రాజా హైదరాబాదీ ”పాగల్‌ షాయర్‌”

ఇతను నిన్నమొన్నటి వరకు కవిగా ”ఆశారాజు”. ఇతని అసలు పేరు కూడ అదే. కలం పేరు వేరే లేదు కదాయని ఏదో కొంత కొరతగా భావించి ఈ మధ్య ”రాజా హైదరాబాదీ” యని కలంపేరు మార్చుకున్నాడు. ఇతని ”పాగల్‌ షాయర్‌” చదివితే ఇతను ఎన్నుకున్న కలం పేరు బాగా కుదిరిందని అనిపించింది నాకు. ఒక కవి యొక్క తుది మెట్టు తనను తాను మరచి పోవడమే, అతని కవితలో ”కవిత్వం”, అంటే ”రసం” తప్ప మరొకటి ఉండకపోవడం. అదే ఒకవిధంగా ”భక్తి స్థితి” కూడ. భక్తి స్థితికి రానిదే ఒక కవి ”రసస్థితి”కి రాలేడు. దానినే కదా మనం ”ఋష్యస్థితి” యని కూడ అంటుంటాం. ఈ స్థితిలో కవి ”హేతువు”ను దాటి వెళ్తాడు. కేవలం ప్రేమికుడు అవుతాడు. అతనికి ప్రేమ తప్ప మరేదీ కనిపించదు. ”విషయం”, ”వస్తువు” అతనికొక మిష, కవిత్వమొక ”నిషా”. అతికి ప్రేమే విషయం, ప్రేమే వస్తువు, ప్రేమే భక్తి. ఈ స్థితి ”పూర్ణ విలీన స్థితి”, హేతువును దాటిన ”విశ్వాస స్థితి”. ఈ స్థితిలో ఇక ప్రశ్నలు, జవాబులు ఉండవు. ఇది ”పూర్ణ జ్ఞానోదయ స్థితి”. ఇదే రసస్థితి కూడ. అలాంటి స్థితిలో ఒక కవి కవిత్వం రాయడు, కవిత్వమే అతనిని రాయిస్తుంది. ఇదే మన ”పాగల్‌ షాయర్‌” రచించిన ‘రాజా హైదరాబాదీ’ స్థితి.

దేశాన్ని అందరూ ప్రేమిస్తారు, వారు పుట్టిన మెట్టిన భూమిని, నేలను. కాని, ఆ ప్రేమను వ్యక్తీకరించంలో ఎంత తేడా! ప్రఖ్యాత కళాకారుడు ”పికాసో” అంటాడు ”నేను చూచిందే కళగా నిర్మిస్తాను”యని. కాని, ఆ చూడడంలో ఎంత తేడా ! ఆశారాజు హైదరాబాదును ఎంతో ప్రేమించాడు. ఎంత ప్రేమించాడో తెలియాలంటే అతని ”పాగల్‌ షాయర్‌” చదవండి మీకే తెలుస్తుంది. అసలు ఆశారాజు ఒక గొప్ప ప్రేమికుడు. దేనిని ప్రేమించినా అలాగే ప్రేమిస్తాడు, ఏది రాసినా అలాగే రాస్తాడు. అతను ప్రేమించకుండ రాయలేడు, ప్రేమ కొరకే రాస్తాడు కాని కేవలం విషయం కొరకు కాదు. అందుకే ఆతని కవిత ”అచ్చం కవిత” (pure poetry) అవుతుంది. వస్తువుంటుంది కాని, వస్తువును మించిన ప్రేముంటుంది, భక్తి ఉంటుంది, ప్రేమరసం, భక్తిరసముంటుంది. అతనికి సిద్ధాంతమంటూ ఏదైనా ఉంటే నా ఉద్దేశ్యంలో అది ప్రేమసిద్ధాంతమే, భక్తి సిద్ధాంతమే, మానవీయ సిద్ధాంతమే. ఈ మధ్య ”సెట్లర్స్‌” యను పదం ఒకటి వినిపిస్తోంది హైదరాబాదు నగరంలో పదే పదే. దానిని వేరు వేరు అర్థాల్లో వాడుతున్నారు వాడేవారు. ఆశారాజు ఒక సెట్లర్‌కు, ఒక అసలు వానికి ఉండే తేడా చూపిస్తారు అడుగడుగునా ”పాగల్‌ షాయర్‌”లో. నీవు ఒక కాందిశీకుని లాంటివాడివో, వలసవాది లాంటివాడివో, సెట్లర్‌ లాంటివాడివో లేక ఈ హైదరాబాద్‌లో నివసించే వారిలో నీవూ ఒక అసలు సిసలైన వాడివో తేల్చుకోవాలంటే ”పాగల్‌ షాయర్‌” చదివితే తెలుస్తుంది.

ఒక సెట్లర్‌ది కేవలం ఉద్యోగ పిచ్చే, వ్యాపార పిచ్చే, ఆస్తి పిచ్చే, ఆదాయపిచ్చే కాని, రాజా హైదరాబాదీ లాంటి మాతృపిచ్చి, పితృపిచ్చి, పుట్టిన మెట్టిన పిచ్చి కాదు, కానేరదు. అసలు సిసలైన వానిది మట్టి వాసన పిచ్చి. ఒకనాడు నోబుల్‌ ప్రైజ్‌ గ్రహీత ‘పర్ల్స్‌ ఎస్‌.బక్‌’ వ్రాసిన ‘గుడర్త్‌’లోని కర్షకుని పిచ్చి. అలాంటి వాడు ఆ భూమికి విలువ తప్ప ఖరీదు కట్టడు. అతను అతని నేలను అమ్ముకోవడం అతనిని అమ్ముకోవడం లాంటిదిగా భావిస్తాడు.
అతని నేలలో అతడు అతని అస్తిత్వాన్ని చూస్తాడు. అలాంటివాడు సెట్లర్‌ లాంటివాడు కాడు, ఈ గడ్డవాడౌతాడు, ఈ నగరం వాడౌతాడు, ఈ నేలవాడౌతాడు, ఇచటి అసలు సిసలయిన వాడవుతాడు. అలాంటివారు ఎవరైనా వారిని ఎవ్వరూ ‘సెట్లర్‌’గా, కాందిశీకునిగా, వలసవచ్చినవానిగా చూడరు. ఆశారాజు ”రాజా హైదరాబాదీ” అలాంటి అసలు సిసలైన వాడు.

డా. కొండలరావు వెల్చాల

(జయంతి త్రైమాసిక పత్రిక, జులై – సెప్టెంబరు 2010 సంచిక)

* * *

”పాగల్‌ షాయర్‌” కవితాసంకలనం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

పాగల్ షాయర్ On Kinige

Related Posts:

నా అక్షరాలు వెన్నెలలో ఆడుకునే అందమైన ఆడపిల్లలు.

నా కవిత్వం కాదొక తత్వం
మరికాదు మీరనే మనస్తత్వం
కాదు ధనికవాదం, సామ్యవాదం
కాదయ్యా అయోమయం, జరామయం.

గాజు కెరటాల వెన్నెల సముద్రాలూ
జాజిపువ్వుల అత్తరు దీపాలూ
మంత్ర లోకపు మణి స్తంభాలూ
నా కవితా చందనశాలా సుందర చిత్ర విచిత్రాలు.

అగాధ బాధా పాథః పతంగాలూ
ధర్మవీరుల కృత రక్తనాళాలూ
త్యాగశక్తి ప్రేమరక్తి శాంతిసూక్తి
నా కళా కరవాల ధగద్ధగ రవాలు

నా అక్షరాలు కన్నీటి జడులలో తడిసే దయాపారావతాలు
నా అక్షరాలు ప్రజాశక్తుల వహించే విజయఐరావతాలు
నా అక్షరాలు వెన్నెలలో ఆడుకునే అందమైన ఆడపిల్లలు.

- బాల గంగాధర తిలక్

Now Amrutam kurisina ratri eBook is available from Kinige. Visit http://kinige.com/kbook.php?id=672 for more details.

Related Posts:

జలగీతిక

నీరు, జలము, పానీ, తన్నీర్, వాటర్ ఇలా ఏ పేరుతో వ్యహహరించిన నీరు మానవాళికి అమూల్యమైనది.

నీరు ఉచితంగా లభిస్తున్నా, దాన్ని విచక్షణా రహితంగా వినియోగిస్తుండడం, వృథా చేస్తుండడం వలన ఎన్నో ఇబ్బందులు తలెత్తుతున్నాయి. భూమి మీద ఉన్న మొత్తం జలరాశిలో మనకు ఉపయోగపడుతున్నది అతి తక్కువ. అలా మనకి ఉపయోగపడే కొద్దిపాటి నీరు కూడ అన్ని ప్రాంతాల్లో సమంగా లభ్యం కావడం లేదు. లభించే కొద్దిపాటి మంచినీటిని కూడ మనము అవగాహన లేక దుర్వినియోగం చేస్తుంటాం. మరోప్రక్క పెరుగుతున్న జనాభా, తరుగుతున్న అడవులు, మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులు ఈ జల సంపదను మరింత కుచించుకుపోయేలా చేస్తున్నాయి.

మానవ జీవితానికి త్రాగునీరు, సాగునీరు రెండూ ఎంత ముఖ్యమో, నీటిని, నీటి వనరులని సంరక్షించుకోడం మానవాళి మనుగడకి అంతే ముఖ్యం. భవిష్యత్తులో జరిగే యుద్ధాలన్నీ నీటి కోసమేనని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్న విషయం తెలిసినదే.

కాబట్టి జల వినియోగంలో మార్పులు అవసరం. నీటి పొదుపు పాటించం, వృథాను అరికట్టం, భూగర్భజలాల్ని పెంచుకోవడం వంటి చర్యలు చేపట్టాలి. ఈ దిశగా ప్రజలని సమాయత్తం చేయడానికి కావలసిన ఎన్నో అంశాలు ఈ జలగీతిక అనే పుస్తకంలో ఉన్నాయి.

రచయిత ఎ. వరప్రసాదరావు గారు నీటికి సంబంధించిన అనేక అంశాలను సరళమైన భాషలో సులభశైలిలో ఆసక్తికరముగా రచించారు.

ఉదాహరణకి ఈ కవిత చూడండి:
“నీరు, నిప్పు, నింగి, నేల, గాలి / ప్రాణికి ప్రకృతి ఇచ్చిన ప్రసాదం/ అవి సంరక్షించు – నిన్ను రక్షించు/పలుకు తేనెలఊట ప్రసాదరావు మాట”

నీటిని సంరక్షించుకునే విధానాన్ని, ఏ విధంగా మనం నిత్యము స్నానపానాదులలో నీటిని వృధా చేస్తున్నామో సోదాహరణముగా వివరించి పొదుపు చేసే మార్గాలు కూడ తనే వివరించారు.
అదే విధంగా భూగర్భములో యింకుప్రాంతాల్లో నీరు యెట్లు లభిస్తుందో, నీటి యాజమాన్యములో శాస్త్రీయత లోపిస్తే ఏయే అనర్థాలు సంభవించే ప్రమాదం ఉంటుందో ఈ కవితల ద్వారా వివరించారు.

“నీటి నిర్వహణ గురించి రాసిన రాతలు / నీటియాజమాన్యం కొరకువేసిన బాటలు / అమలుచేయక అగునులే నీటిపై రాతలు /పలుకు తేనెలఊట ప్రసాదరావు మాట”

నీటి గురించి ఎంతో సమాచారం, ఎన్నో అదనపు వివరాలు ఉన్న ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

జలగీతిక On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

“మానస సరోవరం” పై డా. సి.నారాయణరెడ్డి అభిప్రాయం

“శ్రీ గజానన్ తామన్ గారికి,
నమస్కారం.
మీరు ఆప్యాయంగా పంపిన “మానస సరోవరం” అందింది.

మాత్రాచ్ఛందో భరితంగా గేయం రచించినా, వచన కవిత రాసినా మీ సృజనాత్మకత ప్రతి కవితలో అగుపిస్తున్నది.

మీ గేయరచనా పటిమకు”నేటి నా గీతం” అనే కవిత ప్రబల సాక్ష్యం. మీ కవితల్లో వస్తు వైవిధ్యం ఉంది. అభివ్యక్తి గాఢత్వం ఉంది. చాలా సంతోషం.

అక్కడక్కడ కొన్ని వచనకవితలున్నా, మీ రచన వివిధ గేయగతుల్లో సాగింది. వైదికాంశాలను, పౌరాణికాంశాలను భూమికలుగా తీసుకొని మీరు చక్కని కవితలు రచించారు. కొన్ని కొన్ని కవితల్లో భావుకతతోపాటు, సామాజిక చేతన కూడా వుండడం ప్రశంసనీయం.

మీ
సి.నారాయణరెడ్డి

* * *

గజానన్ తామన్ రచించిన “మానస సరోవరం” డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ను అనుసరించండి.

మానస సరోవరం On Kinige

Related Posts:

“ఆకాశం” కవితాసంపుటి గురించి బి.వి.వి. ప్రసాద్ …

మీరు కవిత్వ ప్రేమికులై, కొంతసేపైనా మనశ్శాంతిని కలిగించగల కవిత్వం కావాలనుకొంటే ఆకాశం చదవండి.

‘ఆకాశం’ కవిత్వం అతి సున్నితమైన జీవన స్పర్శ నుండీ, ప్రగాఢమైన తాత్విక చింతన నుండీ వ్యక్తమైంది. దీనిని నేను పాఠకుడికి కేవలం కావ్యానందం ఇవ్వటం కోసం రాయలేదు. ఈ కాలం సాహిత్య వాతావరణంలో బాగా ప్రచారంలో ఉన్న సామాజిక, రాజకీయ స్పృహతోనూ రాయలేదు.

నా జీవితానుభావాన్నుండి, చింతన నుండీ నేను జీవితం అంటే ఏమిటి అనుకొంటున్నానో, జీవిత లక్ష్యం ఏమిటి అనుకొంటున్నానో, మరింత ఉన్నతమైన, ఉదాత్తమమైన జీవితానుభవం కావాలంటే మనం ఎలా అనుభూతించాలో, ఆలోచించాలో, వేటిని ధ్యానించాలో, వేటిని ఉపేక్షించాలో నాకు చాతనైనంత వరకూ చెప్పటానికి ప్రయత్నించాను. అయితే సౌందర్యావిష్కారం కవిత్వ ప్రధానధర్మమని నమ్మటం వలన చాతనైనంత సౌందర్య స్పృహతోనే రాశానని, చాలావరకూ సఫలమయ్యాననీ చెప్పగలను.

ఇటువంటి కవిత్వాన్ని మార్మిక కవిత్వంగా పిలవటం సాహిత్య ప్రపంచంలో వాడుక. అంటే జీవన మౌలిక సత్యాలను వెదికేది, అనుభవంలోకి తెచ్చే ప్రయత్నం చేసేది అని. టాగోర్, సూఫీ కవులు, కన్నడ శివకవులు, కొన్ని సందర్భాలలో మన అన్నమయ్య, వేమన, పోతనలు, ఖలీల్ జిబ్రాన్ ఈ తరహా కవిత్వం రాసిన వారిలో కొందరు. జపాన్‍కు చెందిన హైకూ కూడా ఇటువంటి కవిత్వమే.

కాలం గడిచే కొద్దీ చింతన కన్నా, అనుభవానికి ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది. అందువలన కవిత్వం కూడా, కొన్ని ఆలోచనలను ప్రోది చెయ్యటం కన్నా, సరాసరి అనుభూతినీ, అనుభవాన్నీ ఇవ్వటానికే ప్రయత్నం చెయ్యవలసి ఉంటుందని నా భావన. అందువలన నా కవిత్వం అనుభూతీ లేదా అనుభవ ప్రధానంగా ఉంటూ వచ్చింది నా వచన కవిత్వంలోనూ, హైకూలలోనూ కూడా. అయితే ఇటువంటి కవిత్వం రాయటానికి కవికి ఎంత సాంద్రమైన అనుభవాన్ని పొందే శక్తీ, అభివ్యక్తి నైపుణ్యమూ కావాలో, పాఠకుడికి కూడా ఆ శక్తులు అంతగానూ కావాలి. తేలికైన మాటలలో చెప్పాలంటే, జీవితం లోని విషయాల పట్ల మాత్రమే కాకుండా, మొత్తం జీవితం పట్ల శ్రద్ధ కావాలి. కనీసం తనతో తాను నిజాయితీగా ఉండగల స్వచ్చత కావాలి.

కవినో, కవిత్వాన్నో తెలుసుకోవటం కోసమో, కాలక్షేపం కోసమో కాకుండా, మీ హృదయం నిజంగా జీవితానుభవాల వల్ల బరువెక్కి ఉంటే, మీ మనసే మీకు పిచ్చి గీతలు గీసిన కాగితంలా కనిపిస్తూ, అసహనానికి గురి చేస్తుంటే, జీవితం ఏమిటి, ఎందుకు వంటి ప్రశ్నలు మిమ్మల్నిలోపల ఎక్కడో ముల్లులా గుచ్చుతూ ఉంటే, ఈ కవిత్వం తప్పక చదవమని చెబుతాను. ఇది తప్పక మీ లోలోపలి శాంతికీ, స్పష్టతకీ ఒక మంచి స్నేహితుడిలా సహాయం చేస్తుందని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ పుస్తకం కినిగె.కామ్ లో ఈబుక్ రూపంలో కూడా లభిస్తోంది.

బి.వి.వి. ప్రసాద్
నా బ్లాగ్: http://bvvprasad.blogspot.in/

ఆకాశం On Kinige

Related Posts:

మిశ్రమ భావోద్వేగాల సమాహారం

కరువు కురిసిన మేఘం” వై. హెచ్. కె. మోహన్‌రావు గారు రాసిన కవితా సంకలనం. ఇందులో 37 కవితలున్నాయి.

“విభిన్నమైన అంశాలపై కవితలున్నా, వాటిల్లో అంతర్లీనంగా ఉన్న వేదనంతా, మనిషి మనిషి కాకుండా పోతున్నాడనే” అని అంటారు శ్రీ శివారెడ్డి ఈ పుస్తకానికి రాసిన ముందుమాటలో.

మోహన్‌రావు గారు తన గురించి చెబుతూ, తనది “క్రింద పడిపోయినవాడి పక్షాన నిలిచే తత్వమని” అన్నారు. తెలుసుకోవాలనే తపన, సాహిత్య పఠనం తనని కవిత్వం రాసే దిశకు నడిపించాయని చెప్పారు.

ఈ సంకలనంలోని ఎక్కువ కవితల్లో రైతుల కడగండ్లను గురించి వర్ణించారు. వాటిల్లో కొన్ని “కరువు కురిసిన మేఘం”, “స్వేదం సహనం వీడక ముందే”, “హాలా’హలధరు’డై”, “పల్లె మేల్కొంటునట్లు…..” “సుంకురాలిన కంకి”.

కరువుకురిసిన మేఘం” కవితలో, “చల్లగా వర్షించే మేఘం నలుపు/మృత్యు సంకేతమని/అది కరువును కురిసిన తరువాత తెలిసింది” అని అంటారు. “పంట పొలాల్లో/పైరుకు జీవంపోసే నది/చుక్క జారకుండా/ప్రాణాలు తీయడం కూడా /నేర్చిందని తెలిసింది” అని రైతుల వ్యధని వ్యక్తం చేసారు.

స్వేదం సహనం వీడక ముందే” అనే కవితలో, కాడిజారిన సేద్యం గురించి బాధ పడుతూ, “అదేమిటో ఎంత వెదికినా/మేఘంలో చిరునామా దొరకని వాన చినుకు/కంటిలో కన్నీరై కనిపించింది/పాతాళం దాకా ఆనవాలు చిక్కని నీటిచుక్క అడ్రస్సూ/అక్కడే దొరికింది” ఎంత ఆర్ద్రత! మనసు చెమ్మగిల్లించే పదాలు ఇవి.

హాలా’హలధరు’డై” అనే కవితలో – సకాలంలో వర్షాలు కురవక రైతులు ఎదుర్కునే ఇబ్బందులను ప్రస్తావిస్తారు, “చినుకు కోసం ఎదురుచూసే ఆ కళ్లు/చేను దు:ఖానికి చెమరిస్తాయి/వర్షించని మేఘాన్ని చూసి కన్నీళ్లు కురుస్తాయి” అని అంటారు. అదే వరదలొచ్చి రైతులు నష్టపోతే, ” పుట్లెన్ని పండించినా ఉట్టిమీదకు పెడ్డరాదు” అని అంటారు.

సుంకురాలిన కంకి” అనే కవితలో “నాగలి తప్ప నాగరికం తెలియని తల్లి/కరువురాగం శృతి చేసుకుంది !” అని చెబుతూ, “గుండె పగిలిన పత్తి/రైతు బ్రతుకును వత్తినిచేస్తే/తలగుడ్డ ‘పాశమై’ వెక్కిరించింది” అంటూ బాధ పడతారు. ఏం చేస్తే సంక్రాంతి పండుగ రైతుల్లో ఉత్సాహం నింపుతుందో ఈ కవితలో చెబుతారు కవి.

పల్లె మేల్కొంటునట్లు…..” అనే కవితలో కష్టాలు పడుతున్న రైతులు చైతన్యవంతులై పట్టణ వీధుల్లో నకిలీమందుల్ని, అందిరాని ధరల్ని నిలదీయాలని చెబుతారు.

ప్రపంచీకరణ ముప్పు గురించి రాసిన కవితలు – “ఒక విధ్వంసానంతరం”, “మనీ+మనీ=మనిషి”, “విషాదాంతం”.

ఒక విధ్వంసానంతరం” అనే కవితలో ప్రపంచీకరణ కొండచిలువలా మింగేసిన తర్వాత, “బ్రతుక్కీ చావుకీ తేడా తెలియని అవాంఛిత స్థితులే గాని/నాలుగు నవ్వులు పూచే ముఖాలేవి ?” అని ప్రశ్నిస్తారు. “ఎక్కడ చూసినా కరెన్సీ కట్టల అభ్యంగనాలే తప్ప/కాస్త ఊరటనిచ్చే ఆలింగనాలే కరువయ్యాయి” అని వాపోతారు.

మనీ+మనీ=మనిషి” అనే కవితలో అంతరించిపోతున్న మానవ సంబంధాల గురించి చెబుతూ, “ప్రపంచం దగ్గరౌతున్న కొద్దీ/మనిషి మార్కెట్‌సరుకులా మారుతున్నాడు/మనిషి కొనుగోలు వస్తువులా మారిన తరువాత/తాను వస్తువుతోనే జీవనం సాగిస్తున్నాడు”అని అంటారు. సున్నితత్వాన్ని కోల్పోడాన్ని చక్కగా వర్ణించారు కవి.

విషాదాంతం” అనే కవితలో ప్రపంచీకరణ గురించి చెబుతూ, “‘’గ్లోబ్’ అంతా కుగ్రామం కావడమంటే బ్రతుకును పాతాళానికి తొక్కడమేనా?” అని ప్రశ్నిస్తారు. “గ్లోబలైజేషన్‌దోపిడి పర్యాయం/పేద దేశాల కొల్లగొట్టే బహిర్‌మార్గం/ప్రపంచీకరణ పరదాస్యమే” అని అంటారు.

అమ్మ ప్రేమ గురించి, మాతృవాత్సల్యం గురించి రాసినవి – “కొంగు సాక్షిగా”, “మమకారానికి సాకారం”.

కొంగు సాక్షిగా” అనే కవిత అమ్మకంటే సొమ్మే విలువని భావించే వారి గురించి రాసినది. ” అమ్మంటే రెండక్షరాల కూర్పు కాదు/కడుపుతీపిలో కారుణ్యం కలిస్తే అమ్మ” అంటూ అద్భుతమైన నిర్వచనం చెప్పారు.

మమకారానికి సాకారం” అనే కవిత అమ్మ గురించి గొప్పగా చెప్పిన మరో కవిత. “అమ్మకు భాష్యం అమ్మే / అమ్మను మించిన జన్మలేదు” అని అంటారు. పిల్లల కోసం తల్లి ఎంతగా ఆరాటపడుతుందో చెబుతూ “నా బ్రతుకుకోసం, ఆమెచేతులెపుడూ పనితో పోటీ పడేవి” అని అంటారు.

గాంధీజీ గురించి, గాంధీ తత్వాన్ని గురించి రాసినవి రెండు కవితలు – “మరో సిద్ధార్థుడు”, “రెక్కలు తెగిన భారతం”.

“సత్యానికి శరీరాన్ని తొడిగితే ఆయన/రూపమొస్తుంది/సత్యాగ్రహానికి అక్షర రూపమిస్తే/ఆయన పేరే ధ్వనిస్తుంది” అని అంటారు “మరో సిద్ధార్థుడు” అనే కవితలో. గాంధీజీని ఇంత చక్కగా వర్ణించిన కవిత మరోకటి లేదంటే అతిశయోక్తి కాదు.

జాతిని సమూలంగా మార్చడానికి గాంధీమార్గం అవసరమని చెబుతూ, “రాచపుండులా మారిన జాతి రుగ్మతకు/మరో శస్త్రచికిత్స జరగాలి” అని అంటూ, “గాంధీ మార్గం విశ్వ నాందీవాచకం కావాలి” అని కోరుకుంటారు “రెక్కలు తెగిన భారతం” అనే కవితలో.

కృష్ణా నదితో తనకున్న అనుబంధాన్ని వివరిస్తూ రాసిన కవితలు – “నదీరాగం”, “కృష్ణతరంగిణి”.

“రాగాలు తీయడం కోయిలకే కాదు/’కృష్ణ’మ్మకి కూడా తెలుసు” అంటారు కవి “నదీరాగం” అనే కవితలో. కృష్ణానది తన ప్రవాహదిశలో ఒక్కో చోట ఒక్కో రాగాన్ని పలికిస్తుందని అంటారు.

నదిలో నీటి ప్రవాహం బాగా ఉన్నప్పుడు పల్లెలెలా ఉండేవో వర్ణిస్తారు, “కృష్ణతరంగిణి” అనే కవితలో. నీటి ప్రవాహం తగ్గిపోతే, రైతుల గుండెలు వడబడుతున్నాయని అంటారు. కరువుని త్రోలగ గలగల సాగమని నదిని కోరుకుంటారు కవి.

ఘనీభవిస్తున్న నదులు” అనే కవితలో మతమౌఢ్యాన్ని నిరసిస్తారు.

తెలుగు భాష గురించి, “అమ్మంటే ఏమిటి మమ్మీ!” అనే కవితలో చక్కగా చెప్పారు.

పైర్లను కబళిస్తున్న రియల్ ఎస్టేట్ వ్యాపారం గురించి “రియల్ రోగం” అనే కవితలో హృద్యంగా చెప్పారు.

వివిధ పత్రికల్లో ప్రచురితమై, బహుమతులు పొందిన కవితలివి. పాఠకులలో మిశ్రమ భావోద్వేగాలను కలిగించే కవితలివి. కవితావస్తువు సార్వజనీనమై, భాష సరళంగా ఉండడం వలన ఈ కవితలని ఆసాంతం హాయిగా చదువుకోవచ్చు.

ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వెల రూ.50/-. నెలకి రూ.30/- అద్దెతో కూడా చదువుకోవచ్చు.

కరువు కురిసిన మేఘం On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

పరికిణీ!!

నాటక రచయితగా, సినీ రచయితగా, నటుడిగా పరిచయం అవసరం లేని పేరు తనికెళ్ళ భరణి. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి అయిన భరణి రచించిన పలు కవితల సంకలనమే “పరికిణీ!!”.
ఇందులోని కవితలన్నీ చాలా వరకు మధ్యతరగతికి చెందినవే. మిడిల్ క్లాస్ జీవితాన్ని అద్భుతంగా చిత్రించారు భరణి.
మధ్యతరగతి వారి పరిమితమైన ఆదాయాలు, అపరిమితమైన అవసరాల మధ్య పొసగని పొంతనని సహజంగా చిత్రించారు భరణి.
“విరబోసుకున్న జటాజూటం లాంటి బెంగ
అందులో నెలవొంక లాగ
లీలగ మెరిసే ఫస్టు తారీఖు!” అంటారు ‘మధ్యతరగతి మహారాజు’ కవితలో.

” నువ్వుల నూనె కన్నా, ‘ O ‘ నెగటివ్ చౌక!
ఊహల్ని తుంచుకోడమో
ఉల్లిపాయల్ని నంజుకోడమో…. మంచిది” అని ఆవకాయ పెట్టుకోడం గురించి ప్రస్తావిస్తూ  అంటారు  ‘ఖారం… ఖారంగా’ కవితలో.

మధ్యతరగతి జీవితాలకి మొత్తంగా ఓ నమూనా ‘ 30 – ఫస్ట్ నైట్ ‘  కవిత.
వివాహం ఆలస్యం అవుతున్న అమ్మాయిలు మౌనంగా అనుభవించే వ్యధని ‘ కన్య – కుమారి’ కవితలో చదువుతుంటే కళ్ళు చెమరుస్తాయి.
తనకి ఉద్యోగం రాకపోవడానికి అసలు కారణం తనలోని లోపమేనని ఓ పట్టభద్రుడు తెలుసుకోడాన్ని – ‘ గ్రాడ్యుయేట్ ‘ అనే కవిత ఆర్ధ్రంగా వర్ణిస్తుంది.
కుటుంబంలో స్త్రీ పోషించే బహుపాత్రలను క్లుప్తంగా….పదునుగా చెబుతుంది – ‘ మా ఆవిడకి మంత్రాలొచ్చు!! ‘ కవిత.
ఇక పుస్తకానికి మకుటం అయిన “పరికిణీ!!” కవిత గురించి చెప్పడం కన్నా, చదివి ఆనందిస్తేనే ఎంతో బాగుంటుంది.

అందమైన అనుభూతుల్ని మిగులుస్తూనే, ఆలోచింపజేస్తుందీ “పరికిణీ!!” కవితా సంకలనం.

ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగె లో లభ్యమవుతుంది.

పరికిణీ!! On Kinige

– కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

మూలాలు మరువలేదు

మూలాలు మరువలేదు

డా|| కె. శివారెడ్డి

కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత

హైదరాబాదు

ఒకనాడు హైదరాబాదు నుంచి రైల్లో, పగటిపూట తెనాలి వెడుతున్నాను ఒక్కణ్ణే. చుట్టూ ఎంతమంది వున్నా, తెలిసిన వాళ్ళు లేనప్పుడు ఏకాంతమే. నా ఏకాంతాన్ని ఏదీ భంగం చేయలేదు. భోగీలో ఎన్ని కార్యకలాపాలు జరుగు తున్నా, శబ్దాలు లేచి, జారి కిందపడుతున్నా, పడి పగులుతున్నా నా లోకంలో మునిగి వున్న నన్ను ఏదీ disturb చేయలేదు. ఈలోపుగా రైలు పలనాటి సీమలో ప్రవేశించింది. చుట్టూ పరుచుకున్న రాళ్ళూ రప్పలు, గుట్టలు, కొండలు అక్కడక్కడ చెట్లూ చాలా ఒంటరిగా. ఒక disolate scene కళ్ళముందు పర్చుకుంది. పూర్వం సున్నపురాళ్ళ బట్టీలుండేవి. బహుశా వాటి స్థానంలో సిమెంటు ఫ్యాక్టరీలు వచ్చాయి. ఎండ తీవ్రత; ఎండ నిండా కలిసిపోయిన దుమ్ము – పల్చని సిమెంటు పట్టని పరచినట్టు – నీళ్ళున్నాయా! నాగులేటి నీళ్ళు నాపరాళ్ళు అన్నాడు శ్రీనాధుడు. శ్రీనాధుడి కాలం నుంచి ఈ ప్రాంతం ఏం మారింది. కొత్త దోపిడీలొచ్చాయేమో. ప్రపంచం మారుతుంది – పరిస్థితులు మారుతున్నాయి, సమాజాలు మారుతున్నాయి; తదనుగుణంగా విలువలూ, మానవ సంబంధాలు మారుతున్నాయి. పల్నాటి యుద్ధం నాయకురాలు నాగమ్మ, బ్రహ్మనాయుడు స్ఫురణలోకొచ్చారు. ఇన్నేళ్ళ నుంచి యిక్కడ నివసించే ప్రజలు దీన్ని వదలలేదు; అననుకూల పరిస్థితుల్లోనూ, ప్రకృతి వైపరీత్యాల్లో దీన్ని వదలలేదు. నా చిన్నప్పుడు ఈ ప్రాంతం నుంచి ఎండాకాలం గొర్రెల్ని తోలుకుని తెనాలి ప్రాంతానికొచ్చేవాళ్ళు. ఎండాకాలం రెండు మూడు నెలలు గడిపి, తొలకరి చినుకులు పడగానే వెనక్కి వచ్చేవాళ్ళు. సాగర్‌కి ఆనకట్ట కట్టారు. అయినా ఎక్కువ భాగం ఈ ప్రాంతం అలానే వుందేమో. HardLife – రాతినేల; భూగర్భజలాలు దొరకని రాతినేల – దొరికినా ఉప్పునీరు ఎందుకూ పనికిరాదు.

రాజస్థాన్‌ ఎడారుల్లో బతికేవాళ్ళు, అనంతపురం జిల్లాలో బతికేవాళ్ళు, చీమకుర్తి ప్రాంతంలో బతికేవాళ్ళు – మామూలు వ్యక్తులు. అపారమయిన జీవన ప్రేమ ఉన్నవాళ్ళు. పుట్టిన నేలని, పెరిగిన నేలని, అదెటువంటిదయినా, ఎడారి అయినా వదలకపోవటంలో వున్న ఆనందమేమిటి? ఆ ప్రాంతపు ప్రజల జీవనశైలి ఏమిటి? వాళ్ళు పోగుచేసుకున్న మానసిక స్థైర్యం ఏమిటి? ఏ సంస్కృతకి వీళ్ళు వారసులు?

అప్పుడు కోడిపందాలయితే, యిప్పుడు నేటి రాజకీయాలంటున్నాడు మోహనరావు. నాకు ఆశ్చర్యం, ఆనందం ఏమిటంటే వీళ్ళ ధైర్యం, తెగువ, తెంపరితనం – adverse circumstances ని ఆశతోను, అత్యంత జీవన ప్రేమతోను, ఎదుర్కోవటం. నీరు పుష్కలంగా వున్న ప్రాంతంలో బతకటం వేరు, జనజీవితం వేరు. నీరు దొరకని ఎడారి ప్రాంతపు జీవితాన్ని లాగటం మామూలు విషయం గాదు. ఇక్కడి వాళ్ళకున్న జీవన వైఖరిని, grit ని నరకంలో అయినా స్వేచ్ఛనీ, వ్యక్తిత్వాన్నీ కాపాడుకునే లక్షణం.

వీళ్ళదయిన, వీళ్ళకే చెందిన ఒక సంస్కృతి వుంది. జీవన విధానం వుంది. ఒక spirit ని బతికించుకునే సత్తువ, తెగువ – బహుశ కొన్ని వేల సంవత్సరాల నుంచి వీళ్ళకి సంక్రమించి వుంటుంది. రక్తనిష్ఠపై వుంటుంది. జీవన వైరుధ్యాన్ని పరిష్కరించుకుంటూ ముందుకు సాగటం – అది వారి జీవనశైలి. ఆ ప్రాంతానికే ప్రత్యేకమయిన వ్యక్తిత్వం, ఆ ప్రాంతపు భౌతిక వాస్తవికత నుంచి జన్మిస్తుంది. ఆ ప్రాంతపు ఆంతరిక జీవన సంస్కారధార, ఆ ప్రాంతపు భౌతిక భౌగోళిక వాస్తవాల నుండి దూసుకొస్తుంది. ఏ ప్రాంతానికా ప్రాంతమే ప్రత్యేకమయినది. ఆ ప్రాంతానికే చెందిన జానపదగాథలు, పురాణగాథలు, చారిత్రిక పురుషులు– ఆ సంస్కృతిలో భాగం – ఇది అనుస్యూతంగా కొనసాగుతూ వర్తమానాన్నే గాక భవిష్యత్తరాల జనుల్ని ప్రదీప్త చేస్తుంది. చరిత్ర పునరావృతమౌతుందా – పునరావృతమయినట్టు కనపడ్డా readjust అవుతుంది. పరిస్థితుల కనుగుణంగా సర్దుబాటులు చేసుకుంటూ, పనికిరానిదాన్ని వదిలించుకుంటూ ముందు కెడుతోంది. ఆ ప్రాంత ప్రజకు సామూహిక స్మృతిలో యిది భాగమవుతుంది.

ఏ ప్రాంతపు నిర్దిష్టత ఆ ప్రాంతానిదే. ఒక ప్రాంతానికి చెందిన కవీ, రచయిత వీటంటిలో భాగమవుతాడు. వీటన్నింటినీ స్వీకరించి అంతర్నివహం చేసుకుంటాడు. నిర్దిష్ట ప్రదేశం, నిర్దిష్ట పరిస్థితీ, నిర్దిష్ట వాస్తవికత వున్నా – ప్రాంతపు కవి వీటంటిని గుర్తిస్తూనే, వీటంటినీ అంతర్లీనం చేసుకుంటూనే, స్పందిస్తూ చైతన్యవంతుడవుతూనే–ఆ నిర్దిష్టతని దాటి ప్రపంచపు మానవాళితో గొంతు కలపటానికి ప్రయత్నిస్తాడనుకుంటా – అదే ఒక కవిత్వంలో జీవధార. ఒక కవి నిర్దిష్టమౌతున్నాడంటే, పరిమితమౌతున్నాడని అర్థం కాదు. ప్రత్యేక పరిస్థితిని గుర్తిస్తూనే, అనుభవిస్తూనే, దాన్ని అఖండ మానవాళి అనుభవంలో భాగం చేయటానికి ప్రయత్నిస్తున్నాడని అర్థం.

ఎక్కడ్నుంచి వచ్చామో తెలుసుకోలేకపోతే

ఎక్కడికి వెళ్ళాలో కూడా తెలుసుకోలేము

మోహనరావుకి చాలా స్పష్టమైన రాజకీయ అవగాహన వుంది, సామాజిక బాధ్యత వుంది. తన మూలాలు ఎన్నడూ మర్చిపోలేదు. మార్పులు ఒక ప్రాంతానికే పరిమితంగావు. అంతటినీ ఆవరించి అన్నింటినీ కబళిస్తాయి. తను పాత్రికేయుడు. పాత్రికేయ దృష్టి వేరు; అన్నింటికీ అతి దగ్గరగా వుంచటానికీ, అన్నింటినీ అతి సమీపంలో వుండి గమనించటానికీ అవకాశం వుంది. తన వృత్తిధర్మం చేస్తూనే, సమస్యల మూలాల్ని, కారణాల్ని అన్వేషించే, విశ్లేషించే నేర్పు పాత్రికేయులకుంటుంది. కవిగాబట్టి ఆ చూపు, ఆ విశ్లేషణ అక్కడితోనే ఆగదు – సృజనలోకి ప్రవహిస్తుంది. తన విశ్లేషణలకీ, అంచనాలకీ, వ్యక్తీకరణ లకీ కవిత్వం మాధ్యమమవుతుంది.

‘ఒక నాలుక – అనేక చీలికలు’ అన్న కవితలో

వారి ఆశయాలు సమున్నత హిమవన్నగాలు

నియమ ప్రవచనాలు గంగాప్రవాహాలు

కానీ నడతలో గొంగళిపురుగులు

ఎక్కడ ఎవర్ని చూసి, ఏ రాజకీయ నాయకుణ్ణి చూసి, ఏ ప్రవక్తని చూసి, ఏ బౌద్ధికజీవిని చూసి, సృజనకారుణ్ణి చూసి – విసిరిన విసురు. సమాధానం పాఠకుడు గ్రహించగలడు.

రిజర్వేషన్లు తమకే రిజర్వు కావాలనే ఆధునిక అంబేద్కరులు

ఎవరి కూడు వారికి కూడదంటున్న

పల్నాటి బ్రహ్మన్న నయా వారసులు

సంపదను పోగేసుకునే సామ్యవాదులు –

అన్నీ విసుర్లే, దాడే. కానీ, నాకు కొత్తగా అన్పించింది ప్రజల్లో పాతుకు పోయిన ఒక విలువని, నమ్మకాన్ని యిక్కడ ధ్వంసం చేశాడు. ‘ఎవరి కూడు వారికి కూడదంటున్న’ అని బ్రహ్మనాయుడి మీద విసురు. అందర్నీ ఒకటిచేసి చాపకూడు తినిపించాడు. ఒకరకం సామ్యవాది అనుకుంటాం గదా. ఇది నాకు షాక్‌. మోహనరావు నడిగా – ఆయన నాయకురాలు నాగమ్మ పక్షపాతి. విలన్‌ బ్రహ్మనాయుడనేది ఆయన వాదన. అందేంటయ్యా అంటే ఒక పుస్తకం – ‘పలనాటి చరిత్ర’ యిచ్చాడు చదవమని. నేనింకా చదవలేదు. ఈ కవితని ప్రస్థావించి – ఈ చర్చ చేయటమెందుకంటే – మోహనరావు – పాతుకుపోయిన దాన్ని reverse చేయగల శక్తి వున్నవాడు అని చెప్పటానికే. పాత్రికేయుడు గాబట్టి లోకానికి కన్పించే దానికంటే ఎక్కువగా చూడగలడు – తన దృష్టికోణం నుంచి విశ్లేషించగలడు – కందిరీగల తుట్టెను కదపటం ఎందుకనుకున్నాడు. ఈ నాలుగు వాక్యాలు చర్చనీయాంశాలే.

వెనకబడిన ప్రాంతమయిన పలనాడునూ ప్రపంచీకరణ తాకింది. అది ప్రపంచంలో ఒక్క అంగుళం వదలదు.

ప్రతి విధ్వంసం తర్వాత ఒక శ్మశానం ఆవిష్కరణ అయినట్టు

నేనెప్పుడో చిన్నతనంలో ముద్దాడిన నిలువెత్తు మానవత్వాన్ని

ఇప్పుడు దహనాంతర అస్థికలుగా ఏరుకుంటున్నాను

బతుక్కీ చావుకీ తేడా తెలియని అవాంచిత స్థితులే

ఎక్కడ చూసినా కరెన్సీ కట్టల అభ్యంగనాలే

కనుమరుగవుతున్న మానవ సంబంధాల నేపథ్యం

దీనికి వెనుకబడిన ప్రాంతమా, ముందుబడిన ప్రాంతమా అనేది లేదు; అన్నిచోట్లా అది ప్రత్యక్షమౌతుంది. ప్రపంచీకరణ తరువాత, సామ్రాజ్యవాద సాంస్కృతిక దాడి తర్వాత – తర్వాత అంటే అయిపోయిందనుకునేరు – జరుగుతున్న క్రమంలో వచ్చే మార్పుల్ని దృశ్యమానం చేస్తున్నాడు కవి.

ఈ దశాబ్దపు తెలుగు కవిత్వంలో ప్రధాన వస్తువు ప్రపంచీకరణ. దాని ఫలితాలే – మనిషి యాంత్రిక మౌతున్నాడని గుర్తించాడు. ‘రియల్‌ రోగం’ కూడా అందులో భాగమే. ‘నేలకూ మనిషికీ బంధం ఈనాటిదా’ మనిషి పుట్టుక ముందునుండి అనాది – అది పేగుబంధం – అది అన్యాక్రాంతం అవుతుంది.

ఒకప్పుడు భూమి చేతులు మారితే – ఒక రైతు నుండి మరొక రైతుకే; వ్యవసాయం చేసే ఒక రైతు నుంచి ఆర్థిక స్థోమత కొంచెం మెరుగ్గా వున్న మరో రైతు కొనేవాడు, సాగుచేసేవాడు. సాగుచేసేవాడి చేతినుంచి, మరొక సాగుచేసేవాడి చేతికి వెడుతుంది. కానీ యిప్పుడు భూమి వ్యవసాయదారుల్నుంచి అవ్యవసాయదారుల చేతుల్లోకి, పెట్టుబడిదారీ చేతుల్లోకి మారుతుంది. ఈ మార్పు స్పందించేవాడికి శరాఘాతం.

నేలతల్లిని కబళించే ‘రియల్‌’ రోగంతో

ముక్కలు ముక్కలుగా హృదయం

గాయాల మయం

నేల ముక్కలవడమంటే

బతుకు ముక్కలవడమే

నేల ముక్కలవడమంటే

బతుకు చిధ్రమవడమే

వివిధ భిన్నాంశాల మీద రాసిన కవితల్లో అంతర్వాహినిగా సూత్రప్రాయంగా వేదనంతా యిదే. మనిషి మనిషి కాకుండా పోతున్నాడనేదే. మనిషి మనిషి కాకుండా పోవటానికెన్ని కారణాలున్నాయో అన్నింటినీ, కవిత్వీకరించటానికి ప్రయత్నించాడు.

ఇప్పుడు నీరు అందరి సొత్తూ కాదు

అది ముక్కలయిన ఉమ్మడికుటుంబం అన్నా

స్వాతంత్య్ర సాకారతకు సాక్ష్యాలుగా ఎన్నో గాయాలు

అవి చర్మం తొడగక ముందే మరెన్నో చిత్రవధలు అన్నా

గ్లోబల్‌ విశ్వంలో ఏ గోళం నుండో

రూక కోసం ఏ జెండా కిందనో వేట

ఎజెండా అంతా కరెన్సీనోట్లే

అస్పష్టంగా తెరమీద అగుపిస్తున్న సైబర్‌ రూపం” అన్నా

ఈ మహమ్మారి విశ్వరూప ప్రతిఫలనాలే.

సహనం కోల్పోతున్న స్వేదం

ఆయుధమై అవతరిస్తుందని హెచ్చరిస్తున్నాడు.

‘మమకారానికి సాకారం’ గానీ, ‘కొంగు సాక్షిగా’ గానీ, ‘సుంకురాలిన కంకి’ గానీ, ‘అమ్మా! అంటే ఏమిటి మమ్మీ’ గానీ రకరకాల కోణాల్నుంచి జీవన విధ్వంసాన్ని ప్రతిఫలించేవే. రెక్కలు తెగిన భారతానికి ఉదాహరణలు.

‘నీరు’ ప్రధాన సమస్య అవుతుందని గానీ, ‘నీరే’ ప్రాంతీయ యుద్ధాల్ని సృష్టిస్తుందని గానీ, భూపోరాటాలన్నీ నీటి పోరాటాలవుతాయని గానీ ఏ రాజకీయవేత్త ఊహించి ఉండడు. రాజకీయంలో క్రాంతదర్శులు లుప్తమయి పోతున్న తరుణంలో, ‘హింస’ ప్రధాన అస్త్రమౌతున్న – భౌతిక హింస, మానసిక హింస, సాంస్కృతిక హింస పెచ్చరిల్లుతున్న సమయంలో communication gap అనే మరొక సామాజిక హింస తోడయింది. ఇది కనబడని హింసగా ప్రబలిపోతుంది. దీన్ని కళాకారులు గుర్తించినంతగా రాజకీయవాదులు గుర్తించ లేరు. స్వార్థపరులచర్మం బహు మందం. స్పందించదు – చెమరించదు.

కుప్పకూలుతున్న ఒకానొక సుందరస్వప్నం

పత్రహరితాన్ని ప్రకృతి కబళిస్తున్న భయానక స్వప్నం

కాలం కసాయిగా మారిన తర్వాత

ఆకులతో పాటు అసువులూ రాలుతాయి

‘కరువు కురిసిన మేఘం’ లో ఈ కవితాసంపుటి థీమ్‌నంతా పొందుపరి చాడు. అనేక సందర్భాల్లో అనేక విషయాల్ని కవిత్వీకరించాడు. ‘ఉప్పు ద్రవిస్తుంది’ చదవండి. సమీప గతంలో జరిగిన ఒక ఉద్యమ ఘటనని వర్తమానానికి ఎలా వాడుకున్నాడో తెలుస్తుంది. సంకలనంలోని కవిత లన్నింటిని ప్రస్తావించటం వ్యాఖ్యానమౌతుంది. ఒక పల్నాటి కవి ఎలా react అయ్యాడు. ఆయా కాలాల్లో జరిగిన ఘటనలకి, అతని అవగాహనేమిటి? perception ఏమిటి? ఎక్కడ మునిగి ఎక్కడ తేలాడు? ఈ కవితా సంపుటి చెపుతుంది.

నాకయితే, ఈ కవిని యింకా పలనాడు ఆవహించాల్సినంతగా ఆవహించ లేదేమోనని. ఆ ప్రాంతపు వేదనని సాకల్యంగా దించాల్సిందని – బహుశ చరిత్ర కోణం నుంచీ, చూసి, ఒక సుదీర్ఘ కావ్య మెత్తుకుంటే ఆ ప్రాంతపు జనజీవనాన్ని, వాళ్ళ ఘర్షణల్నీ, కష్టసుఖాల్నీ, ఆశల్నీ, ఆశయాల్నీ అన్నింటినీ పరిపూర్తిగా దించాడేమో–

మోహనరావుకి యాబై ఏళ్ళు దాటినయ్‌ అనుకుంటా – కవిత్వమంటే ఏమిటో తెలుసు; జీవితం తెల్సు – దాని సంఘర్షణ, వైరుధ్యాలూ, పోరాటాలూ తెలుసు. తెలిసి యిన్నేళ్ళ నుంచి ఈ కవితలేనా – అని అన్పిస్తుంది. తను కేటాయించాల్సినంత సమయం కేటాయించటంలేదేమో – తను పూర్తిగా మగ్నం కావటంలేదేమో – ఏది తన్ను పరిపూర్తిగా లీనం కాకుండా చేస్తుంది; ఏ సాంసారిక, సామాజిక అవరోధాలు అడ్డుకుంటున్నాయి – వీటంటినీ అధిగ మించి, ఒక సమతూకం సాధించలేడా – ఒక విస్తృతినీ, ఒక intensity, ఒక ఐక్యతని సాధించలేడా అనీ నా వేదన.

ప్రపంచీకరణ విశ్వరూపాన్ని చూస్తున్నాడు, దాని వికృత రూపాన్ని చూస్తు న్నాడు. కానీ, అది వ్యక్తుల మధ్యకే కాదు వ్యక్తి లోపలికి జొరబడుతుంది. విధ్వంసం లోపల్నుంచి జరుగుతుంది. ఇది మోహనరావు గుర్తించాడు.

ఎందుకంటే విద్య తెలిసినవాడు, అవగాహన వున్నవాడు, తన బంధనాన్ని తనే తెంచేసుకుని కేంద్రస్థానంలోకి వస్తే – పిడుగురాళ్ళ నుంచి ఒక కొత్త సాహిత్య వికాసం జరగటం మొదలవుతుంది. ఆ ప్రాంతపు కవులందరూ ఎంతో కొంత త్యాగం చేయాలి. మరోచోట కొంత పొందాలంటే, కొంత త్యాగం చేయాలి. బహుశ ఆ తరుణం వచ్చిందని నేననుకుంటున్నాను. మోహనరావు గానీ, కోనూరి రవికుమార్‌ గానీ, శర్మగారు గానీ దీని గురించి ఆలోచించాలి. మీరు కేంద్రమయితే కొత్తతరం జన్మిస్తుంది. ఒక తరం గొప్పతనం అది సాధించిన విజయాలు కాదు, అది తయారుచేసిన మలితరం. మనకి వారసుల్ని మనం తయారుచేయాలి. ఆ వాతావరణం మనం ఏర్పరచాలి. ఆలోచించండి.

ఇప్పటికైనా కవిత్వ పుస్తకం తెస్తున్నందుకు మోహనరావును మనసారా అభినందిస్తున్నా. మంచో చెడో నే రాసే నాలుగు ముక్కల కోసం ఎదురు చూసినందుకు ధన్యవాదాలు.

ప్రేమతో

శివారెడ్డి


Related Posts: