చారిత్రక నవలాహారంలో మరో మణిపూస

భవిష్యత్తును సరిగ్గా నిర్మించుకోవాలంటే చరిత్రను అధ్యయనం చేయాల్సిందే. అందుకే దార్శనికులు చరిత్రను ప్రేమిస్తారు. చరిత్ర చుట్టూ సాహిత్యాన్ని ప్రదక్షిణ చేయిస్తారు. కావ్యాలు, నాటకాలు, రూపకాలు, కథలు, నవలలు రచిస్తారు.
సినారె కర్పూర వసంతరాయలు, ధర్మవరం రామకృష్ణమాచార్యుల విషాద సారంగధర నాటకం, అనేకమంది చేతులమీదుగా సృజించబడి ఒకే పేరుతో ప్రఖ్యాతమైన భువన విజయం, రూపకం, జాయపసేనాని, హుళక్కి భాస్కరుడు పేర్లతో దొరవేటి లాంటి వారు రాస్తున్న కథలు, గోనగన్నారెడ్డి, మల్లారెడ్డి లాంటి అడివి బాపిరాజు నవలలు చరిత్ర చుట్టూ అల్లుకున్న సృజనలే.
ముదిగొండ శివప్రసాద్‌గారన్నట్లు చారిత్రక నవలా రచన సులభంకాదు. అదొక యాగం. రచయిత పరకాయప్రవేశం చేసి కథాకాలంలోకి వెళ్ళాలి. ఆనాటి వేషభాషలు చారిత్రక ప్రామాణ్యంలో వ్యక్తీకరించాలి. రీడబిలిటీ తగ్గకుండా, ప్రమాణం పలుచబడకుండా రచన సాగితేనే రచయిత విజయం సాధించినట్లు లెక్క.
తిమ్మమ్మ మర్రిమాను చారిత్రాత్మక నవల రాయడంలో బాలగొండ ఆంజనేయులు విజయం సాధించారని ముదిగొండగారు చెప్పారు. తిమ్మమాంబ పూర్తిగా చదివాక ప్రతి పాఠకుడు అదే అభిప్రాయానికొస్తాడు.
అనంతపురం జిల్లా కదిరి సమీపంలో తిమ్మమ్మ మర్రిమాను ఉంది. ఈ మర్రిమాను వైశాల్యం దృష్ట్యా అది గిన్నీస్ బుక్‌లోకి ఎక్కింది. తిమ్మమ్మ మర్రిమాను కింది గుడిలో ఉన్న వివరాల ప్రకారం తిమ్మమ్మ 1394లో జన్మించి 1434లో మరణించింది. శెట్టిబలిజ కులస్తులైన సేనక వెంకటప్ప, మంగమ్మల కూతురు. బాలవీరయ్య భార్య. అనంతపురం జిల్లాలో ప్రచారంలో ఉన్న స్థానిక కథనాల ప్రకారం ఆమె శ్రీ వేంకటేశ్వరుని వరపుత్రిక, మహాసాధ్వి. అనారోగ్యంతో మరణించిన పతి చితిమీద సహగమనం చేసింది. వారు మరణించినచోట ఈశాన్య భాగంలో లేచిన మర్రిచెట్టే ఇప్పటి తిమ్మమ్మ మర్రిమాను.
ఈ ఐతిహాసాన్ని, తిమ్మమ్మకు సంబంధించిన కుటుంబ వివరాలు, జనన మరణాలు ఆధారంగా ‘తిమ్మమాంబ’ నవల రాసారు బాలగొండ ఆంజనేయులు. కథాకాలం విజయనగర రాజులలో తొలివారైన సంగమ వంశస్థులది. రెండవ హరిహరరాయలు వారసుడు దేవరాయలు పెనుగొండ కేంద్రంగా పాలిస్తుంటాడు. తన రాజ్యాన్ని వివిధ సంస్థానాలుగా విభజించి పాలెగార్లను నియమిస్తాడు. కథాకాలంనాటికి ‘బుక్కపట్నా’న్ని చెన్నక వెంకటరాయలు, ‘గూడిబయలు’ను రంగరాజు, ‘తలపుల’ను బోయ నరసింహానాయుడు పాలిస్తున్నారు.
చెన్నక వెంకటరాయలుకు వేంకటేశ్వరుని వరప్రసాదాన జన్మించిన బిడ్డ తిరుమలాంబ. ఈమె చిన్నతనంనుండీ భక్తి, దయాగుణాలతో విలసిల్లుతూ తన మేనబావ ‘గూటిబయలు’యువరాజును మనసులో ప్రతిష్టించుకొంటుంది. గూటిబయలు యువరాజు బాలవీరుడు విజయనగర మహాసామ్రాజ్యపు సంస్థానాధీశుల వారసులందరిలోకెల్లా శక్తిమంతుడుగా, మహావీరుడిగా గుర్తించబడతాడు. ఆయన శక్తిసామర్థ్యాలను గుర్తించిన విజయనగర మహారాజు ఆపద సమయంలో అతన్ని సేనానిగా నియమించి యుద్ధానికి పంపిస్తాడు. ఆ యుద్ధంలో అతడు దాదాపుగా ఓడిపోతున్న దశలో ఒక సైనికుడి చతురతవల్ల తను గెలవడమేకాకుండా ఫిరోజ్‌షా, పెదకోమటి వేములను బంధించి దేవరాయల ముందు ప్రవేశపెడతాడు. అందుకు కారణం సైనికుడి రూపంలో శ్రీ వేంకటేశ్వరుడే వచ్చి సాయంచేయడం. అలా విజయనగరానికి ఘన విజయం సమకూర్చి పెట్టినందుకు ఘనంగా రత్నరాసులను బహుకరిస్తాడు మహరాజు. ఆ కానుకలన్నింటినీ తిమ్మమ్మ సలహాతో ప్రజాసంక్షేమానికి వినియోగిస్తాడు బాలవీరుడు.
గూటిబయలు అంతఃపుర కుట్రలకు తిమ్మమ్మ కొడుకు చనిపోతాడు. బాలవీరుడు తిమ్మమ్మ యాగం మొదలుపెడతారు. అదే సమయంలో వారి చిరకాల శత్రువు తలపుల యువరాజు ఫణీంద్ర దాడిచేసి బాలవీరున్ని తీవ్రంగా గాయపరుస్తాడు. ఆ గాయం నయంకాకుండా బాలవీరుడు మరణిస్తాడు. తిమ్మమ్మ సహగమనం చేస్తుంది. స్థూలంగా ఇదీ కథ.
సన్నివేశాలు సృష్టించడం, కాలానుగుణమైన ధర్మాల్ని, భాషను, వేషభూషాదులను పోషించడంలో రచయిత కృతకృత్యులయ్యారు. అభూత కల్పనలు, మహిమలు కొన్ని ఉన్నప్పటికీ అవి నవలా రచనలో ఔచిత్యాన్ని దెబ్బతీయలేదు. నవల చదువుతుంటే ఐదువందల యేండ్ల వెనక్కి ప్రయాణం చేసినట్లుగానే ఉంటుంది పాఠకుడికి. తిమ్మమ్మే తనచేత ఈ నవల రాయించిందని రచయిత చెప్పుకోవడం ద్వారా ఆయనీ కథాంశాన్ని ఎంతగా ఇష్టపడ్డాడో అర్థమవుతుంది.

డా. ఏనుగు నరసింహారెడ్డి
ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక, 11/05/2013 నాటి ‘అక్షర పేజి’

* * *

“తిమ్మమాంబ” నవల డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.
తిమ్మమాంబ On Kinige

Related Posts: