నాకు తెలియని నేనెవరో

పుస్తకం పేరు చూస్తే, ఒక తాత్వికుడు, వేదాంతి ‘నాన్‌ ఏర్‌’ అనుకుంటూ దర్శనమిచ్చే అరుణాచల రమణ మహర్షి గుర్తుకు వస్తారు. ముకుంద రామారావుగారు అలాంటి తాత్విక జిజ్ఞాసాపరుడా? అన్న అనుమానం కల్గుతుంది. కవితా సంకలనాన్ని పూర్తిగా చదువితే, మనిషికి ఇలాంటి జిజ్ఞాస అప్పుడప్పుడూ కలుగుతూనే ఉంటుంది; అది తాత్విక పరిధిని ఒరుసుకొని ఒక్కొక్కప్పుడు, కవిత్వపు ఆవరణలో నుంచి పుట్టినట్టు మరికొన్ని చోట్ల కనబడుతుంది.
కవిత్వాన్ని గురించీ, ముఖ్యంగా తమ కవిత్వాన్ని గురించీ చెప్పుకున్న తెలుగు కవులెందరో ఉన్నారు. నన్నయ, తిక్కన, శ్రీనాథుండు, పెద్దన అలా చెప్పుకున్నవారే. ఆధునిక కవి ఆరుద్ర కూడ ‘సాహిత్యోపనిషత్‌’ అని కవిత్వ తత్వాన్ని ప్రయోజనాన్ని ముగ్గురు కవుల మధ్య జరిగిన చర్చలా ప్రదర్శించాడు.  శ్రీ ముకుంద రామారావుగారు సంకలనానికి ఉపోద్ఘాతంలో తనకు కవిత్వమంటే ఎట్టిదో వివరిస్తూ వ్రాశారు. ఇందులో రెండు అంశాలున్నాయి. ఒకటి కవిత్వ తత్వం. అది నిత్య నూతనం, నిరంతరం సాగే ప్రక్రియ.  స్వచ్ఛంగా ఉండలి, మనస్సుకు స్వాస్థ్యం కల్గించాలి. ఆనందం దాని లక్ష్యం అని అనలేదు కాని, అది ఆనందాన్ని కల్గిస్తుంది. రెండవది తనకు కవిత్వం తన్ను తాను తెలుసుకునే సాధనం అంటారు. అంటే కవికి నాకు తెలియని నేనెవరో తెలుసుకోవడనికి కవిత్వం తలుపులు తెరుస్తోందన్న మాట.
కవిత్వాన్ని గురించి చెప్పేటప్పుడు దానిని కవి కవిత్వా భాషలోనే చెపుతూ తన కవిత్వ స్వభావాన్ని ప్రతిఫలింప జేస్తాం. ఇందులో కూడ అలాగే ఉంది ఆయన కవిత్వం.
‘వెన్నెల అడవిలోకి చొచ్చుకుపోతున్నట్లు
ఎదురు చూస్తున్న మొక్కలకు నీళ్లు పోస్తున్నట్లు’ ఉంటుందట;
ఇందులో కూడ కవి తన కవితలోని సొగసు ఎవ్విధంగా ఉంటుందో, తానెట్టి సున్నిత హృదయ స్పందనలకు లోనవుతాడో, రుచి చూపుతున్నాడు.
కవిత్వానికి భాష ఒక పరికరం. భాషకు రెండు లక్షణాలుంటాయి. శబ్దానికి అర్థమే కాకుండ నాదమూ ఉంటుంది. అదీగాక శబ్దాలను నేర్పరి కూర్చగా ఒక బొమ్మ పుట్టుకొస్తుంది. మొదటి లక్షణం వల్ల కవిత్వం రీతి మార్గాన సాగిపోతుంది. శబ్ద మాధుర్యానికి ముగ్ధుడైన కవి, ఆ మాధుర్యమే కవిత్వమని భ్రమించి, పర్యవసానంగా అర్థం వచనం స్థాయికి దిగిపోవచ్చునని గ్రహించడు. అందుకే అట్టి రచనను అభిజ్ఞుడైన భావకుడు కవిత్వమని అంగీకరించడు.
ఇక కవిత్వంలో మాటలతో బొమ్మను కట్టించే లక్షణం అనాదికాలం నుంచీ అంగీకరింపబడుతూనే ఉంది. అసలు కవిత అనేది నిన్ను పల్కరించే చిత్రం, మాటాడే బొమ్మ. కవితలో దీనిని కనపరచం అంత తేలిక కాదు. దీనికి కవి ఎంతో సాధన చేయాలి. ఆయన మనసున అచేతన వస్తువులు చేతనంగాను, చేతన వస్తు సముదాయం బొమ్మల కొలువుగాను కవికి దర్శనమివ్వాలి. ముకుంద రామారావు గారు దీనిని సాధించిన కవి.
‘ఇంట్లో అందరికీ’ (22) అన్న కవిత చిన్నారులకు ఏమొచ్చినా, ఇంట్లోని వారందరి మనస్థితి ఎలా ఉంటుందో స్నిగ్ధ మనోహరంగా తెలియజేస్తుంది. సజీవమైన బంధు, స్నేహవర్గమే కాదు – ‘నిర్జీవమైన ఇంటితో బాటు చిందరవందరగా వున్న బొమ్మలు సైతం చిన్నారుల చేతుల్లో ఎగిరెగిరి గంతులేయడానికి ఇంటినంతా వెలిగించడానికి దీనంగా ఎదురు చూస్తుంటాయి’
ఇందులో విషాదం ఛాయా మాత్రంగ ఉండడమే కాక, దీనివల్ల గుండెలో కారు చీకట్లు ఆక్రమించుకుంటాయి. సహజంగా, క్లుప్తంగా, గాఢంగా ఉన్న కవిత ఇది.
అసలు ముకుంద రామారావు గారు హృదయ కవి. ఆయన కవితల్లో గుండెల స్పందనలు  వినిపిస్తూనే ఉంటాయి. ‘చెట్లు’ (26) కవితను చూడండి. అవి చెట్లు కాదు ‘ఎవరు పెంచిన పిల్లలో!’ అవి. ఆకాశంలో ‘కొమ్మల చెలతో మేఘాల చిత్రాలను గీస్తాయట!’ అంటే చెట్లు పర్యావరణ పరిరక్షణ బాధ్యత స్వీకరిస్తూ, వానలు కురవడనికి కారణమవుతాయన్న లౌకికార్థాన్ని వెలికితీయడం ఆ చెట్ల ముగ్ధ సచేతన స్థితిని మైలపరచే అభావకుని లక్షణం. అసలు ‘ఈ మేఘాలేమిటో’ (34) కవితను చూడండి. మనకు తెలియని, కవికే తెలిసిన ఈ మేఘాలకెంత అహంకారం! ఎందుకలా కళ్లల్లో నీరు తిరుగుతున్నా, బయట పడకుండ తమాయించుకుంటాయి? ఉన్నట్టుండి అలా ఎందుకు భోరున ఏడుస్తాయి? తనంత ఎత్తుకి ఎదిగిన చెట్లని, కొండల్ని ఆత్మీయంగా అలా గుండెలకు హత్తుకుంటాయి అంటూ, ఇలా అచేతన వస్తుజాలానికి చైతన్యాన్ని కల్గిస్తూ, వానినొక చిత్రశాలగా అలవోకగా చూడడం ఈ కవితలోని వైశిష్ట్యం.
ఎన్నని చెప్పాలి. ‘కదలిక’ (63) కవితకు కదలిపోని భావుకుడుండడు.  చెట్టు ఏడుస్తుంది!, నవ్వుతుంది. ఎన్ని హింసలు పెట్టినా భరిస్తుంది. అయినా సేదతీరనికి నీడనిస్తుంది. ‘ఎక్కడైనా’ (64) కవితలో పంచభూతాలూ మనిషి కోసమే ఎన్నైనా చేస్తాయి. మరి మనిషో!
కవులకు శ్రోతలను ఏడ్పించడం వెన్నతో పెట్టిన విద్య. అయితే రచయితలు భావుకులను గలగల నవ్వించగలరు కూడ. కానీ మరొక స్థితి ఉంది. అది హృదయాన్ని స్పృశించే సన్నివేశం, మాట వలన మనకు సంతోషమో, దుఃఖమో తెలియని మానసిక స్థితికి లోనవుతాము. కంఠం రుద్ధమవుతుంది. కంటివెంట రెండు కన్నీళ్లు రాల్తాయి. అవి దుఃఖాశ్రువులు కాదు, ఆనందభాష్పాలని మనకు తర్వాత తెలుస్తుంది. ‘విదేశంలో మనుమరాలు’ (30)లోని సన్నివేశం అలాంటిది. ఆ తాత ఆత్మీయతను, పాప బంగారు పలుకుల్నీ ఆలకించండి, అదొక దివ్యమైన అనుభవంగా భావకునికి మిగిలిపోతుంది.
అసలు ఈ కవి కంప్యూటరు ఇంజనీరు. 0 1 రెండంకెలతో ఒక  శాస్త్ర భాషను సృష్టించే  నేర్పరితనం ఉంటుందీయనకు. ఆ భాష మనకు తెలియదు. ఈయన ఒకే ఒక అంకె ‘ఒకటి’తో మనకు మన జీవితాన్ని ‘లెక్కలు’ (31) అన్న కవితలో కాస్త రుచి చూపాడు. మనం 1 + 1 కావాలి, వాళ్లు 1 – 1 కావాలి, లేక 1 x 1 కాని, 1/1 కావాలి. జీవితంలో ప్రత్యర్థులు రెండు కుటుంబాలో, తెగలో, జాతులో, వృద్ధి క్షయాలను, కలహించు కోవడన్ని కోరడాన్ని సూచిస్తాయి.
మరి ‘నేనెవరో?’ అన్న ప్రశ్న అలాగే ఉండిపోయింది. ‘అవును కాదు’ (52)లో సమాధానం దొరుకుతుందేమోనని ఆశించాము. నీవు ఎవరు? ఎక్కడ నుంచి వచ్చావు? నీ పయనం ఎటు? అన్న ప్రశ్నలకు సమాధానం దొరుకుతే బాగుండును.
కానీ దొరకదే! కానీ చివరి కవిత ‘యాత్ర’ (70)లో అందరికీ తెలిసినా ఎవరి అనుభవంలోకి రాని సమాధానం ఉంది. మనిషికి చావు లేదు. అతనికినిరంతర ప్రయాణం ఒక చోటు నుంచి మరొక చోటుకు! ఒక శరీరం నుండి మరొక శరీరంలోకి అంటాడు. ఈ కవితాత్వికుడు చుట్టూ ఉన్న చరాచర జగత్తును చూస్తూ.
అయినా ముకుంద రామారావుగారు కవిగానే స్థిరపతాడు, తాత్విక పరిధిని అక్కడక్కడ స్పృశిస్తూ దూసుకుపోయినా!

వడలి మందేశ్వర రావు
(సౌజన్యం: సాహిత్యనేత్రం, జులై – డిసెంబరు 2008 సంచిక)

* * *

నాకు తెలియని నేనెవరో” కవితా సంకలనం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ను అనుసరించండి.

నాకు తెలియని నేనెవరో On Kinige

Related Posts: