“మశాల్” పుస్తకంపై సమీక్ష

ప్రతి ఉద్యమం సాహిత్యాన్ని సృష్టిస్తుంది. ఉద్యమంలోని నవ్యత సాహిత్యంలో కొత్త ఇతివృత్తానికి పాదుపోస్తుంది. కొన్నిసార్లు పాత శిల్పాన్ని తలదన్నే శిల్పం కూడా జతకూడుతుంది.మలి దశ తెలంగాణా ఉద్యమం వందలాది కవులను కొత్తగా తయారుచేసింది. అభ్యుదయ, ప్రగతిశీల విప్లవ కవులు కూడా ఇందులో పాల్గొన్నారు. ఇంత పెద్దఎత్తున ఈ అరశతాబ్దంలో ఏ ఉద్యమంలో రానంత సాహిత్యం వెలువడింది. ఐతే కొన్ని కారణాలవల్ల ఆ పుస్తకాల గురించి, కవుల గురించి లోకానికి తెలియరాలేదు. అంటే వాటిని సమీక్షించే పరిచయాలు, వాటిపై రాసిన వ్యాసాలు ఎక్కడా సరిహద్దులు దాటలేదు. రావలసిన పత్రికల్లో సైతం వ్యాసాలు రాలేకపోయాయి. అలాంటి పుస్తకాలలో వనపట్ల సుబ్బయ్య రాసిన ‘మశాల్’ సుదీర్ఘ కావ్యం ఒకటి. 192 పేజీల కావ్యం చదవడం మొదలుపెడితే ఆపరు. సాధారణంగా కవిత్వం చదివే పాఠకులు తగ్గిపోతున్నారు. కారణం ఏమంటే- దానిలో పునశ్చరణ అధికం. చెప్పిందే చెప్పి పాఠకుడిని విసిగిస్తారు. అసలే అర్థంకాని భాష. భావ చిత్రాల మర్మం తెలియదు. స్పష్టత ఉండదు. ఉంటే సమాసాల అన్వయత కుదరదు. కవి లేని పాండిత్యం చూపాలని ఆశించడంవల్ల కవిత సంక్లిష్టం అవుతున్నది. అలాంటి రోజుల్లో సుదీర్ఘ కావ్యం రాసి మెప్పించాడు కవి. ఎక్కడా చదవడం ఆపే పరిస్థితి రాదు. పాఠకుడికి సమయం చిక్కాలే తప్ప పుస్తకం చేతిలోకి తీసుకుంటే పక్కన పెట్టబుద్ధికాదు. కవి ఉద్రేక పూరిత స్వరం వెంబడి పాకే పాముల్లా అక్షరాల వెంట పడతాం. సుబ్బయ్య చేతిలోని కలం అలవోకగా పాదరసంలా కవిత్వం జారవిడిచింది.మిల్టన్ ‘వేస్‌లాండ్’ చదివిన పాఠకుడు ఇప్పుడు ఎవరైనా ఉంటే అలాంటి అనుభూతే ఈ పుస్తకం చదివాక కలిగిందని చెబుతాడు. ఉద్యమం ఇతివృత్తం అయినా చెప్పే విధానంలో ఎంతో నవ్యత సాధించాడు. మాండలిక పదాలు అంటామా లేదా అన్నది ప్రశ్నకాదు. జీవద్భాషా పదాలను ఉపయోగించుకున్న తీరు ప్రశంసనీయం. ఆ పదాలను వాడాలని వాడి పాఠకుడికి వివరణ ఇచ్చే పాత సంప్రదాయానికి గండికొట్టాడు. ఆ పదాలు చెంగు చెంగున ఎగిరి కవిత్వపు కాసారంలో కలువపూవు అందాలై మెరిశాయి. ఉద్విగ్నభావన కవితకు వేడి పుట్టించింది. కనబడని ఆవిరి అక్షరాలై కదిలినప్పుడు పాఠకుడు విచలితుడు అవుతాడు. రాతి సొరికలో కదలాడే మర్రి మొలకలా భావం పెరిగి పెద్దదై మనని ఆవరిస్తుంది. పచ్చపురుగులున్న తోటలో ముద్దబంతిపూలు వాలిపోయినట్లు పారిభాషిక పదాలు కవిత్వాన్ని ఖూనీచేస్తాయి. ఐతే ‘మశాల్’ ఆ పదాలు పూబంతుల తోరణాల్ని చూసి విప్పారిన దృష్టులవుతాయి.
ఉద్యమపు ప్రతి మలుపుని చరిత్రకారుడు గుర్తుంచుకుని తేదీలతో రాసినట్లు చారిత్రక క్రమవిధానాన్ని కవి పాటించి కవిత్వం చేశాడు. చాలామంది కవులకు చక్కని రహస్య కవితాశక్తి ఇది.ఒక నాలుగేండ్ల కాలంలో సాగిన మహత్తర ఉద్యమాన్ని వస్తువుగా తీసుకున్నా ఎన్నో దశాబ్దాల చరిత్రని తడుముతూ అనేక విషయాలను కవిత్వీకరిస్తాడు. కవి, తాను ఉద్రేకపడి రాయడం ఒక పద్ధతి. పాఠకులకి అంతే సంచలనం కలిగించడం ఒక పద్ధతి. ఇలాంటి భావ సంచలనం కలిగి ఉన్న కవిత్వం ప్రగతిశీల కవిత్వం నుండి ఈ మధ్య రాలేదు. ఇంత పెద్ద రచన కూడా లేదు. కవులు తమకుతాము స్వచ్ఛందంగా ఇల్లొదిలి, వీధి వదిలి, ఊరొదిలి, చేస్తున్న పనులు నదిలో ఉద్యమం గుమ్మాలపై నిలిచి కాహళి మోగించడం కొత్త. సుబ్బయ్య వృత్తిరీత్యా, కులం రీత్యా క్షురకుడు. అతని చేతిలోని కవికి ఉన్న పదనుని, నేర్పుని కలానికెక్కించాడు. అక్కడే అతను కవిగా గెలిచాడు. లబ్దప్రతిష్టులైన కవులు ఎందరో రాశారు. కాని చరణాల పేరు పదాల కుదింపు మాత్రమే.
మశాల్’ అంటే దివిటి. దీని వెలుగుని అస్తిత్వ అలజడి చేయడం ఒక పని. చరిత్ర లోతుల్లో పైకి కనుపించే అన్యాయాలను లోలోతుల్లోంచి అర్థంచేసుకుని విశద పరచడం రెండో పని. దివిటీ వెలుగు చిన్నదే. కాని దివిటీ కవిత్వ సంకేతార్థంలో చైతన్యం అని, ప్రేరణ అనీ, స్ఫూర్తి అని, చీకటితో పోరాడే ఖడ్గం అని అర్థం. అందుకే సమయోచితమైన పేరుపెట్టాడు.కవి వచనంలో ఒక తూగుని కూడా సాధించాడు. అది ఉపయోగించిన పదజాలంవల్లో లేదా భావాల క్రమ నిర్మాణంవల్లో ఏర్పడింది. ‘‘భగభగ మండే సూర్యుని కంట బొటబొట కన్నీళ్ళు కారడం’’ అన్నా, ‘‘నమ్మకం సడలించిన నక్షత్రాలను ఎరి/ మోదుగు పూదండలు అల్లి’’ అన్నా, నిశ్శబ్ద పావురాళ్ళనె చూశారు/ వాటి రెక్కల కింద తల్వార్‌లు చూడలేదు’ అని రాసినా తూగు ఎక్కడా తప్పలేదు. చదివించే గుణానికి తూగు అవసరం.పోరాడడానికి త్యాగాలొద్దు/ మండె మశాల్తీలై అనంతంగా వెలగాలి అని అన్నాడు. మశాల్‌ని మశాల్తీలు అని ప్రయోగించడం తూగు కోసమే. ‘‘సామవలతో కుందేళ్ళకు సంసారం ఎట్ల’’ వంటి ప్రాకృతిక అంశాన్ని రాజకీయ చేయడం కవికి కాలంతో పుట్టిన విద్య. మరోచోట ‘‘ఒక ఒప్పందం/ వెయ్యి ఆవుల దొప తీర్చాలె/ లేకపోతే సామ జీవులు సైతం యుద్ధప్రకటనలు చేస్తయి’’ అని హెచ్చరిస్తాడు.ఈ కవి లోగడే ‘వొల్లెడ’ కవితా సంకలనం తీశాడు. ‘జల్‌జలా’లో ఇతర కవులతోపాటు ఇరవై కవితలు ప్రచురించాడు. అప్పుడే విమర్శకుల దృష్టి నాకర్షించాడు. కాని ‘మశాల్’ వెలుగుని మరచిపోకుండా చేశాడు. అతని అన్ని భావాలతో ఏకీభవించినా, విబేధించినా అందరూ అతని మశాల్ వెలుగుని మాత్రం గుర్తించి తలలూపేలా చేశాడు. ఈ కవిత్వం ప్రాంతీయ మహోద్రేక కవితగా గుర్తించవచ్చు.
ఈ కవిత్వంలో స్ర్తీలను, యువకులను, విద్యార్థులను, అమరవీరులను పదే పదే గుర్తుచేసి వారి త్యాగాల బాటలో పాఠకులని ప్రయాణింపచేస్తాడు. వేయి మంది వీరులను ఉద్యమానికి విరాళంగా ప్రకటించిన వీరమాతలను కొనియాడడం ఎవరైనా హర్షిస్తారు. ప్రజాస్వామ్యంలో జనం తమ శక్తిని ప్రదర్శించినట్లే అక్షరాలు కూడా అమోఘమైన రీతిలో స్పందించాయి. ఇప్పుడు ఉద్యమం ముగియలేదు. ముందు పరుచుకునే ఉంది. న్యాయంకోసం, తగిన వాటాకోసం ఎదురు చూస్తున్నది. సుబ్బయ్య తన వచనాన్ని పదునెక్కించి ప్రజల తరఫున నిలుస్తాడని భరోసా ఇస్తుంది ‘మశాల్’.

-జయధీర్,ఆంధ్రభూమి – అక్షర, 06/09/2014

 

“మశాల్డిజిటల్ రూపంలో కినిగె లో లభిస్తుంది.  మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

మశాల్ on kinige

 

Mashaal600

Related Posts:

కవితల పందిరి – ‘అరణ్యపురాణం’ పుస్తకంపై సమీక్ష

కవిత్వమంటే పందిరి మీదకు ద్రాక్ష తీగను పాకించడం , పద్మవ్యూహంలోంచి బయటపడే ప్రయత్నం చేయడం , నీటిలోకి నిటారుగా దిగిన కత్తిలా నిశ్శబ్దంగా చీల్చుకుపోవడం , పియానో మెట్ల మీద సమ్మోహన రాగ జలపాతాలను దూకించడం అని నిర్వచించిన దేవీప్రియ . . . తాను రాసిన అక్షర శాసనాన్ని తానే అక్షరాలా పాటిస్తూ ‘అరణ్య పురాణం’రచించారు . యానిమల్ ప్లానెట్ ఛానల్లో ఓ గుడ్డి పులికూన వార్తాకధనాన్ని చూశాక కలిగిన స్పందనను ‘పుట్టు గుడ్డి అయితే / పులి అయిన లేడికి లోకువ కావల్సిందే . . ! అంటూ భావధారగా ప్రవహింపజేశారు . నడిస్తే పట్టపుటేనుగులా నడవాలి / నవ్వితే మోనాలిసాలా నవ్వాలి / రాస్తే కాళిదాసులా రాయాలి / గీస్తే పికాసోలా గీయాలి అంటూనే పుడితే మా అమ్మ కడుపున / కవిగా అచ్చంగా నాలానే పుట్టాలి’ అని ముక్తాయించారు మరో కవితను . కవిత్వాన్ని అతి సామాన్యం గానూ , అసామాన్యంగానూ చెప్పగలిగే కవి తన భావాల్ని ఎంత హృద్యంగా వ్యక్తీకరించగలరో చెప్పడానికి ఈ పుస్తకమే సాక్ష్యం .

 

-నివాస్ , ఈనాడు – ఆదివారం , 08-06-2014.

AranyaPuranam

“అరణ్య పురాణండిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది.  మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

అరణ్య పురాణం on kinige

 

Aranyapuraanam600

Related Posts:

లేలేత భావాలు! – ‘నీటిరంగుల చిత్రం’ పుస్తకం పై సమీక్ష

సూక్ష్మచిత్రకారుడు ఏ ఆవగింజమీదో అప్సరసను చిత్రించినట్టు… అతి సున్నితమైన భావాల్ని అంతకంటే సున్నితమైన భాషలో చెప్పగలగడం చిన వీరభద్రుడికే చెల్లింది. ‘అమ్మానాన్నల్లాంటి భూమ్యాకాశాలు, ఏ రహస్య/ఏకాంతంలోనో తమ కోసం నన్ను సృష్టించుకున్నాయి/నాతోపాటే కలిసి పెరుగుతూ, రోజువారీ మాటల్లోంచి/కొంత తేనె చేర్చి నాకొక భాష ఉగ్గుపోసాయి’ అనాలంటే భూమి మీద ఎంత ప్రేమ ఉండాలి, ఆకాశాన్నెంత గౌరవించాలి, అనంతసృష్టిమీదెంత అవ్యాజమైన మమకారం ఉండాలి! పుస్తకంలోని రెండొందల నీటిరంగుల చిత్రాల్ని దర్శించడానికి కళ్లొక్కటే సరిపోవు, కవిత్వాన్ని ఆస్వాదించే మనసూ ఉండాలి.

- తాత్విక్, ఈనాడు ఆదివారం అనుబంధం, 7th Sep 2014

neetiRangulaChitram

“నీటిరంగుల చిత్రం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె వెబ్‌సైట్ ద్వారా ఆర్డర్ చేసి ప్రింట్ పుస్తకాన్ని తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

నీటిరంగుల చిత్రం on kinige

 

NeetirangulaChitram600

Related Posts:

పరిమళించిన పట్టుకుచ్చుల పువ్వు

దాసరాజు రామారావు రచించిన “పట్టుకుచ్చుల పువ్వు” కవితాసంపుటిపై కాంచనపల్లి గారి సమీక్ష పాలపిట్ట మాసపత్రిక, మార్చి 2013 సంచికలో ప్రచురితమైంది.

* * *

అమాయకంగా కనిపిస్తడు, మితంగా మాట్లాడుతడు, హితంగా నవ్వుతడు, ఇటువంటి మనిషిలో ఇంత అగ్నిపర్వతం ఉందా ? ఇతనిలో లోపలి ప్రకంపనలను ఇంత అద్బుతంగా అక్షరాలుగా పేర్చగలడా? అసలేమనుకుంటున్నడు ఇతడు? ఇన్ని స్వప్నాలని, ఇన్ని జ్ఞాపకాలని ఇట్లా కాగితాల తోటల్లో పరచి పరచి మనల్ని మనం కోల్పోయిన వైనాన్ని గుర్తు చేసి గుర్తుచేసి ఒకానొక నిశ్శబ్ద సంధ్యలో మనల్ని బిగబట్టిన దుఃఖాన్ని చేయాలనా? పిడికిలిలో చేరిన ఆవేశాల్ని చేయాలనా? ఏమిటీ తని యత్నం, లేకపోతే చూడండి. ఆ ఇల్లంటే… అంటూ స్నానానికి తోడిచ్చిన వేడినీళ్ళ పొగలు శరీరాన్ని చక్కిలిగింతలై చుట్టుకున్న క్షణాల్ని గుచ్చిన ఉభయకుశలోపరుల ఉత్తరాల దండ వేలాడే కొయ్యల్ని ఎట్లా మన తలపులకు తెచ్చాడో. ఆ ఇల్లే అని ఈయన రాసిన కవిత ఒక ఆయన స్మృతి గర్భంలో దాచుకున్న ఇంటిది కాదు. ఆంధ్ర వాళ్ళ పట్టణానికి వ్యాపించిన వ్యాపార సంస్కృతికి బలైన ప్రతి తెలంగాణ కవిది. ఇంకా చెప్పాల్నంటే ప్రతీ తెలంగాణ ఊరు కోల్పోయిన మనిషిది.

కొండాపూర్ మ్యూజియం దగ్గర తెలంగాణ రాష్ట్ర సమాఖ్య తరఫున వేముగంటి మురళి ఓ సభ పెట్టిండు. అక్కడికొచ్చిన వాడు రాక తన శబ్ద మౌనంతో ఏం కవిత సృష్టించిండు?

దర్వాజంత ఎత్తున్న
దర్వాజల పట్టని
కాగును కావలించుకొని ఏడ్వాలని
అంటూ తను పోయెటోడు పోక మనల్ని కూడా ఎక్కడికో తీసుకుపోయిండు.

ఈనె రాసిన చెరొవక కల అనే కవితకు వరవరరావు గారే పడిపోయిండ్రు. తెలంగాణకే కాక ప్రపంచీకరణ నేపధ్యంలో చెరువులు కోల్పోయిన అన్ని ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుందని కితాబిచ్చిండ్రు.

జీవగంజి, తాప, బుడ్డగోచి అటువంటి మాటలాడి తనలోని తెలంగాణీయత చాటుకున్నాడు. తెలంగాణ రాష్ట్ర కాంక్షతో పాటు ఆయనలోని మానవతా పరిమళాలే అతన్ని కవిగా నిలుపుతున్నాయి. కర్నూలు జిల్లాలో తుఫాను బీభత్సాన్ని చూసి కలవరపడిపోయి

ఎండిన పూచిన పుల్ల కూడా
నీతో కయ్యం
అనబడని సమస్త మానవ దేహాలు
చాచిన వేల చేతులుగా అల్లాడుతూ
ఆవాచిన కళ్ళ తొవ్వల
పొంగునే
ఇంకా ఊరకే
అని జలఖడ్గాన్ని అభ్యర్థించిండు.

ఇంత మంచిగ నడిచిపోయే ఈ కవిలో మళ్ళీ వేణువును కత్తిపోట్లకు గురిచేసి, రాగాలను దొంగిలించిన తను సత్యాగ్రహ శిబిరంలో దండేసుకున్నాడు. తెగిన శిరసొకటి చెట్టుకు వేలాడుతున్నది గాలిపటమై అంటూ సర్రియలిస్టిక్ నీడలు కూడా కనబడుడు ఒక విశేషం. నెమ్మదస్తుడని మనం భ్రమ పడే ఈ కవిలో ఎన్ని సముద్రాలున్నాయో?

True wit is nature to advantage to dressed
What that thought but never so well expressed.
అన్న పోప్ మాటలు గుర్తొస్తాయి ఒక్కోసారి ఇతని భావావేశానికి తగిన అక్షరాలు దొరకని వైనం చూస్తుంటే. ప్రతులు కాని చదవండి, అప్పుడు గాని పుస్తకం విలువ తెలియదు.

కాంచనపల్లి

* * *

“పట్టుకుచ్చుల పువ్వు” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

పట్టుకుచ్చుల పువ్వు On Kinige

Related Posts:

దాహం తీరని కవిత్వం (‘దూప’ సమీక్ష)

రవి వీరెల్లి కవితా సంకలనం “దూప” పై ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికలోని వ్యాసం ఇది.

* * *

నీ తలపు
ఎక్కడో పచ్చికబయల్లో పారేసుకున్న మన
పాత గురుతులని
ఎదకు ఎరగా వేసి పద పదమని పరుగు పెట్టిస్తుంది

నీ ధ్యాస
స్మృతుల శ్రుతిలో స్వరాలాపన చేస్తున్న నా
హృదయ లయను
గమకాల అంచుల్లో తమకాల ఉయ్యాలలూపుతుంది

నీ ఊహ
మొగ్గలా ముడుచుకున్న జ్ఞాపకాలని బుగ్గరించి
విరబూయించి
అనుభవాల రెక్కల చిరుజల్లుగా చిలకరిస్తుంది.
(‘ఎదురు చూపు’ నుంచి)

తలపు, ధ్యాస, ఊహ- అన్నీ ఎదురుచూస్తున్నాయి. ఆ అలసటలో అలసట లేదు. అసలు వృద్ధాప్యం వచ్చిన అలికిడి కూడా లేదు. దీనికి ‘కవి నిత్యయవ్వనుడ’ని తప్ప మరో అర్థం లేదు.
సమయయంత్రం ముద్రించే
చరిత్ర పుటల్లోకెక్కాలనుకోవడమే
నా స్వార్థం అయితే
నాకే చరిత్రా వద్దు
ఏ పుట్టుకా వద్దు
అవధుల్లేని స్వేచ్ఛ నివ్వు
(ఏ పుట్టుకా వద్దు నుంచి)

చరిత్ర పుటలోకెక్కే స్వార్థం వద్దని మరేం కోరుతున్నాడు? అవధుల్లేని స్వేచ్ఛ కావాలంటున్నాడు, అదీ పుట్టుక లేకుండానే అనుభవించేస్వేచ్ఛ. ఇలాంటి కోరికలేకపోయుంటే రవి ‘దూప’ లాంటి కవిత్వం రాసేవారు కాదేమో- అదీ నలభై ఏళ్ళవయసులో. అయితే, కవిత్వాన్ని నిర్వచించడం కష్టం అంటూనే, రవి కవిత్వం ద్వారా అయినా అదేమిటో వివరించాలని అఫ్సర్ తన ముందు మాటలో విఫలయత్నం చేశారు. ఏది ఏమైనా, తన సుదూర ప్రయాణం గురించే కాదు, ఆ ప్రయాణంలో తాను ఎక్కడ ఆగాలా అనే విషయం గురించీ ఎరుక కలిగివున్నందుకు అభినందించక తప్పదు ఈ కవిరవిని.

ఆదివారం ఆంధ్రజ్యోతి, 22 జూలై 2012

* * *

‘దూప’ డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె ద్వారా ఆర్డర్ చేసి రాయితీతో ప్రింట్ బుక్ పొందచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
దూప On Kinige

Related Posts:

తెలంగాణా దుఃఖానికి నిలువటద్దం ఫ్లోరోసిస్… ఫ్లోరోసిస్….

రూప్‌కుమార్ డబ్బీకార్ నికార్సైన కవి. ఈయన ఈవరకే సంపెంగ లోలకం, స్వప్న శబ్దం, హైకూ సారస్వతం లాంటి కవితలతో సాహిత్య లోకంలో గుర్తింపు వున్నవారు. ఆయన కలం నుండి వెలువడ్డ దీర్ఘ కావ్యం ఫ్లోరోసిస్… ఫ్లోరోసిస్.
కావ్యం మొదలు కావడమే ఒక విహ్వలమైన సంవేదన. తెలంగాణాలో ఏమూల వెదికినా కనిపించే విషాదం, బీభత్సం, నిర్వేదం.
నల్లగొండ బతుకులు
వీణతంత్రులు తెగిపడినట్లు
ముడిపడినట్టి పేగులాయే
అన్న పాదం తోనే కవి సమర్థత, ఆయన చేయబోతున్న వస్తుగమనం తెలిసిపోతాయి.
నల్లగొండలో ఫ్లోరోసిస్ సమస్య తెలంగాణ బతుకు సమస్యల్లో ఓ ప్రధానాంశం. ప్రాకృతికాంశాలతో పాటు రాజకీయుల నిర్లక్ష్యానికి ప్రభుత్వాల విచక్షణకు ఇదో నిలువెత్తు నిదర్శనం. నిజమైన ఏ సాహిత్యకారుడు దీనికి స్పందించకుండా ఉండలేడు.
దీర్ఘకావ్యం ఈ రోజు తెలంగాణా కవిత్వంలో బహుముఖంగా విస్తరించింది. వచన కవిత్వం, సమకాలీన ప్రజల నిర్వేదం కథారాహిత్యం, అనుభూతి గాఢత, ప్రతీకల పరిమిత ప్రయోగం, నిర్మాణంలో తగు మేరకు కాల్పనికత, ఈ నాతి లాంగ్ పోయమ్‌లో ప్రధాన లక్షణాలు. డబ్బీకార్ ఈ లక్షణాలన్నీ చక్కగా పాటించారు ఈ కావ్యంలో.
ఒక దుఃఖాన్ని, నిర్వేదాన్ని చెబుతున్న సందర్భం కావచ్చు, ఆయన పాదాలు నిరలంకారంగా, నిరాడంబరంగా నడుస్తుంటాయి. వస్తువు నిర్మాణం మీద పెత్తనం చేస్తున్నట్లనిపిస్తుంది. ఉన్నట్లుండి వస్తువే ప్రతీకై మనముందు మెరుస్తుంది. ఇక ఆయన కవిత్వం ఆ వెనుకే వస్తువు మనలో ప్రవేశిస్తుంటాయి. క్రమంగా మనమంతా ఆయన వస్తువే అయిపోతాం.
రాజులు కట్టిన గోడలు నేడు పెను శిలలపైన శిధిలాలుగా మారడం, అక్క చెలిమి ఊటబావి వోటికుండలా మిగిలిపోవడం, పేగులు వీణతంత్రులు తెగిపడినట్టు తెగిపడడంలాంటి బాధిత ప్రాంతం యొక్క వేదనా శకలాలు మనల్ని చుట్టుముడుతాయి. నవ్వు చాళ్ళు అయ్య మొహం మీద మాయం కావడం, నెర్రలు పడ్డ నేల సీతమ్మను మింగినట్లున్నదనడం, మానుకుండలోని మాగాయ ముక్కలం లాంటి వాక్యాలు కవి వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యానికి నిదర్శనం.
సాధారణంగా పునరుక్తి పాట లక్ష్యం పాట. ఇది వచన కవిత్వంలో ప్రయోగిస్తే అంత ఔచిత్యవంతంగా ఉండదు. కానీ సమర్థుడైన కవి దీనిని సమయంగా ప్రయోగిస్తాడు. డబ్బీకార్ ఏమాయె ఏమాయె అని ధాత్రీ ధాత్రి అని పునరుక్తి ఒక ఆర్తిని నిస్సాహాయ వేదననే వ్యక్తీకరించింది.
ఈ కవికి శబ్దం కోటి గొంతుకల ఆర్తనాదం. రాజకీయ నక్కల జిత్తుల్ని ధ్వసించే అంకుశం.
అలాంటి ఆయన శబ్దానికి హాట్సాఫ్. దగాపడ్డ తెలంగాణా నిలువెత్తు నిదర్శనమైన నల్లగొండ దైన్యం చిత్రించే ఈ దీర్ఘ కవితకు స్వాగతం.

డా. కాంచనపల్లి
పాలపిట్ట జులై 2012 సంచిక

* * *

“ఫ్లోరోసిస్… ఫ్లోరోసిస్….” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. అంతేకాదు, ఈ దీర్ఘకవిత ప్రింట్ బుక్‌ని ఇప్పుడు కినిగె ద్వారా తగ్గింపు ధరకి తెప్పించుకోవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

ఫ్లోరోసిస్‌… ఫ్లోరోసిస్‌… On Kinige

Related Posts:

నాకు తెలియని నేనెవరో

పుస్తకం పేరు చూస్తే, ఒక తాత్వికుడు, వేదాంతి ‘నాన్‌ ఏర్‌’ అనుకుంటూ దర్శనమిచ్చే అరుణాచల రమణ మహర్షి గుర్తుకు వస్తారు. ముకుంద రామారావుగారు అలాంటి తాత్విక జిజ్ఞాసాపరుడా? అన్న అనుమానం కల్గుతుంది. కవితా సంకలనాన్ని పూర్తిగా చదువితే, మనిషికి ఇలాంటి జిజ్ఞాస అప్పుడప్పుడూ కలుగుతూనే ఉంటుంది; అది తాత్విక పరిధిని ఒరుసుకొని ఒక్కొక్కప్పుడు, కవిత్వపు ఆవరణలో నుంచి పుట్టినట్టు మరికొన్ని చోట్ల కనబడుతుంది.
కవిత్వాన్ని గురించీ, ముఖ్యంగా తమ కవిత్వాన్ని గురించీ చెప్పుకున్న తెలుగు కవులెందరో ఉన్నారు. నన్నయ, తిక్కన, శ్రీనాథుండు, పెద్దన అలా చెప్పుకున్నవారే. ఆధునిక కవి ఆరుద్ర కూడ ‘సాహిత్యోపనిషత్‌’ అని కవిత్వ తత్వాన్ని ప్రయోజనాన్ని ముగ్గురు కవుల మధ్య జరిగిన చర్చలా ప్రదర్శించాడు.  శ్రీ ముకుంద రామారావుగారు సంకలనానికి ఉపోద్ఘాతంలో తనకు కవిత్వమంటే ఎట్టిదో వివరిస్తూ వ్రాశారు. ఇందులో రెండు అంశాలున్నాయి. ఒకటి కవిత్వ తత్వం. అది నిత్య నూతనం, నిరంతరం సాగే ప్రక్రియ.  స్వచ్ఛంగా ఉండలి, మనస్సుకు స్వాస్థ్యం కల్గించాలి. ఆనందం దాని లక్ష్యం అని అనలేదు కాని, అది ఆనందాన్ని కల్గిస్తుంది. రెండవది తనకు కవిత్వం తన్ను తాను తెలుసుకునే సాధనం అంటారు. అంటే కవికి నాకు తెలియని నేనెవరో తెలుసుకోవడనికి కవిత్వం తలుపులు తెరుస్తోందన్న మాట.
కవిత్వాన్ని గురించి చెప్పేటప్పుడు దానిని కవి కవిత్వా భాషలోనే చెపుతూ తన కవిత్వ స్వభావాన్ని ప్రతిఫలింప జేస్తాం. ఇందులో కూడ అలాగే ఉంది ఆయన కవిత్వం.
‘వెన్నెల అడవిలోకి చొచ్చుకుపోతున్నట్లు
ఎదురు చూస్తున్న మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్నట్లు’ ఉంటుందట;
ఇందులో కూడ కవి తన కవితలోని సొగసు ఎవ్విధంగా ఉంటుందో, తానెట్టి సున్నిత హృదయ స్పందనలకు లోనవుతాడో, రుచి చూపుతున్నాడు.
కవిత్వానికి భాష ఒక పరికరం. భాషకు రెండు లక్షణాలుంటాయి. శబ్దానికి అర్థమే కాకుండ నాదమూ ఉంటుంది. అదీగాక శబ్దాలను నేర్పరి కూర్చగా ఒక బొమ్మ పుట్టుకొస్తుంది. మొదటి లక్షణం వల్ల కవిత్వం రీతి మార్గాన సాగిపోతుంది. శబ్ద మాధుర్యానికి ముగ్ధుడైన కవి, ఆ మాధుర్యమే కవిత్వమని భ్రమించి, పర్యవసానంగా అర్థం వచనం స్థాయికి దిగిపోవచ్చునని గ్రహించడు. అందుకే అట్టి రచనను అభిజ్ఞుడైన భావకుడు కవిత్వమని అంగీకరించడు.
ఇక కవిత్వంలో మాటలతో బొమ్మను కట్టించే లక్షణం అనాదికాలం నుంచీ అంగీకరింపబడుతూనే ఉంది. అసలు కవిత అనేది నిన్ను పల్కరించే చిత్రం, మాటాడే బొమ్మ. కవితలో దీనిని కనపరచం అంత తేలిక కాదు. దీనికి కవి ఎంతో సాధన చేయాలి. ఆయన మనసున అచేతన వస్తువులు చేతనంగాను, చేతన వస్తు సముదాయం బొమ్మల కొలువుగాను కవికి దర్శనమివ్వాలి. ముకుంద రామారావు గారు దీనిని సాధించిన కవి.
‘ఇంట్లో అందరికీ’ (22) అన్న కవిత చిన్నారులకు ఏమొచ్చినా, ఇంట్లోని వారందరి మనస్థితి ఎలా ఉంటుందో స్నిగ్ధ మనోహరంగా తెలియజేస్తుంది. సజీవమైన బంధు, స్నేహవర్గమే కాదు – ‘నిర్జీవమైన ఇంటితో బాటు చిందరవందరగా వున్న బొమ్మలు సైతం చిన్నారుల చేతుల్లో ఎగిరెగిరి గంతులేయడానికి ఇంటినంతా వెలిగించడానికి దీనంగా ఎదురు చూస్తుంటాయి’
ఇందులో విషాదం ఛాయా మాత్రంగ ఉండడమే కాక, దీనివల్ల గుండెలో కారు చీకట్లు ఆక్రమించుకుంటాయి. సహజంగా, క్లుప్తంగా, గాఢంగా ఉన్న కవిత ఇది.
అసలు ముకుంద రామారావు గారు హృదయ కవి. ఆయన కవితల్లో గుండెల స్పందనలు  వినిపిస్తూనే ఉంటాయి. ‘చెట్లు’ (26) కవితను చూడండి. అవి చెట్లు కాదు ‘ఎవరు పెంచిన పిల్లలో!’ అవి. ఆకాశంలో ‘కొమ్మల చెలతో మేఘాల చిత్రాలను గీస్తాయట!’ అంటే చెట్లు పర్యావరణ పరిరక్షణ బాధ్యత స్వీకరిస్తూ, వానలు కురవడనికి కారణమవుతాయన్న లౌకికార్థాన్ని వెలికితీయడం ఆ చెట్ల ముగ్ధ సచేతన స్థితిని మైలపరచే అభావకుని లక్షణం. అసలు ‘ఈ మేఘాలేమిటో’ (34) కవితను చూడండి. మనకు తెలియని, కవికే తెలిసిన ఈ మేఘాలకెంత అహంకారం! ఎందుకలా కళ్లల్లో నీరు తిరుగుతున్నా, బయట పడకుండ తమాయించుకుంటాయి? ఉన్నట్టుండి అలా ఎందుకు భోరున ఏడుస్తాయి? తనంత ఎత్తుకి ఎదిగిన చెట్లని, కొండల్ని ఆత్మీయంగా అలా గుండెలకు హత్తుకుంటాయి అంటూ, ఇలా అచేతన వస్తుజాలానికి చైతన్యాన్ని కల్గిస్తూ, వానినొక చిత్రశాలగా అలవోకగా చూడడం ఈ కవితలోని వైశిష్ట్యం.
ఎన్నని చెప్పాలి. ‘కదలిక’ (63) కవితకు కదలిపోని భావుకుడుండడు.  చెట్టు ఏడుస్తుంది!, నవ్వుతుంది. ఎన్ని హింసలు పెట్టినా భరిస్తుంది. అయినా సేదతీరనికి నీడనిస్తుంది. ‘ఎక్కడైనా’ (64) కవితలో పంచభూతాలూ మనిషి కోసమే ఎన్నైనా చేస్తాయి. మరి మనిషో!
కవులకు శ్రోతలను ఏడ్పించడం వెన్నతో పెట్టిన విద్య. అయితే రచయితలు భావుకులను గలగల నవ్వించగలరు కూడ. కానీ మరొక స్థితి ఉంది. అది హృదయాన్ని స్పృశించే సన్నివేశం, మాట వలన మనకు సంతోషమో, దుఃఖమో తెలియని మానసిక స్థితికి లోనవుతాము. కంఠం రుద్ధమవుతుంది. కంటివెంట రెండు కన్నీళ్లు రాల్తాయి. అవి దుఃఖాశ్రువులు కాదు, ఆనందభాష్పాలని మనకు తర్వాత తెలుస్తుంది. ‘విదేశంలో మనుమరాలు’ (30)లోని సన్నివేశం అలాంటిది. ఆ తాత ఆత్మీయతను, పాప బంగారు పలుకుల్నీ ఆలకించండి, అదొక దివ్యమైన అనుభవంగా భావకునికి మిగిలిపోతుంది.
అసలు ఈ కవి కంప్యూటరు ఇంజనీరు. 0 1 రెండంకెలతో ఒక  శాస్త్ర భాషను సృష్టించే  నేర్పరితనం ఉంటుందీయనకు. ఆ భాష మనకు తెలియదు. ఈయన ఒకే ఒక అంకె ‘ఒకటి’తో మనకు మన జీవితాన్ని ‘లెక్కలు’ (31) అన్న కవితలో కాస్త రుచి చూపాడు. మనం 1 + 1 కావాలి, వాళ్లు 1 – 1 కావాలి, లేక 1 x 1 కాని, 1/1 కావాలి. జీవితంలో ప్రత్యర్థులు రెండు కుటుంబాలో, తెగలో, జాతులో, వృద్ధి క్షయాలను, కలహించు కోవడన్ని కోరడాన్ని సూచిస్తాయి.
మరి ‘నేనెవరో?’ అన్న ప్రశ్న అలాగే ఉండిపోయింది. ‘అవును కాదు’ (52)లో సమాధానం దొరుకుతుందేమోనని ఆశించాము. నీవు ఎవరు? ఎక్కడ నుంచి వచ్చావు? నీ పయనం ఎటు? అన్న ప్రశ్నలకు సమాధానం దొరుకుతే బాగుండును.
కానీ దొరకదే! కానీ చివరి కవిత ‘యాత్ర’ (70)లో అందరికీ తెలిసినా ఎవరి అనుభవంలోకి రాని సమాధానం ఉంది. మనిషికి చావు లేదు. అతనికినిరంతర ప్రయాణం ఒక చోటు నుంచి మరొక చోటుకు! ఒక శరీరం నుండి మరొక శరీరంలోకి అంటాడు. ఈ కవితాత్వికుడు చుట్టూ ఉన్న చరాచర జగత్తును చూస్తూ.
అయినా ముకుంద రామారావుగారు కవిగానే స్థిరపతాడు, తాత్విక పరిధిని అక్కడక్కడ స్పృశిస్తూ దూసుకుపోయినా!

వడలి మందేశ్వర రావు
(సౌజన్యం: సాహిత్యనేత్రం, జులై – డిసెంబరు 2008 సంచిక)

* * *

నాకు తెలియని నేనెవరో” కవితా సంకలనం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ను అనుసరించండి.

నాకు తెలియని నేనెవరో On Kinige

Related Posts:

సంక్షుబ్ధ సౌందర్యం ఆశారాజు పేరాగ్రాఫు కవిత్వం – ఒగరు

పదమూడు కవితా సంపుటాలతో తెలుగు సాహిత్యాన్ని పరిపుష్ఠం చేసిన ఆశారాజు గురించి ఏ పరిచయమూ అవసరం లేదు. ‘నేపథ్యం’ కావ్యానికి ఫ్రీవర్స్‌ ఫ్రంట్‌ అవార్డును, ‘ఒక తడిగీతం’ కావ్యానికి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారాన్ని, సినారె కవితా పురస్కారాన్ని, కామిశెట్టి కవితా పురస్కారాన్ని, ‘సారంగి’ కావ్యానికి విశ్వకళాపీఠం స్నేహనిధి పురస్కారాన్ని అందుకొన్న ఆశారాజు పిన్న వయసులోనే రంజని – కుందుర్తి అత్యుత్తమ పురస్కారం పొందం విశేషం. ‘ఆశారాజు ఈ పదమూడో కావ్యంతో పుస్తకప్రియుల్ని ఆశ్చర్యపరుస్తున్నాడు’ అంటున్నారు సుప్రసిద్ధ విమర్శకులు థింసా (పి.సి.రాములు).

* * *

కవి కామరూపుడు కాదు. కాల స్వరూపుడు. తన కాలానికి నిబద్ధుడు. భవిష్యత్తరానికి మార్గదర్శకుడు. కవి ప్రవక్త. కవిత్వం ప్రవచనం. ప్రవచనం భాషకు లొంగదు. కవిత్వానికి భాష చాలదు. దరిమిలా కవిత ఒక భాషా శకలంగా కాక ఒక ప్రవచనంగా (discourse) మనకు ద్యోతకమవ్వాలంటే సాంప్రదాయక విమర్శనా పద్ధతులు సరిపోవు. రాజకీయార్థిక సామాజిక సాంస్కృతిక మానవ మనోవైజ్ఞానిక శాస్త్రాల పరిచయం తప్పనిసరి. అప్పుడే text వెనకున్న context కానీ context ని text చేసిన సామర్థ్యంగానీ మనకు బోధపడదు. కవిత్వం భాషా చమత్కారిక కాదు. కనిపించని గాయాలను గానం చేసే సామాజిక సంకీర్తన.

కవిత్వానికి రంగు, రుచి, వాసన, దిక్కు, దిశ, చూపు, తోలతు ఉంటాయనడనికి ఇదుగో అపురూప కవి ఆశారాజు. ఇప్పుడు పదమూడవ సంపుటిగా వెలువరిస్తున్న తన ఒగరు ప్రబల నిదర్శనం. అవును… నిజం… ఇది ఒగరు కవిత్వం… తొగరు కవిత్వం… నగర కవిత్వం… నరుడి కవిత్వం… కొండొకచో పొగరు కవిత్వం కూడ…!
వివిధ పత్రికల్లో ఆశారాజు పేరాగ్రాఫు కవితల్ని చదివినప్పుడు కొందరు విస్తుపోయి వుండొచ్చు. చాటు మాటుగానో, జనాంతికంగానో, స్వగత ప్రకాశంగానో ఈ కవిత్వం ప్రస్తావన కొచ్చి కొందరు ఉడుక్కొని ఉండొచ్చు. అద్భుతమైన ఊహా శాలిత్వంతో కవిత్వం పలికే ఆశారాజేనా, ఈ మతి తప్పిన, తలతిక్క కవిత్వాన్ని రాస్తున్నాడని నివ్వెరపి ఉండొచ్చు. ఎందుకింత అస్తవ్యస్తంగా అ(తి)ధి వాస్తవికంగా వక్రోక్తి వైచిత్రిగా నైరూప్య విరూపణగా, విరోధాభాసగా ఆశారాజు తన కవిత్వాన్ని ప్రకటిస్తున్నాడని సందేహమందేహులై ఉండొచ్చు. నిజానికి – అధివాస్తవిక ఛాయలు ఈ కవిత్వంలో కొంతమట్టుకు కనిపిస్తునప్పటికీ, వికృతాలోచనల వక్రభావనలు మాత్రం లేశమాత్రమూ కనిపించవు. సామాజిక వాస్తవిక సంక్షోభ జీవన సంక్షుభిత దృశ్యాలీ కవిత్వంలో దృగ్గోచరమవుతాయి. ధనస్వామ్య యాంత్రిక నాగరికత సృజించిన విశృంఖల విషసంస్కృతి, నగర జీవన సంక్లిష్టత, నైతిన విలువల విధ్వంసనం, పడదోసి పైకెక్కిపోవాలనే మనస్తత్వం, మనిషి పరాయీ కరణకు గురై ఈ సమాజపు టంధకార కీకారణ్యంలో ఒంటరి సామాజికుడిగా మిగులుతున్న దుర్మార్గపు సందర్భం… ఈ ‘ఒగరు‘ వ్యక్తీకరణగా ద్యోతకమవుతుంది.

హింస… హింస… క్రౌర్యం… పైశాచికం… బీభత్సం… భయానకం… ఎటుచూసినా కత్తుల భాషే… కత్తులు మింగి నిద్రపోతున్న ప్రేమికులే… ఎక్కడ చూసినా
నరికేసిన తలలే… రాలిపడ్డ కనుగుడ్లే… దొర్లుతున్న మొండలే… ఖండిత పసిదేహాలే… ఎక్కడ చూసినా కళింగయుద్ధానంతర దృశ్యాలే…! హింస… హింస…
అటుచూడు హింస… ఇటుచూడు హింస… ఎటుచూడు కటువైన చటుల హింస… ‘హింస రచన… ధ్వంస నచణ… ధ్వంస నచణ… ధ్వంస రచన… హింస నచణ… violent love… violent love… గొడ్డళ్ళతో, వేట కొడవళ్ళతో, పిడిబాకుల్తో, యాసడ్ దాడుల్తో ప్రేమస్వరూపాన్ని గాలించి కనుగొనబూనడం… దారుణాతి దారుణం. కనుకనే… హింసాయ మరణం చుట్టు ముట్టిన వేళ సంభోగేచ్ఛ కట్టలు తెంచుకుంటుంది. హింసారాజ్యం… రాజ్యహింస… నిరంతరం… రాజ్యం ఉక్కుపాదం కింద నలుగుతున్న బతుకులే… అభద్రతతో ఆవిరవుతున్న అసువులే… రాజ్యహింసకు తరతమ భేదాలు లేవనీ, ఉండవనీ మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పాల్సి రావడం విచారకరం. రాజ్యహింస ఎన్ని రకాలుగా ఎంత సూక్ష్మంగా ఉంటుందో ఆశారాజు చెప్పిన తీరు ప్రశంసనీయం. ‘రాక్షసులు… రాక్షసులు… రాక్షస రతి… ఇప్పుడొస్తున్న సినీమాలు ఒక రాజ్యహింస… సెన్సార్లు ఒక ఎన్‌కౌంటర్‌… అన్నింటికి ఆడశరీరమే కారణమా? మందులమ్ముకునేవాడు చూపించే మగకండల బొమ్మలే కారణమా? మీరు ఒప్పుకోరుగానీ ఇది రాజ్యహింసనే…’ వాచ్యంగానే అయినా ఒకానొక నిగూఢ భయంకర వాస్తవాన్ని మనముందుంచిన ఆశారాజు అభినందనీయుడు. భౌతిక అణచివేత సాధనంగా ఆధునిక రాజ్యం అవధరిస్తే బౌద్ధికంగా భావజాల పరివ్యాప్తికి దోహదపి రాజ్యహింసోపకరణాలుగా రూపెత్తుతున్న సాంస్కృతిక, మీడియా, సినిమా, విద్యాలయాలు, కుటుంబం, కార్మిక సంఘాలు, మొదలగు సామాజిక సంస్థల లోగొట్టును రట్టు చేసిన ఆశారాజు కవిగా తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంటున్నాడని చెప్పడనికి ఈ ‘ఒగరు‘ కవిత్వమే నిలువెత్తు సాక్ష్యం.

ఉనికి కోసం ఉబలాటపడుతున్న అస్తిత్వ క్రోధనలన్నీ ఏకమై సామ్రాజ్య వాదాన్ని మట్టికరిపిస్తాయని ఆశాభావపుటల్ప సంతోషంతో సంబరప్డం తప్ప సదరు అస్తిత్వపు క్రోధనలన్నీ రాజ్యానికి అనుషంగిక ఉపకరణాలుగా మారిపోయి అంకుల్‌ శ్యామ్‌ మూతి తుడుచుకొనే టిష్యూ పేపర్లవుతాయని ప్రగతిశీలురు కూడ గ్రహించకపోవడమే అత్యంత విషాదకరం.

అంతా డంబికత్వమే…అంతా డంబాచార్యులే… అసలు ముఖం కనిపించదు. నకిలీ మెరుగుకే మార్కెట్‌ ఎక్కువ. ఫ్యూడల్‌ ఉదారగుణమే ఎదురులేని జనాకర్షక
భూషణమై మురిపిస్తున్నదా!? విప్లవస్ఫూర్తి ఏమారుతున్నదా? ప్రలోభాలే ప్రధాన ఆదర్శంగా పరిణమిస్తున్నాయా? ఎవరి స్వార్థం వారి నెట్‌వర్క్‌ను పెంచి లాబియింగే ఒక అదనపుటలంకారమవుతున్నదా? కరప్షన్‌… కరప్షన్‌… ఇంటలెక్చువల్‌ కరప్షన్‌… మేధా పతనం… పతనమేధా… ‘రాచకొండ’ ఒక రాచపుండు కాకపోవడనికీ, ‘మానాల’ రాజ్యభ్రష్టత్వానికి కొలమానంగా మారకపోవడనికీ కారణాలనేకం… కానీ కనిపిస్తున్న దొక్కటే… పోరాటం పాలుమాలుతున్నట్లుండం… సంపాదనే సర్వోత్కృష్ట కార్యం కావడం…! కానీ రాజ్య నరమేధాన్నరికట్టే సత్తా ఒక్క వర్గపోరుకే ఉందన్న నగ్నసత్యాన్ని గ్రహించం మన విధి.

కవులు స్వప్నాధిపతులు. కలలు కనడం వారి నైజం. కలని నిజం చేయడం కాదు కవిత్వం… నిజాన్ని కలగనడమే కవిత్వం గదా! ఈ ‘ఒగరు‘లో స్వప్నాంతర్గత
దృశ్యాల చిత్రిక కనిపిస్తుంది. కలని కవిత్వంలో పట్టుకునే ప్రయత్నం చేశాడు ఆశారాజు. సామాజిక వాస్తవికతే కలల్నినియంత్రిస్తాయని ప్రత్యేకించి ప్రస్తావించనక్కర్లేదు.
ఇక్కడే ఒక విషయం చెప్పాలి. ఏమంటే… సుప్తచేతనలోని గుప్త రహస్యాలకు, విఫల వాంఛల విపరీత సైకీ వ్యక్తీకరణ కాదీ కవిత్వం. హింసాత్మక జీవన విధ్వంస దృశ్యాల్ని మన కళ్ళకు కట్టే కవిత్వం. మొత్తం సమాజాన్నే ఈడ్చి జాడించిన బలమైన వ్యాఖ్యాన కవిత్వం. సర్రియలిస్టు ధోరణిలో కనిపించే ఇరోటిక్‌ భావాలీ కవిత్వంలో కన్పించక పోవడం ఈ ఒగరు కవిత్వానికబ్బిన అదనపు సుగుణం.

తీరమ్మీద ఇసుకంతా చిన్నపిల్లల కళ్ళలా కదలాడుతున్న రాత్రిగా లలితమైన ఊహ చేయగలిగిన ఆశారాజు ఒక్కోసారి ప్రబంధ కవుల వ్యక్తీకరణని తలపించే విధంగా గుసైన అభివ్యక్తితో విస్మయాద్భుతం గొల్పుతాడు.

రెండు చిలుకలు ఆమె ముక్కెరలోని కెంపు కొరుకుతున్నాయి.
వెన్నెల కురిసి నేలమీది గడ్డి కాలిపోయింది
పెదాల మీద జారిపిన చినుకుల ముత్యాలు గుండె శిఖరాల
మీద దొర్లి చిట్లిపోతున్నాయి…
లాంటివే గాక
సర్పాలు తిరిగే అధరాలు
ఈ షెహనాయిలో సర్పం దూరి బుసకొడుతోంది.

లాంటి వినూత్నాభివ్యక్తీకరణలు ఈ ఒగరులో మనల్ని ‘మంత్ర’ ముగ్ధుల్ని చేస్తాయి. సున్నితత్వంలో కర్కశత్వం, కర్కశత్వంలో సున్నితత్వం, భయంలో ఆనందం, ఆనందంలో భయం, బీభత్సంలో సౌందర్యం, సౌందర్యంలో బీభత్సం – అన్నీ ఏక క్షణంలో కలగలసి అనుభవానికొచ్చే పికాసో గుయెర్నికా చిత్ర రసన ఈ ఆశారాజు ఒగరు.
ఒకింత మనసుపెట్టి ఏకాగ్రతతో ఈ కవిత్వాన్ని పఠిస్తే… ఇందులోని గదలాడించే సౌందర్యం, గజవజ వణికించే సౌందర్యం, రవజవ లాడించే సౌందర్యం, సలమల
మసలించే సౌందర్యం… బీభత్సరస ప్రధాన వైచిత్య్రానంద సౌందర్యం… సారాంశం… సంక్షుబ్ధ సౌందర్యం మనల్ని అచ్చెరువు గొలుపుతుంది.

“There can be no beauty at all, as far as I am concerned -convulsive beauty – except at the cost of affirming the reciprocal relations linking he object seen it its motion and in its repose”

-Mad Love – Andre Breton

ఒక వస్తువు చలనంలో ఉన్న క్షణాన్ని
అదే వస్తువు సరిగా చలనం ఆగిపోయిన క్షణంతో
కలిపేటప్పుడు స్ఫురించే పరస్పర సంబంధాన్ని
ప్రదర్శించేదే సంక్షుబ్ధ సౌందర్యం

అర్థరాత్రి సంచరించే నాగిని సౌందర్యాన్ని, బతుకు తీగ మీద నడిచే రాజమణి మరణ వాంగ్మూలాన్నీ, చితి ముందు కూర్చుని పాడుతున్న ఎరుకలసాని చివరి జోస్యాన్నీ, పాములోడి ప్రియురాలి వెన్నెల బుసల్నీ, కవిత్వం విషకన్య పచ్చల పిడిబాకుల రహస్యపు చుంబనాల్నీ, తియ్యని పాముకాటునీ, బిగబట్టిన పెదాల సౌందర్యాన్నీ, బిగించిన పిడికిలి సౌందర్యాన్నీ చవిచూసేందుకు ఒగరును ఆస్వాదించండి.

థింసా (పి.సి.రాములు)
(జయంతి త్రైమాసిక పత్రిక, జనవరి – మార్చి 2010 సంచిక)

* * *

ఒగరు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‍ని అనుసరించండి.

ఒగరు On Kinige

Related Posts:

రాజా హైదరాబాదీ ”పాగల్‌ షాయర్‌”

ఇతను నిన్నమొన్నటి వరకు కవిగా ”ఆశారాజు”. ఇతని అసలు పేరు కూడ అదే. కలం పేరు వేరే లేదు కదాయని ఏదో కొంత కొరతగా భావించి ఈ మధ్య ”రాజా హైదరాబాదీ” యని కలంపేరు మార్చుకున్నాడు. ఇతని ”పాగల్‌ షాయర్‌” చదివితే ఇతను ఎన్నుకున్న కలం పేరు బాగా కుదిరిందని అనిపించింది నాకు. ఒక కవి యొక్క తుది మెట్టు తనను తాను మరచి పోవడమే, అతని కవితలో ”కవిత్వం”, అంటే ”రసం” తప్ప మరొకటి ఉండకపోవడం. అదే ఒకవిధంగా ”భక్తి స్థితి” కూడ. భక్తి స్థితికి రానిదే ఒక కవి ”రసస్థితి”కి రాలేడు. దానినే కదా మనం ”ఋష్యస్థితి” యని కూడ అంటుంటాం. ఈ స్థితిలో కవి ”హేతువు”ను దాటి వెళ్తాడు. కేవలం ప్రేమికుడు అవుతాడు. అతనికి ప్రేమ తప్ప మరేదీ కనిపించదు. ”విషయం”, ”వస్తువు” అతనికొక మిష, కవిత్వమొక ”నిషా”. అతికి ప్రేమే విషయం, ప్రేమే వస్తువు, ప్రేమే భక్తి. ఈ స్థితి ”పూర్ణ విలీన స్థితి”, హేతువును దాటిన ”విశ్వాస స్థితి”. ఈ స్థితిలో ఇక ప్రశ్నలు, జవాబులు ఉండవు. ఇది ”పూర్ణ జ్ఞానోదయ స్థితి”. ఇదే రసస్థితి కూడ. అలాంటి స్థితిలో ఒక కవి కవిత్వం రాయడు, కవిత్వమే అతనిని రాయిస్తుంది. ఇదే మన ”పాగల్‌ షాయర్‌” రచించిన ‘రాజా హైదరాబాదీ’ స్థితి.

దేశాన్ని అందరూ ప్రేమిస్తారు, వారు పుట్టిన మెట్టిన భూమిని, నేలను. కాని, ఆ ప్రేమను వ్యక్తీకరించంలో ఎంత తేడా! ప్రఖ్యాత కళాకారుడు ”పికాసో” అంటాడు ”నేను చూచిందే కళగా నిర్మిస్తాను”యని. కాని, ఆ చూడడంలో ఎంత తేడా ! ఆశారాజు హైదరాబాదును ఎంతో ప్రేమించాడు. ఎంత ప్రేమించాడో తెలియాలంటే అతని ”పాగల్‌ షాయర్‌” చదవండి మీకే తెలుస్తుంది. అసలు ఆశారాజు ఒక గొప్ప ప్రేమికుడు. దేనిని ప్రేమించినా అలాగే ప్రేమిస్తాడు, ఏది రాసినా అలాగే రాస్తాడు. అతను ప్రేమించకుండ రాయలేడు, ప్రేమ కొరకే రాస్తాడు కాని కేవలం విషయం కొరకు కాదు. అందుకే ఆతని కవిత ”అచ్చం కవిత” (pure poetry) అవుతుంది. వస్తువుంటుంది కాని, వస్తువును మించిన ప్రేముంటుంది, భక్తి ఉంటుంది, ప్రేమరసం, భక్తిరసముంటుంది. అతనికి సిద్ధాంతమంటూ ఏదైనా ఉంటే నా ఉద్దేశ్యంలో అది ప్రేమసిద్ధాంతమే, భక్తి సిద్ధాంతమే, మానవీయ సిద్ధాంతమే. ఈ మధ్య ”సెట్లర్స్‌” యను పదం ఒకటి వినిపిస్తోంది హైదరాబాదు నగరంలో పదే పదే. దానిని వేరు వేరు అర్థాల్లో వాడుతున్నారు వాడేవారు. ఆశారాజు ఒక సెట్లర్‌కు, ఒక అసలు వానికి ఉండే తేడా చూపిస్తారు అడుగడుగునా ”పాగల్‌ షాయర్‌”లో. నీవు ఒక కాందిశీకుని లాంటివాడివో, వలసవాది లాంటివాడివో, సెట్లర్‌ లాంటివాడివో లేక ఈ హైదరాబాద్‌లో నివసించే వారిలో నీవూ ఒక అసలు సిసలైన వాడివో తేల్చుకోవాలంటే ”పాగల్‌ షాయర్‌” చదివితే తెలుస్తుంది.

ఒక సెట్లర్‌ది కేవలం ఉద్యోగ పిచ్చే, వ్యాపార పిచ్చే, ఆస్తి పిచ్చే, ఆదాయపిచ్చే కాని, రాజా హైదరాబాదీ లాంటి మాతృపిచ్చి, పితృపిచ్చి, పుట్టిన మెట్టిన పిచ్చి కాదు, కానేరదు. అసలు సిసలైన వానిది మట్టి వాసన పిచ్చి. ఒకనాడు నోబుల్‌ ప్రైజ్‌ గ్రహీత ‘పర్ల్స్‌ ఎస్‌.బక్‌’ వ్రాసిన ‘గుడర్త్‌’లోని కర్షకుని పిచ్చి. అలాంటి వాడు ఆ భూమికి విలువ తప్ప ఖరీదు కట్టడు. అతను అతని నేలను అమ్ముకోవడం అతనిని అమ్ముకోవడం లాంటిదిగా భావిస్తాడు.
అతని నేలలో అతడు అతని అస్తిత్వాన్ని చూస్తాడు. అలాంటివాడు సెట్లర్‌ లాంటివాడు కాడు, ఈ గడ్డవాడౌతాడు, ఈ నగరం వాడౌతాడు, ఈ నేలవాడౌతాడు, ఇచటి అసలు సిసలయిన వాడవుతాడు. అలాంటివారు ఎవరైనా వారిని ఎవ్వరూ ‘సెట్లర్‌’గా, కాందిశీకునిగా, వలసవచ్చినవానిగా చూడరు. ఆశారాజు ”రాజా హైదరాబాదీ” అలాంటి అసలు సిసలైన వాడు.

డా. కొండలరావు వెల్చాల

(జయంతి త్రైమాసిక పత్రిక, జులై – సెప్టెంబరు 2010 సంచిక)

* * *

”పాగల్‌ షాయర్‌” కవితాసంకలనం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

పాగల్ షాయర్ On Kinige

Related Posts:

నిశ్శబ్దం నీడల్లో

ప్రముఖ కవి ముకుంద రామారావు రచించిన కవితల ఆరవ సంకలనం – నిశ్శబ్దం నీడల్లో. వీరి తొలి కవితాసంకలనం “వలసపోయిన మందహాసం” పుస్తకానికి శ్రీరమణా సుమనశ్రీ పురస్కారం లభించింది. కవిత్వ తలుపులు తెరిచి, తాను చూసే విశాల విశ్వాన్ని, అనంతాకాశాన్ని, అద్భుతమైన ప్రకృతిని, అర్థం కాని ప్రపంచాన్ని, అందరితో పంచుకోవాలన్న తపనే తన చేత కవిత్వం రాయిస్తోందని అంటారు కవి.

ఈ సంపుటిలోని 40 కవితలూ వివిధ పత్రికలలో ప్రచురితమైనవే. వీటిల్లో కొన్ని కవితలను పరిచయం చేసుకుందాం.

పువ్వులను చూస్తే ఏమవుతుందో, చూడకపోతే ఏమవుతుందే చక్కగా వర్ణించారు “ఆకుపచ్చ ఆలోచనలు” అనే కవితలో.
అందమైన పూలు /గాలితో కూడి ఎన్ని హొయలో / చూడకపోతే/ చిన్నబుచ్చుకుంటాయి /చూస్తే భయం/ ఎవరి కంఠం తెగుతుందోనని.

తెరిపి అనే కవితలో ఓ తల్లి, ఆమె పసిపిల్లతో పాటుగా రైల్లో ప్రయాణిస్తున్నారు కవి. తల్లీ పిల్లలను, వాళ్ళ అనందాన్ని సంతోషాలను చూస్తూ గడిపేయడం వల్ల తనకు ప్రయాణపు అలసటగానీ, దూరాభారం గాని తెలియలేదంటారు.

గతానికి భవిష్యత్తుకి మధ్య ఉండే ‘వర్తమానం’ అనే అనంత జలరాశిని దాటడానికి మనుషులు పడే తపనని చక్కగా వర్ణించారు “నేడు”అనే కవితలో. భవితపైన ఆశతో, “ఎలాగోలా/ ఎవరికి వారే ఈదుతున్నారు/ రోజంతా” అని అంటారు.

ఉదయాన్ని కూతురితో పోల్చడం ఎంతో బావుంటుంది. “ఉన్నంతసేపూ / ఉత్సాహమే” అంటారు. రాత్రికి తావిస్తూ, ఎన్నో జ్ఞాపకాలను వదిలి తనింటికి వెళ్ళిపోయే కూతురు ఉదయం అనడం తండ్రి ఆప్యాయతని సూచిస్తుంది. 11 పంక్తుల కవితే అయినా, చదువరులపై గాఢ ముద్ర వేస్తుంది “కూతురు”.

ఓ పసివాడు ఆడుకునే ఆట గురించి చెబుతారు “నిద్రాట” అనే కవితలో. పసిపిల్లలున్న ఇంట్లో తల్లికి ఉండే ఆందోళనలు, ఆనందాలని చక్కగా వర్ణించారు కవి. చదివాక ఈ కవితని ఆస్వాదించకుండా ఉండలేం.

ఇంటర్‌నెట్ స్నేహాల గురించి, దాంట్లోని ప్రమాదాల గురించి చక్కని కవిత రూపంలో చెప్పారు కవి. “ముట్టుకుంటే అతుక్కుపోయే / సరదా సందేహాల సాలెగూడు/ కనిపించని కల్లోలం/ వెబ్ స్నేహం”.

జీవితమంటే /శ్వాసా / ప్రపంచమా” అని ప్రశ్నిస్తారు కవి “నాలోని ఆకాశం” అనే కవితలో. సులువుగా అనిపించే తాత్వకమైన ప్రశ్న ఇది.

ప్రాణాన్ని దీపంతో పోలుస్తారు కవి “దేహదీపం” అనే కవితలో. “ఎంతో కొంత వెలిగి / ఆరిపోతుందో / ఎగిరిపోతుందో / ఎవరికెరుక” అని అంటారు. మనిషి జీవితం క్షణభంగురమని సూచిస్తారు.

సమూహానికి ఏకాంతానికి మధ్య తేడాలని వివరిస్తారు “ఏకాంత సమూహం” అనే కవితలో. ఏకాంతం ఆకాశాన్ని హత్తుకునే వంతెన అయితే, సమూహం దేనికీ బెదరని నది అని అంటారు.

తాతామనవళ్ళ అనుబంధాన్ని సున్నితంగా వివరిస్తారు “సంతృప్తి” అనే కవితలో.

సముద్రంలో చేపలవేటకై వెళ్ళే మత్స్యకారుల జీవనానికి అద్దం పట్టిన కవిత “జాలరి”. “రాతలూ సరిహద్దులు తెలుసుకోలేని/ ప్రమాదం అంచుల్లో ప్రయాణం” ఈ రెండు పంక్తులు చాలు జాలర్ల జీవితాన్ని అద్భుతంగా వర్ణించారని చెప్పడానికి.

రిటరయ్యే ఉద్యోగస్తుల భయాలను, ఆందోళనలను వివరించిన కవిత “పదవీ విరమణ”. “అలవాటైన బ్రతుకు ఆఖరై / అలవాటు కాబోయే సమీకరణాలు”
“అహం దెబ్బతింటున్న ప్రతీ క్షణం / అధికారం లేని ఒంటరితనం” అంటారు కవి.

ఇంకా చక్కని కవితలు ఉన్న ఈ పుస్తకం ఇప్పుడు డిజటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ లింక్‌ని అనుసరించండి.

నిశ్శబ్దం నీడల్లో On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts: