పరిమళాల కథా పుష్ప వృక్షం – “కథాకృతి – మూడవ భాగం” పుస్తకం పై సమీక్ష

సమీక్షలు వ్రాసేటప్పుడు ఆ రచయితలతోను, ఆ రచనా ప్రకాశకులతోనూ సమీక్షకుడు తన సంబంధాల పెరుగుదలలు తరుగుదలలు గురించి ఆలోచించరాదు, సమీక్షల్నీ, సమీక్షకుల్నీ గమనిస్తూ ఆలోచనలతో ప్రశ్నించే పాఠక వ్యవస్థ ఒకటి వుందనుకుంటే మంచి సమీక్షలూ సమీక్షా గ్రంథాలూ వస్తాయి. అలా వచ్చిన మంచి ప్రయోజనాత్మక గ్రంథం ఈ కథాకృతి గ్రంథం. ఇది మూడవ భాగంగా పరిచయాలు, పరామర్శలుగా వచ్చింది ఏ భాగానికాభాగమే ప్రత్యేక గ్రంథంగా భాసించేదే.
మామూలు సమీక్షలకు భిన్నంగా కొత్తచూపులతో తమవైన బేరీజులతో 51 కథల ఆత్మీయకోణ ప్రదర్శనలతో విహారిగారు ఈ పుస్తకాన్ని సంతరించారు.
ఎ కంపేనియన్ ఆఫ్ ఇంగ్లీషు లిటరేచర్ అని ఆక్స్‌ఫర్డు విశ్వవిద్యాలయంవారు, సాహిత్య కోశము (ప్రాచీనము), సాహిత్య కోశము (ఆధునికము) అని తెలుగు అకాడమీ వారు వేసిన గ్రంథాలు అవి పరిశోధక సంబంధాలు.
విహారిగారి ప్రణాళిక విభిన్నమైంది. పత్రికల్లో, కథాసంపుటాల్లో పుంఖానుపుంఖాలుగా కథలు వస్తున్నాయి. కథల పోటీలూ పెరిగాయి సాంవత్సరిక ప్రకిగణీయ కథాసంకలనాలు వ్యక్తులో విశ్వవిద్యాలయాలవారో వేస్తూనే వుంటున్నారు. మనం కొన్నిటిని చదివినా కొన్ని తప్పుకునే అవకాశాలుంటాయి.
సుప్రసిద్ధులు కథల్నే కాదు సుప్రసిద్ధులు కావలసిన కథారచయితల కథలూ ఎన్నో చదివి గుణకారణంగా కొన్నిటిని ఎంపికచేసుకుని హృదయాల్ని స్పృశించే కదిలించే విశేషాల్ని తెలపటం ఇందులో రచయితకు గల పండిన అనుభవం కనిపిస్తుంది.
ఈ పుస్తకం చదవడంవలన బహుళార్థసాధక ప్రయోజనాలున్నాయి. ఇందులో మనం చదివిన కథావిశ్లేషణలుంటే- ఇందువలనా మనకీ కథ నచ్చింది అని క్రొత్తగా అనిపిస్తుంది. చదవని కథల పరామర్శల్ని చదివితే ఇంత మంచి కథగా మనం చదవలేదని కొత్తగా మనం వానిని చదివి తీరుతాం. ఇంత గొప్ప కథల్లో మనం కొన్నిటినైనా ఇతర భాషల్లోకి అనువదించుకోగలుగుతున్నామా అనే ఆవేదన కలుగుతుంది.
ఒక్కొక్క కథకు ఆత్మనే ఎక్సరే తీసి శీర్షిక పెట్టారా అనిపించేటంతగా ఉంటుంది శీర్షిక. రచయిత్రి లేక రచయిత జీవన పరిచయాలు కథారచనల కీర్తులతో జోడించి ఇచ్చిన తరువాత కథా ప్రధాన ఘట్టవిశేషాలు చెప్పడం కథారచనా రంగంలో ఆ కథల స్థారుూభేదాల్ని తార్కికంగా చెప్పడం ఈ గ్రంథ విశేషం.
దహనం, ఆకాశదేవర, దగ్ధగీతం, వీరుడు మహావీరుడు, అడుగు, వేషం వంటి కథలు ఎందువల్ల గొప్పవో విహారి చెప్పారు.
రాయలసీమ రైతు వెతల్ని జీవద్భాషలో రాసిన శాంతి నారాయణకథ ‘కల్లమయిపాయ’ కథకు సేద్యం బరువునుమోస్తూ విరిగిన జాతి వెనె్నముక’ అని శీర్షిక పెట్టడం కథను విశే్లషిస్తూ ఎవరి ఉటంకింపునోకాక రచయిత ఉటంకింపుగా కథ అంటే రాయటంకాదు, చెప్పడమూ కాదు. ప్రదర్శించడం’ అని ఇవ్వడం బాగుంది. ఇప్పటికే పేరున్న పాత కథల్ని వాటి విలువల్ని గౌరవిస్తూ, 21వ శతాబ్ద కథల్నీ అధ్యయనం చేసి రాయడంకి ఉదాహరణగా కాంతి అవరోధాన్ని కళ్ళముందు నిలబెట్టిన ఖదీర్‌బాబు కథానిక; గెట్ పబ్లిష్‌డ్‌ని చెప్పవచ్చు.
అందులో విహారిగారు ‘‘తెలుగు కథానిక పురోగమనం నూరేళ్ళకు పైగా సాగుతూ వుంది. ఈ సుదీర్ఘ జైత్రయాత్రలో ఎన్నెన్ని విజయాలు ఎన్నెన్ని మైలురాళ్ళు!… కథానిక పరిణామ వికాసాల్లో ఇరవై ఒకటో శతాబ్దం ఒక కొండ గుర్తుకానున్నది. దానికి సూచనగా ఈ పదేళ్ళ కాలంలోనూ చాలా గొప్ప కథలు వచ్చాయి. అవన్నీ దిగ్భ్రమ కలిగించే తేజోరేఖలు’ అని అన్నారు. అటువంటి తేజోరేఖల్ని దర్శింపజేయడానికి ఇటువంటి కథాకృతులు మరిన్ని విహారి వంటివారి లేఖినుల నుండి రావాలి.
ఆయా కథల గురించి రాస్తున్న సందర్భాలలో విహారి కథ/ కథానిక రచనా పరిణామ ప్రస్థానాలను అలవోకగా ఆలోచనాంశాలు చెప్పడం పాఠక ప్రయోజనదాయకం. ‘మానవీయ విలువల్ని’ వినిపించే కథలు డా.ఎన్. రామచంద్ర స్వప్నదారులు అనే రచనలో సందర్భశుద్ధిగా రామచంద్ర ఇలా అన్నారని చెప్పారు. ప్రజల అవసరాలు, ఆలోచనలు, అవకాశాలు, ఆవిష్కరణలు పెరిగాయి. బాహిరమైన భౌతికావసరాలతో పాటు, ఆంతరమైన తాత్త్విక ధోరణులు చర్చల్లో నిలబడ్డాయి. సాహిత్యానికి కేవలం స్థానికతేకాక కొంతవరకైనా సార్వకాలికత, సార్వజనీనత, సార్వదేశికతా స్పర్శ అవసరం లేకపోతే మూస రచనలే సాహిత్య మౌలికత అయి కూర్చుంటుంది. కరువులు, కక్షలు, మట్టిమనుషుల కష్టాలు, స్ర్తి అస్తిత్వ వేదనలు, ఉద్యమాలు, వాదాలు, వివాదాలు, మనిషి సమాజం ప్రకృతి అనే త్రిపుటి చుట్టూ పరిభ్రమణంతోపాటు మానవ జీవితంలోని సున్నిత పార్శ్వాలన్నీ స్పృశించవలసి వుంటుంది. కళాత్మకంగా రచయతలకు ఆత్మవిశ్వాసం కొరవడే గుంపులతత్వం త్వరగా సమసిపోతే సాహిత్యానికి మరింత ఆదరణ, గౌరవం వుంటుంది’. ఈ వాక్యాలు వర్తమాన సాహితీ లోకంలో ఆలోచనాత్మకాలే.
ప్రసిద్ధులు చెప్పే వాక్యాల్నేకాక సామాన్యులు చెప్పే అసామాన్య ఆలోచనా వాక్యాలకు విలువ ఇవ్వడం వాటిని పాఠకులకి అందించడం విహారిగారి రచనా విశేషం.
లోగడ కథాకృతి రెండు భాగాల్లోనూ వందేసి పరిచయాలుండగా ఈ మూడవ భాగంలో యాభై కథావిహారాలున్నాయి. ఈ గ్రంథాన్ని విలక్షణ సమీక్షాగ్రంథంగా, తేజోరేఖల పరామర్శల గ్రంథంగా చెప్పుకోవచ్చు.
చాలా ప్రక్రియల్లో రచయితగా, అర్ధశతాబ్దంగా కథారచనల అధ్యయనపరునిగా పేరుపొందిన విహారి మంచి కథల్ని ఈతరం పఠితల దృష్టికి పరిచయం చేయాలనే సంకల్పం గొప్పది. నవలల గురించీ ఇటువంటి గ్రంథాలు అవసరం. రచయిత ‘గుప్పెడు జ్ఞాపకాల పూలపొట్లంగా ఈ గ్రంథాన్ని అభివర్ణించుకున్నారు. మనం దీనిని పరీమళాల కథా పుష్ప వృక్షంగా భావిద్దాం.

-సన్నిధానం నరసింహశర్మ,ఆంద్రభూమి – అక్షర,07/02/2015.

కథాకృతి మూడవ భాగం” పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగె లో లభిస్తుంది. కినిగె వెబ్‌సైట్ ద్వారా ఆర్డర్ చేసి ప్రింట్ పుస్తకాన్ని తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి..

కథాకృతి మూడవ భాగం on kinige

Kathakruti3600

Related Posts:

మరో ‘విషవృక్షం’- “ఇదండీ మహాభారతం” పుస్తకం పై సమీక్ష

లక్షకు పైగా శ్లోకాలున్న సంస్కృత మహాభారతంలోని విశేషాంశాలను తీసుకుని, ముఖ్యమైన కథలూ, ఘటనలేవీ పొల్లుపోకుండా దాదాపు అయిదువందల పేజీలకు కుదించి, హేతువాద దృక్పథంతో ‘ఇదండీ మహాభారతం‘ గ్రంథాన్ని ఆవిష్కరించారు రంగనాయకమ్మ. దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల క్రితం ఆమె రాసిన ‘రామాయణ విషవృక్షం‘ అనేకానేక చర్చలకు కేంద్ర బిందువుగా నిలిచింది. తాజా పుస్తకానికి- ‘మొగ్గా పువ్వూలేని, కాయాపండూలేని, మోడు! మాయల, మంత్రాల, వ్యర్థాల, వైరుధ్యాల, వికృతాల, వికారాల, క్రూరత్వాల, అబద్ధాల, కట్టుకథల, పుక్కిటి పురాణాల పుట్ట!’ అనే విశేషణాలు తగిలించడాన్నిబట్టి- ఆమె ఎంత తీవ్ర పదజాలంతో, భావజాలంతో విశ్లేషించారో అర్థంచేసుకోవచ్చు. ప్రజల్ని సంస్కృతి పేరుతో బుట్టలో వేసుకునే మత గ్రంథాల్లోని నిజానిజాలను ప్రజలకు తెలిపితీరాలన్నదే తన లక్ష్యమనీ ఆ ప్రయత్నంలో భాగమే ఈ పుస్తకమనీ రచయిత్రి చెబుతున్నారు. కె.ఎం.గంగూలీ, కవిత్రయం, పురిపండా అప్పలస్వామి రాసిన గ్రంథాలను ఆధారంగా తీసుకున్నారు. భారతంలోని అనేక కథలూ, ఘటనలూ, పాత్రలూ, వాటి స్వభావాలూ, ప్రవర్తనలకు సంబంధించి పలు సందేహాలు లేవనెత్తి, ప్రశ్నలు సంధించారామె. అనుచితమైన వర్ణనల్నీ, ఆనాటి సామాజిక పరిస్థితుల్నీ తనదైన, పదునైన శైలిలో విమర్శించారు. చివరికి ఫలశృతినీ వదల్లేదు. మొత్తానికి ఈ పుస్తకం కొత్త ఆలోచనలు రేకెత్తించేదిగానే ఉంది.

- దత్తు,ఈనాడు-ఆదివారం,4-1-2015.

 

idandiMahaBharatham

“ఇదండీ మహాభారతం డిజిటల్ రూపంలో కినిగె లో లభిస్తుంది.  మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

ఇదండీ మహాభారతం on kinige

 

IdandiMahabharatam600

 

Related Posts:

సాంస్కృతిక కడలిలో వ్యాస తరంగాలు..-‘‘రసతరంగిణి’’ పుస్తకంపై సమీక్ష

కవిత్వం, సంగీతం, నాట్యం, చిత్రం, నాటకం, జానపద రంగాలకు సంబంధించిన పరిచయ వ్యాసాల సంపుటి ‘‘రస తరంగిణి’’. ఏ అంశాన్నీ ప్రత్యేకించి అధ్యయనం చెయ్యకుండానే అనేక అంశాలపై విస్తరించిన వ్యాసాలివి. ఇందులో కొత్త ప్రతిపాదనలు ఉండవు. సిద్ధాంత చర్చ కనబడదు అని రచయితే చెప్పుకొన్నప్పుడు ఇక పేచీ ఏముంటుంది. అలాగని ఈ వ్యాసాలు ఉబుసుపోకకు రాసినవని అనుకొంటే పొరపాటే. ఏ రచన అయినా కొందరికైనా ఉపకరిస్తుంది. ఆలోచింపజేసి మనల్ని మనకి ఎఱుకపరుస్తుంది. ఇటువంటి రచనే ధర్మారావు రచన ‘‘రసతరంగిణి.’’
‘‘నన్నయ కవిత్వం నాద సౌందర్యం’’ అనేది తొలి వ్యాసం. సాహితీవేత్తలకి ఇదేమీ కొత్త అంశం కాదు. ‘‘తను కావించిన సృష్టి తక్కొరులకు చేతకాకుండా’’ ఉండేటట్టుగా భారతాన్ని సృష్టించింది నన్నయ కాదు- తిక్కన అని ఎఱ్ఱన కంఠోక్తి. సంగీత గుణం అసలు తెలుగు భాషలోనే వుంది. అజంత భాష కావటంవల్ల సంగీతానికి అనువైన భాష అయింది. ఇటాలియన్ కూడా అజంత భాష కావటంవల్లనే ‘‘ఇటాలియన్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్’’ అన్నారు. అందరూ నన్నయ కవిత్వంలో అక్షర రమ్యత వుందంటారుగానీ పోతనతో పోలిస్తే నన్నయ స్థానం తర్వాతనే! అనిపిస్తుంది.
ఈ పుస్తకంలో గొప్ప వ్యాసం ‘‘మహాభారతంలో ధర్మస్థితికి అధోగతి’’ అనే వ్యాసం. సద్గురు శివానందమూర్తిగారి ఆంగ్ల ప్రసంగానికి ఇది తెలుగు సేత. అనువాదం అనిపించని అనుసృజన వంటిది. పాఠకుల్ని స్పందింపజేసే వ్యాసమిది. శ్రీనాథుడ్ని ఆంధ్ర జాతి కంఠీరవంగా పేర్కొంటూ రాసిన వ్యాసం విశేష రీతిలో సాగుతుంది. కాకరపర్తి సాంబయ్య కవి రాసిన అముద్రిత ప్రబంధం ‘‘విఘ్నేశ్వరాభ్యుదయం’’ విశిష్టతను వెలుగులోకి తెచ్చారు. ఆదిభట్ల, రాళ్ళబండి వంటివారి ప్రతిభా పాటవాలను వెల్లడించారు. ఆయా సందర్భాలలో వివిధ కవుల కవిత్వపు తీరుతెన్నుల్ని వివరించే వ్యాసాలు ఉన్నాయి.
‘‘తెలుగు అంతరించిపోతుందనే ఆందోళన అవసరం లేదు’’ అని ధర్మారావు అనటం సమంజసం కాదు. తెలుగు మాధ్యమానికి ప్రోత్సాహంలేదు. తెలుగు నేర్చుకోకుండానే తెలుగు నేలపై పెద్దపెద్ద అధికారులు కావచ్చు. ‘‘మావాడికి తెలుగురాదండి’’ అనేవారు. ‘‘నేను తెలుగులో మాట్లాడను, క్షమించండి’’అని పిల్లలకి ప్లకార్డులు తగిలించేవారు దూసి వారికి కనిపించలేదా! పూర్వం ఒక వాక్యంలో రెండోమూడో ఆంగ్ల పదాలుండేవి- ఇప్పుడో రెండోమూడో తెలుగు పదాలుంటున్నాయి. అంతరించటం అంటే ఇదే! ఒక్కసారి తమిళనాడు, కర్ణాటకలలోగల వారి మాతృభాషా స్థితిని పరిశీలించి వుంటే ఇలా అనేవారు కాదు.
‘‘స్వరం’’అనే విభాగంలో తెలుగువారికి గర్వకారణమైన సంగీత శిఖరాలను పరిచయం చేసి మన సంగీత ప్రాభవాన్ని గుర్తుచేశారు. నాట్యం, చిత్రం అంశాలలో కూడా దూసివారి అభినివేశం ప్రశంసార్హం. విస్మరిస్తున్న వ.పా. (వడ్డాది పాపయ్య)గారిని తెలియజేయటం అవసరంగా భావించారు. ‘‘కొన ఊపిరితో కొట్టుకుంటున్న కళ’’గా నేటి నాటకాన్ని పేర్కొనడం చాలావరకు సముచితమే. వారు పేర్కొన్న కారణాలతోపాటు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం లేకపోవడం, విద్యావంతులు, సాహితీవేత్తలు నాటకంపై శ్రద్ధవహించకపోవడమూ కారణాలే.
‘‘జానపదం’’ విభాగంలో వివరించబడిన వ్యాసాలన్నీ విలువైనవే. ఈ తరం వాళ్ళకి జానపద నృత్యకళాకారులకి, జానపద గాయకులకు మంచి సమాచారాన్నిచ్చేవే. భామాకలాపం గురించి బాగా వివరించారు. అయితే భామాకలాపం రాసింది సిద్ధేంద్రయోగి అన్నది కనబడలేదు. కూచిపూడి భాగవతులూ బాగా ప్రదర్శిస్తారు. గిరిజనుల ‘థింసా’’ నృత్య విశేషాలను బాగా వివరించారు. ఉత్తరాంధ్రలో సవర జాతులు మాట్లాడే భాష సవర భాష. దీనిపై గిడుగురామమూర్తి ఎంతో కృషిచేశారు. ఈ సవరుల సంస్కృతి, గీతాలపై విలువైన సమాచారమిచ్చారు. చాలామందికి తెలీని ఆదివాసీల కళారూపం ‘‘మైమై గుర్రం’’- దీని గురించిన వ్యాసం అపూర్వం. ఉడుపుల పాటలు, చెంచు భాగోతం వంటి వాటిలో కొన్ని పాటలు కూడా ఉదాహరించవల్సింది. బుర్రకథా విశేషాలు సంక్షిప్తంగా ఇచ్చారు. స్ర్తిలు కూడా బుర్రకథా గానంలో (భద్రకాళి మొ.) పేరు పొందారు. మొత్తంమీద కళలు, సంస్కృతుల పట్ల అభిరుచి కలిగించేది, అభిరుచి ఉన్నవాళ్ళకి అదనపు సమాచారమిచ్చేది ‘‘రస తరంగిణి.’’

-ఆంధ్రభూమి , 15-11-2014.

 రసతరంగిణి డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది.  మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

రసతరంగిణి on kinige

 

Rasatarangini600

Related Posts:

విశ్వాక్షరాలు

క్షీరసాగర మథనం సందర్భంగా అంతిమంగా వెలువడిన అమృతమే కవిత్వమని నమ్మేవారికి కొదవలేదు.
తమ కవిత్వంతో సంచలనం సృష్టించి, నోబెల్ బహుమతులు సాధించి, చరిత్ర పుటల్లో స్వర్ణాధ్యాయాలు లిఖించుకున్న కవుల జీవిత, కవిత్వ విశేషాలపై వచ్చిన ‘నోబెల్ కవిత్వం‘- అలాంటి సాహితీ అభిమానులను అలరించేదే.
నువ్వేదో గులాబీ రేకు అనుకుని/ ఒక్కోరేకూ తుంచి/ నీ ఆత్మని చూద్దామనుకున్నాను/ నాకది కనబడలేదు… అంటూ హువాన్ రామోన్ హిమనేజ్‌ను అనువదించినా,
బొడ్డుపేగు లేకుండా పుట్టి/తెలియకుండా మరణించి/శూన్యం నుండొచ్చి/శూన్యానికి తిరిగి పోతుంది అంటూ లాగెర్ క్విస్ట్‌ను ఆవిష్కరించినా… ముకుంద రామారావు శైలి సుకుమారంగా ఉంటుంది.
సల్లీ ప్రుధోమే నుంచి టామస్ ట్రాంస్ట్రోహ్మర్ దాకా 37 మంది కవుల హృదయావిష్కరణ ఈ పుస్తకం.

దత్తారాం, ఈనాడు ఆదివారం అనుబంధం 30 జూన్ 2013

“నోబెల్ కవిత్వం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె వెబ్‌సైట్ ద్వారా ఆర్డర్ చేసి ప్రింట్ పుస్తకాన్ని తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
నోబెల్ కవిత్వం On Kinige

Related Posts:

విద్వాన్ విశ్వం సాహితీ విరాట్ రూపం

రాజకీయ సాహిత్య సామాజిక రంగాల్లో అవిరళమైన కృషి చేసిన రాయలసీమ రత్నం – విద్వాన్ విశ్వం. అయితే ఆయన నిజాయతీ, నిబద్ధత కలిగిన సంపాదకుడిగా, ‘పెన్నేటి పాట’వంటి గ్రంథ రచయితగా అసామాన్య కీర్తిమంతుడు. ఆధునిక పంచకావ్యాల్లో ఒకటొగా ‘పెన్నేటి పాట’ తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో ప్రముఖ స్థానాన్ని పొందింది. విద్వాన్ విశ్వం సాహితీ విరూపాక్షుడు. ఆయన వ్యక్తిత్వం, సాహిత్య వ్యక్తిత్వం దర్పణంగా ఈ మంచి పుస్తకాన్ని వెలువరించారు అబ్జ క్రియేషన్స్ (హైదరాబాదు) వారు. ఆలోచనీయమైన, అధ్యయనావశ్యకమైన, విలువైన సమాచారగతమైన ఈ వ్యాస సంపుటికి సంపాదకత్వం వహించిన ప్రసిద్ధ రచయితలు డా.నాగసూరి వేణుగోపాల్, కోడీహళ్లి మురళీమోహన్.

ఈ వ్యాస సంపుటిలో నాలుగు అధ్యాయాలున్నాయి. ‘విశ్వజీవి’లో విశ్వంగారి జీవితాన్ని, సాహిత్యాన్ని, వారిపైగల అభిప్రాయాల్ని, వారితోగల పరిచయాల్ని వివరించే వ్యాసాల్ని పొందుపరిచారు. ‘విశ్వరూపి’లో విశ్వంగారు నడిపిన శీర్షికలు తెలుపు – నలుపు, మాణిక్యవీణలతో పాటు మరికొన్ని వ్యాసాలున్నాయి. ‘విశ్వభావి’లో రచయిత మాటలౌ, పీఠికలు, పుస్తక సమిక్షలూ వచ్చాయి. ‘విశ్వమేవ’లో విశ్వంగారి సందేశాలు, ఇంటర్వ్యూలు వున్నై. మొదటి అధ్యాయంలో సాహితీ ప్రముఖులైన విశ్వనాథ, వేలూరి, దివాకర్ల, దాశరథి, ఆరుద్ర, అనంతకృష్ణశర్మ, మిక్కిలినేని, ఏటుకూరి బలరామమూర్తి, కల్లూరు అహోబలరావు, మహీధర రామ్మోహనరావు వంటి వారి వ్యాసాలు కాక నేటి లబ్ధప్రతిష్టులు అద్దేపల్లి, మాలతీచందూర్, వెలుదండ నిత్యానందరావు, నాగ్సూరి మొదలైన సాహితీపరుల వ్యాసాలున్నాయి. ఈ 20 వ్యాసాల్లోనూ విశ్వం గారి గురించిన ప్రశస్త విషయాలూ, విశేష విషయాలూ ఎంతో వివరణాత్మకంగా ప్రస్తావించబడినై. వీటిలోని సమాచారం ఈతరం పాఠకులకు ఎంతో స్ఫూర్తిదాయంగా వుంది.

‘విశ్వం జీవితమే ఆయనకొక దృక్కోణాన్ని అందించింది’ అంటూ ఆ దృక్కోణం ద్వారా ఆయన రచనల్లో స్థూలంగా చెప్పిన అంశాల్లోని సూక్ష్మార్థాల్నీ, ఆయన సూక్ష్మంగా చెప్పిన వాటిల్లోని స్థూలార్థాల్నీ విశ్లేషణాత్మకంగా చెప్పారు – యాదాటి కాశీపతిగారు. ఈ అధ్యాయానికి నిండుతనాన్నీ, విశిష్టతనీ తెచ్చిన ఎంతో ముఖ్యమైన వ్యాసం వారిది. రాజకీయ, సాహిత్య, సామాజిక రంగాల్లో విశ్వం కృషికి దర్పణంగా వుందీ వ్యాసం.

అలాగే ‘సమన్వయ మూర్తి విద్వాన్ విశ్వం’ అనే తమ సమగ్ర వ్యాసంలో నాగసూరి వేణుగోపాల్ ‘విశ్వంగారి ఆలోచనా సరళి, పాండితీ సమన్వయం, విశాల దృక్పథం, నేటి రచయితలకు, పాత్రికేయులకు ఎందుకు స్ఫూర్తిదాయకమో సోదాహరణంగా వివరించారు. తనదైన ప్రత్యేక వ్యాసరచనా విలక్షణతతో, ప్రణాళికతో – నాగసూరిగారి వ్యాసంలో కొండంత విశ్వంకి తన ప్రతిభాదర్పణం పట్టారు.

విశ్వంగారు నిర్వహించిన శీర్షికల్లో తెలుపు – నలుపు మాణిక్యవీణ వ్యాసాల్లో ఎన్నికగన్న వాటిని రెండో అధ్యాయంలో చేర్చారు. వీటన్నిటా విశ్వంగారి ప్రతిభావ్యుత్పత్తి ద్యోతకమవుతూ వున్నై. అన్నిటా సమాజం గుండె చప్పుళ్లని విశ్వంగారు విని, సంవేదనాత్మకంగా, ఆలోచనీయంగా పాఠకులకు వినిపించిన విధానానికి అబ్బురం కలుగుతుంది. ఆనాటికి వర్తమాన సామాజికాంశాల్ని వారు గవేషించిన తీరుకి ఆశ్చర్యపోతాము. ఉదాహరణకు 1.12.70 నాటి మాణిక్యవీణ వ్యాసం ఇలా మొదలవుతుంది. ‘అనుభవిస్తున్నప్పటి తీవ్రతను ఏ బాధ అయినా తర్వాత గోల్పోతుంది/ నడుస్తున్నప్పుడు పడిన వేసట గమ్యం చేరుకున్న తర్వాత మఱుగున పడిపోతుంది/ సరికొత్త తరం వారికి తెలంగాణా అలనాటొ రూపు ఎంత ఊహించుకున్నా కానరాదు/ పాతతరం వాఇకైనా అప్పటి అనుభవాలు కొన్ని పరగడుపున బడిపోవడం సహజం. ఆ తర్వాత ఆయా విశేషాల్ని చదువుతాము.’ ఇదీ విశ్వం శైలి. ఈ శైలిలో పఠితని ఒక మూడ్‌లోకి లాక్కొచ్చే గుణంతో పాటు, రచనని చదివించే గుణాన్ని సమకూర్చే నేర్పూ గోచరిస్తుంది.

మూడవ అధ్యాయం ‘విశ్వభావి’లో విశ్వంగారు రాసిన పీఠికలు, సమీక్షలు ఉన్నాయనుకున్నాం. వీటిలో రంగనాయకమ్మ నవల ‘కళ ఎందుకు?’కు రాసిన ‘ఆముఖం’ – విశ్వంగారి రచనలోని వొంపు వాటాల్నీ, ఎత్తుపల్లాల సొబగుల్నీ; అక్షరంతో చదువరి గుండెని తాకే పదశక్తినీ తెలుపుతుంది. తెలుగు వచన రచనలోని సరళత్వాన్నీ, సరసత్వాన్నీ, గాఢతనీ, సాంద్రతనీ – ఒక్కచోట చూసి చదివి ఆనందించే అదృష్టాన్నిస్తుందీ ‘ఆముఖం’. అదే సందర్భంలో ఎంతో పదునైన భావజాలాన్ని విసిరి ఆలోచనా ప్రేరకంగా నిలుస్తోంది.
నాలుగో అధ్యాయంలోని ఇంటర్వ్యూల్లో విశ్వంగారి నిర్భీతీ, నిబద్ధతా, లోకజ్ఞతా, సాహిత్య విజ్ఞతా – అన్నీ పారదర్శకంగా కనిపిస్తాయి. ‘జానపద కవిత్వమెంత సజీవంగా వుందో, అదే విధంగా పురాణ కవిత్వం కూడా నేటికీ నిలిచే వున్నది. దానికి కారణం రెండింటిలోనూ వున్నటువంటి రసస్ఫోరకత్వమే’ అన్నవారి ప్రకట దీనికి ఒక ఉదాహరణ.
ఈ పుస్తకం సంపాదకులిద్దరూ ఒక కష్టసాధ్యమైన పనిని జయప్రదంగా పూర్తిచేశారు. విద్వాన్ విశ్వం వ్యక్తి జీవితంలోనూ, సాహిత్య వ్యక్తిత్వంలోనూ వున్న బహువిధ పార్శ్వాల్నీ, బహుముఖ కోణాల్నీ తెలుసుకునే అవకాశాన్ని తెలుగు పాఠకులకందించి సాహితీలోకానికి గొప్పమేలు చేశారు. అభినందనీయులు!!

విహారి
(పాలపిట్ట జూన్ 2012 సంచికలో ప్రచురితం)

* * *

“సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె ద్వారా ప్రింట్ పుస్తకం ఆర్డర్ చేసి తగ్గింపు ధరకి పొందవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం On Kinige

Related Posts:

సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం

ఈతరం పాఠకులకు అంతగా పరిచయం లేని సాహితీదిగ్గజం విద్వాన్ విశ్వం. ఈ మహానుభావుడిని పునరావిష్కరించే క్రమంలో డా.నాగసూరి వేణుగోపాల్, కోడీహళ్ళి మురళీమోహన్ సంకల్పించిన అపురూప గ్రంథం ‘సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం‘. సంపాదకుల అభిప్రాయంలో “ఈ బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, మానవతావాదికి లభించవలసినంత గుర్తింపు లభించలేదు. వారి ప్రతిభకు మనం తగిన పట్టం కట్టలేదు. వారి రచనలపై పి హెచ్.డి. స్థాయిలో ఒక్క పరిశోధన కూడా వెలుగు చూడలేదు”

ఈ కారణంగా, వారి జీవితం, రచనలగురించి కొంతైనా తెలియచేయడానికి, “త్వరలో ఆంధ్రదేశం జరుపుకోబోతున్న విశ్వం (1915-2015) గారి శతజయంతిని దృష్టిలో వుంచుకుని, ఆ సాహితీ పూర్ణచంద్రునికి ఈ నూలుపోగు” సమర్పించారు.

నాలుగు అధ్యాయాలుగా కూర్చిన ఈ పుస్తకంలో, విశ్వంగారి గురించి, సర్వశ్రీ దివాకర్ల వెంకటావధాని, రాళ్ళపల్లి అనంత కృష్ణశర్మ, వేలూరి శివరామశాస్త్రి, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, మహీధర రామమోహనరావు, ఏటుకూరి బలరామమూర్తి,తిరుమల రామచంద్ర, ఆరుద్ర, దాశరధి వగైరా ప్రముఖులు రాసిన వ్యాసాలూ, పరిచయాలూ ఉన్నాయి. అలాగే, అయిదు దశాబ్దాల పత్రికా జీవితంలో, విశ్వంగారు ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రప్రభ, మొదలైన పత్రికల్లో నిర్వహించిన, బహుళప్రచారం పొందిన తెలుపు – నలుపు, మాణిక్యవీణ, మంచీచెడ్డా, ఆనందం, విజ్ఞానం వగైరా రచనల్ని ‘విశ్వరూపి’ అనే అధ్యాయంలో చేర్చారు. మరికొన్ని వ్యాసాలు, సమీక్షలు ‘విశ్వభావి’ లో, ఆయన సందేశాలు, ఇంటర్యూలు చివరి అధ్యాయంలో పొందుపర్చారు. మొత్తంమీద ఈ పుస్తకాన్ని, సమగ్రంగా చదివితే, విశ్వంగారి జీవితం, రచనల గురించి ఒక స్పష్టత ఏర్పడుతుందనటంలో సందేహంలేదు.

అనంతపురంజిల్లాలోని తరిమెలగ్రామంలో జన్మించిన మీసరగండ విశ్వరూపాచారి, సంస్కృతాధ్యయనంతో విశ్వరూప శాస్త్రిగా ఎదిగి, ఆ పేరుతో పలు రచనలు చేసినా, మదరాసు విశ్వవిద్యాలయం నుండి విద్వాన్ పట్టా పుచ్చుకుని విద్వాన్ విశ్వంగా మారిన క్రమం తెలుసుకోవాలంటే డా.నాగసూరి వేణుగోపాల్ గారి వ్యాసం చదవాలి. సంస్కృత పండితుడైనా, తరిమెల నాగిరెడ్డి సాంగత్యంలో వామపక్షభావాలు వంటపట్టించుకున్నాడు విద్వాన్ విశ్వం. 1938లోనే నవ్య సాహిత్య గ్రంథమాలను ప్రారంభించి పాసిజం, లెనిన్, స్టాలిన్ ల గురించి పుస్తకాలు ప్రచురించారు.

ఇరవయ్యవ ఏటనే ‘విరికన్నె’ రచించారు. బనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయంలో వున్నప్పుడు మార్క్సిస్టు సాహిత్యంతో, రాజకీయాలతో సంబంధం పెంచుకున్నారు. 1938లో జిల్లా కాంగ్రెస్ కమిటీ కార్యదర్శిగా కూడా పనిచేశారు. 1945లో, హైదరాబాదు మీజాన్ పత్రికలో వర్కింగ్ జర్మలిస్టుగా చేరి ఆ తర్వాత మరికొన్నాళ్ళు ప్రజాశక్తిలో పనిచేసి, 1952నుండే ఆంధ్రప్రభ వారపత్రికలో వివిధ హోదాలలో కొనసాగారు.

విక్రమోర్వశీయంతో ప్రారంభమైన విశ్వంగారి అనువాద కార్యక్రమం కిరాతార్జునీయం, దశకుమార చరిత్ర, మేఘసందేశం, దాకాకొనసాగింది. ఇవి కాక, ఇతర భారతీయ భాషలనుండీ ప్రపంచ సాహిత్యంనుండీ పలురచనలు తెనుగించారు. చెహోవ్, యితర రష్యన్ రచయితల కథలు, ఫ్రెంచి రచయిత రోమా రోలాకు నోబెల్ బహుమతి సంపాదించి పెట్టిన ‘జాఁక్రిస్తోఫ్’ను ‘మానవుడు’గా ఇబ్సన్, షాల నాటకాలను, ఫ్లాహెర్టీ నవలను, రజనీపామీదత్ భారతదేశం గురించి రాసిన వుద్గ్రంధాన్ని, రవీంద్రుని రచనల్ని కూడా తెలుగువాళ్ళకందించాడు. ఇవన్నీగాక, కథా సరిత్సాగరాన్ని పన్నెండు భాగాలుగా తెలుగు చేశారు.

అయితే, మనం యింకా ఎంత చెప్పుకున్నా విశ్వంగారి పేరు చెప్పగానే చప్పున గుర్తుకు వచ్చే కావ్యం పెన్నేటిపాట, పెన్నానది పరీవాహక ప్రాంతంలోని నిజ జీవితాన్ని కరుణరసార్ద్ర హృదయంతో రచించిన కన్నీటిపాటే ఈ పెన్నేటిపాట. రాయలసీమ జన జీవితాన్ని ప్రతిబింబించిన తొలికావ్యం యిది అన్నారు భూమన్. 1956లో, తెలంగాణ రచయితల సంఘం ఈ కావ్యాన్ని ప్రచురించింది. విశ్వంగారు తెలంగాణ రచయితలకు ఆత్మబంధువు అన్నాడు దాశరథి. సంఘంపేరు తెలంగాణ రచయితల సంఘం అయినా, కార్యకలాపాలు ఆ ప్రాంతానికే సీమితం కాలేదు అని కూడా శలవిచ్చారు.

విశ్వంగారి మరొకకావ్యం ‘ఒకనాడు’ 1965లో అచ్చయింది. ఒక వాస్తవ సంఘటన ఆధారంగా యిది రాశాడాయన. బ్రిటిష్ సైనికుల అత్యాచారం, నుండి యిద్దరు హిందూ మహిళలను రక్షించే క్రమంలో, గుత్తిలోని రైలుగేటు కీపర్ గూళిపాలెం హంపన్న ప్రాణాలొడ్డిన రోజది. (4 అక్టోబర్ 1893).

పత్రికా వుద్యోగం నుండి విరమణ తర్వాత, తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం ప్రచురణ విభాగం ప్రధాన సంపాదకులుగా పనిచేసిన విశ్వంగారు వేదాలతోపాటు, మరెన్నో సంస్కృత గ్రంథాలను అనువదించారు.
విశ్వంగారిలాంటి సంపాదకులు, రచయితలను స్వేచ్చగా రాయనిచ్చి, సహజంగా ఎదగనివ్వటం వల్లనే ఒక లత, కృష్ణకుమారి, రంగనాయకమ్మ, కౌసల్యాదేవి, విశాలాక్షి అచ్యుతవల్లి మొదలగువారు సుస్థిరమైన స్థానాన్ని పొందగలిగారు’ అంటారు మాలతీ చందూర్.

ఎన్ని పత్రికల్లో పనిచేసినా, ఎక్కడా నిలకడగా చేయలేకపోయాడు. ఆత్మాభిమానాన్ని చంపుకోలేకపోయారు. ఎవరినీ సంతృప్తి పరచలేకపోయారు. అంటారు మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి.
ఏది ఏమైనా, పేర్లుఏవైనా, పత్రికలు ఏవైనా, 1952 నుండి, 1987 దాకా ముఫ్పై అయిదేళ్లపాటు అవిచ్ఛిన్నంగా పత్రికల్లో ఒక (కాలం) ను శీర్షిక నడిపిన బహుశా, ఒకే ఒక తెలుగు సాహితీమూర్తి విద్వాన్ విశ్వం అంటారు వెలుదండ నిత్యానందరావు.

సందేశాలు యివ్వడం చాలా సులభం. అవి ఎప్పుడూ మంచిమాటలుగానే వుంటాయి. కాని ఆ దారిలోనే నడవచ్చని చూపించాలి. ఆశయ విహీనమైన జీవితం వ్యర్థం. ఎవరి ఆశయం వారే నిశ్చయించుకుని, అందుకోసం ఎంత తపించి కృషి చేస్తే అంత మంచిది. నడిచే వారికన్నా, నడిపించేవారిలో చిత్తశుద్ధి అవసరం. అన్న విశ్వంగారి మాటలు అందరికీ స్ఫూర్తిదాయకం.

ముక్తవరం పార్థసారథి. (నడుస్తున్న చరిత్ర జూన్, 2012 నుంచి)

* * *

“సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. ఈ పుస్తకం ప్రింట్ బుక్‌ని మీరు కినిగె వెబ్ సైట్ నుంచి తెప్పించుకోవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

సాహితీ విరూపాక్షుడు విద్వాన్ విశ్వం On Kinige

Related Posts: