సాంస్కృతిక కడలిలో వ్యాస తరంగాలు..-‘‘రసతరంగిణి’’ పుస్తకంపై సమీక్ష

కవిత్వం, సంగీతం, నాట్యం, చిత్రం, నాటకం, జానపద రంగాలకు సంబంధించిన పరిచయ వ్యాసాల సంపుటి ‘‘రస తరంగిణి’’. ఏ అంశాన్నీ ప్రత్యేకించి అధ్యయనం చెయ్యకుండానే అనేక అంశాలపై విస్తరించిన వ్యాసాలివి. ఇందులో కొత్త ప్రతిపాదనలు ఉండవు. సిద్ధాంత చర్చ కనబడదు అని రచయితే చెప్పుకొన్నప్పుడు ఇక పేచీ ఏముంటుంది. అలాగని ఈ వ్యాసాలు ఉబుసుపోకకు రాసినవని అనుకొంటే పొరపాటే. ఏ రచన అయినా కొందరికైనా ఉపకరిస్తుంది. ఆలోచింపజేసి మనల్ని మనకి ఎఱుకపరుస్తుంది. ఇటువంటి రచనే ధర్మారావు రచన ‘‘రసతరంగిణి.’’
‘‘నన్నయ కవిత్వం నాద సౌందర్యం’’ అనేది తొలి వ్యాసం. సాహితీవేత్తలకి ఇదేమీ కొత్త అంశం కాదు. ‘‘తను కావించిన సృష్టి తక్కొరులకు చేతకాకుండా’’ ఉండేటట్టుగా భారతాన్ని సృష్టించింది నన్నయ కాదు- తిక్కన అని ఎఱ్ఱన కంఠోక్తి. సంగీత గుణం అసలు తెలుగు భాషలోనే వుంది. అజంత భాష కావటంవల్ల సంగీతానికి అనువైన భాష అయింది. ఇటాలియన్ కూడా అజంత భాష కావటంవల్లనే ‘‘ఇటాలియన్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్’’ అన్నారు. అందరూ నన్నయ కవిత్వంలో అక్షర రమ్యత వుందంటారుగానీ పోతనతో పోలిస్తే నన్నయ స్థానం తర్వాతనే! అనిపిస్తుంది.
ఈ పుస్తకంలో గొప్ప వ్యాసం ‘‘మహాభారతంలో ధర్మస్థితికి అధోగతి’’ అనే వ్యాసం. సద్గురు శివానందమూర్తిగారి ఆంగ్ల ప్రసంగానికి ఇది తెలుగు సేత. అనువాదం అనిపించని అనుసృజన వంటిది. పాఠకుల్ని స్పందింపజేసే వ్యాసమిది. శ్రీనాథుడ్ని ఆంధ్ర జాతి కంఠీరవంగా పేర్కొంటూ రాసిన వ్యాసం విశేష రీతిలో సాగుతుంది. కాకరపర్తి సాంబయ్య కవి రాసిన అముద్రిత ప్రబంధం ‘‘విఘ్నేశ్వరాభ్యుదయం’’ విశిష్టతను వెలుగులోకి తెచ్చారు. ఆదిభట్ల, రాళ్ళబండి వంటివారి ప్రతిభా పాటవాలను వెల్లడించారు. ఆయా సందర్భాలలో వివిధ కవుల కవిత్వపు తీరుతెన్నుల్ని వివరించే వ్యాసాలు ఉన్నాయి.
‘‘తెలుగు అంతరించిపోతుందనే ఆందోళన అవసరం లేదు’’ అని ధర్మారావు అనటం సమంజసం కాదు. తెలుగు మాధ్యమానికి ప్రోత్సాహంలేదు. తెలుగు నేర్చుకోకుండానే తెలుగు నేలపై పెద్దపెద్ద అధికారులు కావచ్చు. ‘‘మావాడికి తెలుగురాదండి’’ అనేవారు. ‘‘నేను తెలుగులో మాట్లాడను, క్షమించండి’’అని పిల్లలకి ప్లకార్డులు తగిలించేవారు దూసి వారికి కనిపించలేదా! పూర్వం ఒక వాక్యంలో రెండోమూడో ఆంగ్ల పదాలుండేవి- ఇప్పుడో రెండోమూడో తెలుగు పదాలుంటున్నాయి. అంతరించటం అంటే ఇదే! ఒక్కసారి తమిళనాడు, కర్ణాటకలలోగల వారి మాతృభాషా స్థితిని పరిశీలించి వుంటే ఇలా అనేవారు కాదు.
‘‘స్వరం’’అనే విభాగంలో తెలుగువారికి గర్వకారణమైన సంగీత శిఖరాలను పరిచయం చేసి మన సంగీత ప్రాభవాన్ని గుర్తుచేశారు. నాట్యం, చిత్రం అంశాలలో కూడా దూసివారి అభినివేశం ప్రశంసార్హం. విస్మరిస్తున్న వ.పా. (వడ్డాది పాపయ్య)గారిని తెలియజేయటం అవసరంగా భావించారు. ‘‘కొన ఊపిరితో కొట్టుకుంటున్న కళ’’గా నేటి నాటకాన్ని పేర్కొనడం చాలావరకు సముచితమే. వారు పేర్కొన్న కారణాలతోపాటు ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహం లేకపోవడం, విద్యావంతులు, సాహితీవేత్తలు నాటకంపై శ్రద్ధవహించకపోవడమూ కారణాలే.
‘‘జానపదం’’ విభాగంలో వివరించబడిన వ్యాసాలన్నీ విలువైనవే. ఈ తరం వాళ్ళకి జానపద నృత్యకళాకారులకి, జానపద గాయకులకు మంచి సమాచారాన్నిచ్చేవే. భామాకలాపం గురించి బాగా వివరించారు. అయితే భామాకలాపం రాసింది సిద్ధేంద్రయోగి అన్నది కనబడలేదు. కూచిపూడి భాగవతులూ బాగా ప్రదర్శిస్తారు. గిరిజనుల ‘థింసా’’ నృత్య విశేషాలను బాగా వివరించారు. ఉత్తరాంధ్రలో సవర జాతులు మాట్లాడే భాష సవర భాష. దీనిపై గిడుగురామమూర్తి ఎంతో కృషిచేశారు. ఈ సవరుల సంస్కృతి, గీతాలపై విలువైన సమాచారమిచ్చారు. చాలామందికి తెలీని ఆదివాసీల కళారూపం ‘‘మైమై గుర్రం’’- దీని గురించిన వ్యాసం అపూర్వం. ఉడుపుల పాటలు, చెంచు భాగోతం వంటి వాటిలో కొన్ని పాటలు కూడా ఉదాహరించవల్సింది. బుర్రకథా విశేషాలు సంక్షిప్తంగా ఇచ్చారు. స్ర్తిలు కూడా బుర్రకథా గానంలో (భద్రకాళి మొ.) పేరు పొందారు. మొత్తంమీద కళలు, సంస్కృతుల పట్ల అభిరుచి కలిగించేది, అభిరుచి ఉన్నవాళ్ళకి అదనపు సమాచారమిచ్చేది ‘‘రస తరంగిణి.’’

-ఆంధ్రభూమి , 15-11-2014.

 రసతరంగిణి డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది.  మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

రసతరంగిణి on kinige

 

Rasatarangini600

Related Posts: