రాలిన కథా కుసుమం

తన రచనలలో మార్మికతకు పెద్దపీట వేసి, కేవలం 15 కథలతోనే చదువరులను అభిమానులుగా మార్చుకున్న త్రిపుర 24 మే 2013 న దివంగతులయ్యారు.

సెప్టెంబరు 2, 1928 నాడు జన్మించిన రాయసం వెంకట త్రిపురాంతకేశ్వర రావు (ఆర్.వి. టి. కె. రావు) ఉరఫ్ త్రిపుర, తన మొదటి కథ 31-5-1963 నాటి ఆంధ్రపత్రికలో ప్రచురించారు. 2012-13 నాటికి త్రిపుర సాహితీసృజనకి యాభై సంవత్సరాలు పూర్తవుతాయి.

త్రిపుర కథల విలక్షణత అయన ఎత్తుగడలో ఉంటుంది, మొదటే అర్థం కాలేదని పుస్తకం పక్కన పడేస్తే మాత్రం కొన్ని అద్భుతమైన కథలని కోల్పోయిన వారవుతారు. మొదట అర్థం కానట్టు అనిపించినా, చదివే కొద్దీ కొత్త భావాలేవో అనుభవంలోకి వస్తున్నట్లు, మళ్ళీ మళ్లీ చదవాలనుకుంటారు పాఠకులు. కథలు సంక్లిష్టంగా అనిపిస్తాయి, వాటి పరిథి పెద్దది – ఫ్లోరిడా, వారణాశి, కేరళ, రంగూన్, థాయిలాండ్, సరిహద్దు ప్రాంతాలు – ఎన్నో చుట్టి వస్తాయి యీ కథలు. జెన్ బౌద్ధం మొదలు నక్సలిజం దాకా అనేక శ్రేణుల్లో తత్త్వచింతన ఈ కథల్లో ఉంది. చదివేకొద్దీ, మరింతగా చదివించే గుణం ఉన్న కథలివి. ఈ కథల్లో సర్రియలిజం, ట్రాన్స్‌పరెంట్ చీకటీ ఉండి అంతర్ముఖీనమైపోయే ఒక కన్ఫెషనల్ ఎలిమెంట్ కనపడుతుందని సుధామ అంటారు.

త్రిపుర కథలే కాకుండా కవితలూ అద్భుతంగా ఉంటాయి. తన 47వ పుట్టిన రోజు సందర్భంగా ” సెగ్మెంట్స్” అనే ఆత్మకథాత్మక దీర్ఘకవితని రాసారు. దీన్ని మరో ప్రముఖ కవి వేగుంట మోహన్ ప్రసాద్ త్రిపుర స్వశకలాలు పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించారు. ఫ్రాంజ్ కాఫ్కాకి వీరాభిమాని అయిన త్రిపుర ఆయన ప్రేరణతో, “త్రిపుర కాఫ్కా కవితలు” రాసారు. కాఫ్కా రచనల్లోని నిగూఢత్వం ఈ కవితల్లోనూ గోచరిస్తుంది. ఈ పుస్తకాన్ని “సాహితీమిత్రులు” ప్రచురించారు. 1980 – 1988 మధ్యలో త్రిపుర రాసిన 16 కవితలని “కవిత్వం ప్రచురణలు” వారు “బాధలూ -సందర్భాలూ” అనే శీర్షికతో నవంబరు 1990లో ప్రచురించారు.

“త్రిపుర కథలు, కవితలు, సంభాషణలు, మౌనం ఇవి వేరు వేరు కావు. అవన్నీ కలిసి అల్లే దారులు ఎంతో విస్తారము, సాధారణమైన అనుభవాల కంటె లోతు, అపరిచితమైన సృజనావరణానికి దిక్సూచికల వంటివి” అని అంటారు కనకప్రసాద్.

చక్కని సాహిత్యం ఆస్వాదించాలనే తెలుగు పాఠకులకు ఒయాసిస్సు లాంటివి ఈ త్రిపుర రచనలు.

తెలుగు సాహిత్యాన్ని సుసంపన్నం చేయడంలో తనవంతు పాత్ర పోషించి, కథనరంగం నుంచి నిష్క్రమించిన త్రిపురకి హృదయపూర్వక నివాళి అర్పిస్తోంది కినిగె.

Related Posts:

పాలకవర్గాలు జవాబు చెప్పాలి

ఆలోచింపజేసే సంపాదకీయం – నడుస్తున్న చరిత్ర సెప్టెంబరు 2012 సంచిక నుంచి

Nadustunna Charitra September 2012 Editorial

* * *

నడుస్తున్న చరిత్ర సెప్టెంబరు 2012 On Kinige

Related Posts:

నడుస్తున్న చరిత్ర ఆగస్టు 2012 సంచిక – సంపాదకీయం

నడుస్తున్న చరిత్ర ఆగస్టు 2012 సంచిక – సంపాదకీయం

Nadustunna Charitra August 2012 Editorial

* * *

నడుస్తున్న చరిత్ర ఆగస్టు 2012 On Kinige

Related Posts:

‘జర్కన్’ కథపై నిఖిలేశ్వర్ అభిప్రాయం

చక్కని తెలుగు సాహిత్యం ఆస్వాదించాలనే తెలుగు పాఠకులకు ఒయాసిస్సు లాంటివి త్రిపుర కథలు. రాసి కన్నా వాసి మిన్న అని విశ్వసించిన త్రిపుర గారు 1963 – 1973 మధ్య కాలంలో 13, 1990-91 మధ్యలో 2 కథలు… మొత్తం 15 కథలు వ్రాశారు. వీటిలోని విషయం, శైలి, గాఢత పలు విమర్శకుల ప్రశంసలు అందుకున్నాయి. ఈ కథలు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తాయి.

ఈ సంకలనంలోని ‘జర్కన్’ కథపై నిఖిలేశ్వర్ గారి అభిప్రాయం చదవండి.

* * *

“ఎర్రభిక్కు ‘త్రిపుర’

చేతిలో మోస్తున్న రాయి ‘జర్కన్’

దాదాపు పదహారుసంవత్సరాల క్రితమే ‘భారతి’లో వచ్చిన ‘త్రిపుర’ కథలు చదువుతుంటే ఒక విచిత్రమైన అనుభవం కలిగేది. ఆ త్రిపురనే ఇంగ్లీషు బోధిస్తున్న ఆర్. వి. టి. కె. రావుగా విశాఖ నుంచి వెళ్ళి అంత దూరం త్రిపుర రాజధాని అగర్తలాలో నివశిస్తున్నాడని తెలిసి మరీ ఆసక్తి కలిగించింది నాకు ఆ రోజుల్లో. 1987లో ఆయన ‘చీకటి గదులు’ ఆ తరువాత తళుక్కున మెరిసి గుండెపై నుంచి గీసుకుపోయిన ఆయన కథానిక ‘జర్కన్’ నన్ను మరింత త్రిపుర కథలకు దగ్గర చేసింది.

అరుదైన మనోతత్వ వేత్తగా – నిరాసక్తుడుగా త్రిపుర ఈనాటికీ తనను తాను వెతుక్కుంటూనే వున్నాడు. ప్రతి కథలో ఆయన ఫస్ట్ పర్సన్ సింగులర్‌గా జీవించాడు, ఆయన అన్వేషణ మెట్లు మెట్లుగా ఒక్కొక్క కథలో ప్రగాఢమైన, మరింత లోతుగా ఆలోచించమని చెబుతూనే ఒక విషాదంలోకి నెట్టివేసి నెమ్మదిగా అభినిష్క్రమణ సాగిస్తుంది.
బౌద్ధ – జైన అనాసక్తతత్వం లోంచి పుట్టి, ఈ ప్రపంచంలో ‘అహింస’తో సాధ్యం కానప్పుడు ‘హింస’తోనైనా విప్లవాభిముఖంగా కొనసాగాలని త్రిపుర ధ్వనిప్రాయంగా తమను వ్యక్తీకరించుకున్నాడు. అందుకే ఆయనను నేను ‘రెడ్ భిక్కు’ అని పిలిచే వాణ్ణి! క్రమంగా ఆ ఎరుపు ‘సఫర్’గా సాగుతూ ‘కనిపించని ద్వారం’ వెనకాల వుండి పోయింది – అది వేరే సంగతి!!

ఈ కథలో ‘భాస్కర్’ రూపంలో కథకుడు ఒకచోట ఇలా అంటాడు- “విలువల ప్రమేయం లేదు నాకు. స్థిరంగా నిలబడి, నలుగురి మధ్యా వుండి, మనుష్యులతో వస్తువులతో సంబంధాలు – మమతలు పెంచుకొంటున్న వాళ్ళకు విలువలు” కాని ఈ దేశంలో జీవిస్తున్న రచయిత ఈ మట్టి మనుషుల నికృష్ట జీవితాలు చూసి ‘వీరాస్వామి’ పాత్రలో ఒక నూతన విలువ అంటే ఒక మహత్తరమైన ఆశయం కోసం త్యాగం తప్పదనే నిజాన్ని అంగీకరించక తప్పదు. అందుకే త్రిపుర మరో చోట అంటారు-

“తనను తాను తెలుసుకోవాలి. తనకేది కావాలో తెలుసుకోవాలి. తెలుసుకోవచ్చని తెలుసుకోవాలి. తనలోంచి తాను వేరుబడి తనను వేరే చూసుకోవడం నేర్చుకోవాలి. ఆ క్షణంలో అతను ఏమిటి చేయాలో అతని గమ్యం ఏమిటో అతనికి తెలుస్తుంది.”

విలువైన వజ్రపు రాళ్ళ మధ్య ‘జర్కన్’ అనేది విలువైన రాయి. సాన పెట్టబడక ముందు మామూలు రాయి. కాని, ‘అనుభవం’ ఆచరణతో మరొక్కసారి కోసం, ప్రయోజనం కోసం జీవిస్తున్నామనే స్పృహ, స్వార్థపూరితుడైన మనిషిని సానబెడుతుంది. ఒక్క ‘జర్కన్’ రాయిగా మారుస్తుంది.

త్రిపురగారు ‘ఇంపల్స్’ (Impulse)తో రాస్తారు. బౌద్ధ భిక్కులా దేశమంతా తిరిగి, అనుభవాల్ని కథల్లో అమర్చి తిరిగి దూరమై పోతారు. కథా కథన శైలిలో ‘చలం’కు చాలా దగ్గర వాడిలా కనబడతారు. ఇంగ్లీషు నుడికారం తెలుగుగా మారి చివరగా ఆయన అనుభవమనే రక్తంలోంచి చురుకైన భాష పుట్టుకొచ్చింది. ‘ఆలోచన’ నుంచి ‘తెలుసుకోడానికి’ గెంతగలిగితేనే చేరగలమని త్రిపుర అంటున్నారు ఈ కథలో- కాని ఆ అఖాతాన్ని దాటడానికి సరియైన పంథా అనుభవమనే వంతెన వేసుకోక తప్పదనే వాస్తవాన్ని త్రిపుర నిరాకరించరనే అనుకుంటాను.”

నిఖిలేశ్వర్

త్రిపుర కథలు On Kinige

Related Posts: