోకంలో మాట!Her secular message comes like a fresh breath of life to a suffocating people అనిగూడా అనుకొనేవాణ్ణి. కాని కవిత్వ తత్వపరామర్శలో నాకు ఓనమాలు గూడా తెలియవు. ఇప్పుడు తప్పదు. ఒక అనుభూతి గీతం రాయాల్సిందే. అశీస్సులివ్వలేని పితృ వయస్కుడు పుట్టుకతోనే అంధవృద్ధుడు!

                ఆమె కవిత్వదర్శనం నారద, తుంబురుల నాదోపాసన. ఆ భావగంభీరతకు

వాక్చాతుర్యం పునాదికాదు. ఏ ఉపాసనా వరంతో ఆ కవిత్వ శబ్దమైత్రి అలవడిందో తెలియదు. ఎచ్చోటా శబ్దకాలుష్యం కానరాదు. ఆమెPoetic Concernsఏవో ఈ సంపుటిలోని పచ్చనిగీతం చదివాక నాకుతెలిసింది. ఆమె ప్రకృతి ఆరాధన నిసర్గంకాదు. సృష్టినుండి, సమధర్మం నుండి దూరంగా జరిగిపోతూ తన సహజ విధిఅయిన సాత్విక గుణాన్ని విసర్జించి, రజస్తమో గుణ చీకటిదారులు పట్టిన మానవుడికి హెచ్చరికగా యీ పచ్చటి గీతం. ఉపనిషత్‌ సారాంశాన్ని ఈ శతాబ్దపు యాంత్రిక మానవుడికి తల్లి ఉగ్గుపాలలాగా యీ పచ్చని గీతం.

                నేను కథలు, నవలలు, నాటకాలు, వేదాంత గ్రంథాలు ట్రావెలాగులు కన్నా కవితా సంపుటాల్నే ఎక్కువ చదివే అలవాటు కలవాణ్ణి. కవిత్వం గురించి ప్రచురణ అయినంత సాహిత్యం ఏ ప్రక్రియమీదా రాలేదు. ఇంత వైవిధ్యమూ అందులో లేదు. ఇన్నివేల నిర్వచనాలు మరి దేనికీ లేవు. ఇది నిరంతర చర్చ, నిర్విరామకృషి. మేధో ప్రతీక. కవిత్వం వజ్ర సన్నిభం. కుసుమ కోమలం. దుఃఖంతో వ్రాసేదీ, ద్వేషంతో రాసేది ఏది కవిత్వంకాదు? అని ప్రశ్నిస్తాడు అరకొరజ్ఞాని. దానికొక పరిభాషవుంది. కులతత్వవాదులకు, మత దురహంకారులకూ గూడా అది వాహికే. జిజ్ఞాసువుకు, జీవన్ముక్తుడికీ, భక్తుడికీ, భిక్షువుకూ అది ఆలంబనమే.

                కన్నీరు తుడిచేదే కవిత్వం అన్నాడు ఖలీల్‌ జిబ్రాన్‌. పోయెట్రీ ఈజ్‌ ప్రేయర్‌ (ఒక ఆరాధనా విశేషం) అంటారు సాహితీ వేత్త శ్రీశీ వడలి మందేశ్వరరావుగారు. మొదటిది మాతృధర్మం. రెండవది శాంతి స్థాపనకు కెటాలిక్‌ ఏజెంట్‌. కవితాత్మ ఎప్పుడు సాక్షాత్కరిస్తుంది? సాంప్రదాయ అనుసరణలోనా, సాంప్రదాయ విచ్ఛేదంలోనా? చాలా సందర్భాల్లో సాంప్రదాయమే నీ వునికికి అర్థం యిచ్చేది. నీ సంస్కారానికి మూల స్థంభంగా నిలిచేది.

                ఆదూరి సత్యవతీ దేవి కవితాత్మ కేవలం ఊహాశిల్పనైపుణ్యమేకాదు. సౌందర్య సునిశత్వ వ్యక్తీకరణేగాదు. ఈ మహాసృష్టి అంతరార్ధాన్ని మార్మిక పొరల్లో దాగివున్న అర్థతాత్పర్యాల్ని, సత్య ప్రియత్వాన్ని శిల్పసౌందర్యంతో, అద్వైతవేదాంతంతో మధురంగా గానం చేయటమే.

                నాకనిపిస్తుంటుంది ఇన్ని లక్షల కవితాచరణాల్లో, ఇన్నివేల కవుల్లో కవయిత్రుల్లో కాలప్రవాహంలో కొట్టుకుపోకుండా నిలిచేదెంతమంది అని. ఇంతద్వేషం, కాఠిన్యం, కాలుష్యం, ఆక్రోశం అసహనం వాఙ్మయంలో భాగంగా నిలిచిపోతే ఈ ముందుతరం ఆరోగ్యంగా జీవించగలదా? అని అనేకమంది ప్రశ్నిస్తున్నారు.

                సత్యాగ్రహం నిలుస్తుంది. సమన్వయం నిలుస్తుంది సహృదయం నిలుస్తుంది. సత్యవతీదేవి కవిత్వం తప్పక నిలుస్తుందని నా విశ్వాసం. సృష్టీ, మనిషి, మట్టి, ఆకాశం, జలపాతం, ప్రార్థనాగీతం, అగోచర శక్తి, శిశువు, నవ్వూ, పువ్వూ, వెన్నెల చలవ, ఆదిశక్తి, పరమ పురుషుడూ పేర్లు వేరుగాని అంతా ఒకటే అని చెప్పే తాత్విక భావనా ప్రపంచం ఆమె కవితాలోకం. కవిత్వపు వెన్నెల మొగ్గలని ఆమె నిర్మించిన పదచిత్రమంతా వేదశాంతి సూక్తమే. అట్టి మాతృగీతాలకు మరణం వుండదు.

                టి.యస్‌. ఇలియట్‌ కవిత్వాన్ని నిర్వచిస్తాడు.  Genuine Poetry Can Communicate before it is understood.  మొదటి చరణంతోనే కవిత్వభాష గుబాళింపు పఠితను స్పృశిస్తుంది. ఆమె కవితా ఖండిక ఆసాంతం చదివితే అర్థమూ స్ఫురిస్తుంది. అది సంగీతభాష. శిశుభాష. గోవుల కంటిభాష, మాతృభాష.

                ఆదూరి దంపతులు మైత్రేయీ, యాఙ్ఞ్యవల్క్యుల వంటివారు. మంచి సాహిత్య పఠనం, పోషణ ఆరాధనా వారి ప్రవృత్తి. ఎవరి ప్రక్రియలో వారు సిద్ధులు, సిద్ధార్ధులు. వారి సాహితీ బంధుత్వం నన్నెప్పుడూ ముగ్ధుణ్ణి చేస్తుంది. ఈ నాలుగు వాక్యాల పరిచయం నా అభిమానాన్ని ప్రకటించే యత్నమేగాని యీ కవితా సంపుటిలో విముక్త నిత్యవిహంగాల వంటి ఖండికల్ని సంపూర్ణంగా అంచనావేసేందుకు గాదు. అందుకు నేను అశక్తుణ్ణి. ఒక భావుకుడన్నాడు నువ్వు యీక్షణాన చదువుతున్నది గొప్పకవిత్వమో కాదో నాకు తెలియదు. కాని నీకు తరచుగా జ్ఞాపకం వచ్చే పంక్తులున్న కవిత్వమే నిజమైన కవిత్వం. శ్రీశీమతి సత్యవతీదేవి Prolific Creativity, Extreme Fluency చాలా అరుదైన కాంబినేషన్‌. నేను మళ్లీ మళ్లీ చదువుకొనే ఖండకావ్యాల్లో యీమెవీ వున్నాయి. కృష్ణశాస్త్రిగారు తన కవితా పంక్తుల్ని ముగిస్తూ ఇక హిమర్తువు వలదు, ఇక నిశీధము వలదుఅని వెన్నెలకు ఉదయ సంధ్యకు సిగ్నల్‌ యిస్తారు.

                ఈ పుస్తకంలో నేను చూసిందంతా వెన్నెలే. నేను చదివినదంతా ఉషఃకిరణాల చైతన్యమే. ఇది కవిత్వం మీద ప్రేమనుపెంచే ఖండకావ్యం అని నా సహపాఠకులూ గొంతుకలుపుతారని నా ప్రగాఢ విశ్వాసం.

(సంపూర్ణం)

విజయదశమి2005, సికింద్రాబాద్‌     

Introduction to వేయిరంగుల వెలుగు రాగాలు పుస్తకం Total book can be read @ http://kinige.com/kbook.php?id=214 

 

Related Posts:

తనికెళ్ళ భరణి — పరికిణీ పుస్తక పరిచయం

పరికిణీ!! On Kinige

ఓణీ… పరికిణీ…
తెలుగు కన్నెపిల్లకు
అర్ధాంతన్యాసాలంకారాలు
అప్పుడే మీసాలు మొలుస్తున్న
కుర్రాడికి…
ఓణీయే ఓంకారం !!
పరికిణీయే పరమార్థం !!

ఉచిత ప్రివ్యు దిగుమతి చేసుకోవడానికి ఇక్కడ నొక్కండి.

పరిచయం అక్కర్లేని తనికెళ్ళ భరణి రచించిన అద్బుతమైన కవితల సమాహారం ఈ పరికిణీ. ఈ పుస్తకంలో ఎన్నో మధురమైన కవితలు మీకు కంప్యూటర్ దూరం లో  కినిగే పై

Related Posts: