నిర్మాణాత్మక కథలు (పరాయోళ్ళు సమీక్ష)

ఇంజనీరింగ్ విద్యలో ఒక పాఠ్యాంశముంటుంది, ‘ఆర్థోగ్రాఫిక్ ప్రొజెక్షన్స్’ అని. ఒక వస్తువును సమగ్ర అవగహన కోసం నిర్థిష్టమైన బహుకోణాల్లో శాస్త్రీయంగా దర్శించడం. బహిర్ అంతర్ వివరాలను నిస్పష్టంగా గ్రహించగల్గడం… యిక, ఆ వస్తువు / యంత్రభాగం / నిర్మాణం రూపకల్పన, అభివృద్ధి, ఉద్ధరణ దిశలో అడుగులు వేయడం… ఇదీ ఈ ‘పరాయోళ్ళు’ రచయిత వృత్తిరీత్యా ఒక ఇంజనీర్ కావడం వల్ల ‘సమాజం’ అనే వ్యవస్థను బహుముఖమైన కోణాల్లో దర్శిస్తూ పౌరబాధ్యతతో, వ్యథతో, ఆశావహమైన కాంక్షతో అనుశీలించారు. భ్రష్టుపట్టిపోతున్న సమాజం, పూర్తిగా నేలమట్టస్థాయికి పతనమైపోయిన నైతిక విలువలు, అదుపూ ఆజ్ఞాలేని అవినీతి, నిస్సిగ్గు దోపిడి, రాజకీయ అరాచకం, సున్నిత హృదయాలను దుఃఖమయం చేసే అతిసేచ్ఛ… ఇవన్నీ ఈ పుస్తకంలోని దాదాపు అన్ని కథల్లోనూ కథావస్తువులుగా పాఠకునికి కనబడ్తూ లోతుగా ఆలోచింపజేస్తాయి. ఒక వ్యవస్థలోని లోటుపాట్లనూ, లోపాలనూ ఎత్తిచూపడమంటే వాటిని మరమ్మత్తు చేయదగిన కీలకాంశాలుగా తెలియజేస్తూ స్పృహింపజేయడమేకదా… అన్న కోణంలో గనుక ఈ పుస్తకంలోని ప్రతి కథను పాఠకుడు స్వీకరించగల్గితే ‘పరాయోళ్ళు‘ కథాసంపుటి వర్తమాన ఆధునిక సమాజంలోని వివిధ రంగాల్లో దృశ్యాదృత్యంగా ఉన్న రుగ్మతలన్నింటినీ పాఠకుల ముందు పరిష్కారార్థం ప్రతిపాదించింది. వీటిలో ఒక్కటి కూడా ప్రేమకథ, వ్యంగ్య, హస్య, ఉబుసుపోక, కాలక్షేప, చమత్కార కథ లేదు. ప్రతి కథా ఏ హృదయమున్న భారత పౌరున్నయినా సంక్షుభితున్ని చేస్తున్న సామాజిక జాఢ్యాల గురించే విప్పి చెబుతుంది. ఆలోచింపజేస్తుంది. పౌరబాధ్యతను గుర్తుచేసి తనవంతు కర్తవ్యాన్ని స్ఫురింపజేస్తూ ప్రతి కథా సామాజిక కోణంలో ప్రయోజనకరమైన ఒక జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది.

ఉమామహేశ్వర్ అవగాహన కల్గిన ఇప్పటి యువతరానికి ప్రతినిధి. వృత్తిరీత్యా ఇంజనీరై ఉండి బోధనావృత్తినుండి సాఫ్ట్‌వేర్ పరిశ్రమలోకి చేరి మేడిపండువంటి రంగాల్లోని డొల్లతనాన్నీ, అంతర్గత పర్యావరణాన్నీ గుప్తంగా దాగిఉన్న ప్రపంచీకరణ వికృత విధ్వంసాన్నీ అతిదగ్గరగా వీక్షిస్తున్న వాడు. అందుచేతనే కొన్ని కథల్లో అత్యంత హానికరమైన, కాకిబంగారంలా కనిపించే సందర్భాల మూలల్లోకి చేరి జీవితాలను విప్పి చూపించగలిగాడు. ఇవేవీ ఊహించి, కల్పించి, అలంకరించి చెప్పిన కథలు కావు. అందుకే ఈ కథలు సరళంగా, స్వచ్ఛంగా నిరలంకారంగా గొప్పగా ఉన్నాయి. సమాజ సౌందర్యానికి టెక్కు లెక్కువ ఉండనట్టే ఈకథలకు కృత్తిమ ప్రక్కవాయిద్యాలు లేవు. సూర్యకిరణాల్లో సూటిగా ఉన్నాయి.

1991 నుండి గరళజలంవలె విస్తరించడం మొదలైన ‘ప్రపంచీకరణ’ స్థానీయరంగాల్లోకి ప్రవేశించి కనబడకుండా ఎలా వ్యాపించి కళ్ళముందే చూస్తూండగా చూస్తుండగానే ఎలా మూలాలను ధ్వంసం చేస్తుందో రచయిత ‘ది ధూల్ పేట ఇండస్ట్రీస్(ప్రై) లిమిటెడ్’ కథలో ఎంతో సంయమనంతో వివరించాడు. మల్లేష్ యాదవ్ ఒక బడుగుదేశానికి ప్రతీకగా, సుబ్బిరాజు అగ్రదేశానికి ప్రతీకగా గ్రహించి చదువుకుంటూపోతే కుట్రపూరిత వ్యాపార వికృత రూపురేఖలు కళ్ళముందు ప్రత్యక్షమౌతాయి. అట్లాగే ‘నిశ్శబ్ద విప్లవం’లో ఐ.టి. పరిశ్రమల్లోని బోలుతనాన్నీ, కార్పొరేట్ సంస్కృతి మాయలో వ్యక్తులు వంకర్లుపోతూ అపసోపాలుపడే సూడో ప్రవర్తనలు, తన జీవవంతమైన మూలాలను మరిచి ప్రదర్శించే వికార పోకడలు, అసలు మనిషికి జీవదాతమైన ఆహారాన్నందించే వ్యవసాయ రంగంపట్ల చులకనభావం… యివన్నీ కృష్టమోహన్, సంజన్న పాత్రలద్వారా
ఒక ఆశావహమైన భావిని దృశ్యమానం చేశాడు రచయిత. ‘మాయరోగం’ కథలో కూడా ప్రశాంతమైన చిన్న పట్టణాల్లో ఆర్.ఎమ్.పి.ల ద్వారా స్థానిక వైద్యసదుపాయాలను ఎలా కార్పొరేట్ ఆస్పత్రులు ఆక్టోపస్‌లా విస్తరిస్తూ ధ్వంసం చేస్తున్నాయో వృద్యంగా చెప్పబడింది. ‘వాటర్’, ‘బ్లాక్ హోల్’, ‘రూపాంతరం’ కథలు మనుషుల్లో ఆలోచనలు, మాటలు, చేతలూ పూర్తిగా వేర్వేరనీ, లోలోపల అంతా ఆదర్శవంతంగా వల్లిస్తూ… చేతలదాకా రాగానే అవకాశవాద తత్వంలో లంచాల రూపంలో, దోపిడీ తత్వంతో ఎగబడి దండుకోవడమేననీ శక్తివంతంగా చెప్పబడింది.

రచయితగా ఉమామహేశ్వర్ కు ఈ సమాజం ఇలా ఉంటే బాగుంటుంది అని ‘స్వప్న సదృశ’మైన కొన్ని ఊహలున్నాయి. ‘మన అవసరం’ అన్న కథలో సూర్యప్రకాశ్ పాత్రద్వారా ఆ ఆరోగ్యవంతమైన ఆకాంక్షను బలంగా చెప్పారు. అదేవిధంగా ‘ఆనందకుటీరం’ కథలో వృద్ధులు కొందరు తమ ప్రశాంత జీవనం కోసం ఏర్పాటు చేసుకున్న ఆశ్రమం అనుకున్నట్లుగానే శాంతివంతంగా ఉన్నా దాన్నింకా అర్థవంతం, ఆదర్శవంతం చేసేందుకు అనాథ బాలల ఆలనపాలనను కూడా స్వీకరించడం ద్వారా ఓ పరిపూర్ణతను సాధించవచ్చునని వినూత్న సూచనను చేశారు. బాగుంది.

దీంట్లోని కథలన్నీ యిదివరకు ప్రముఖ తెలుగు వెలువడ్డయే. సీరియస్ కథా పాఠకులకు తెలిసినవే. రచయిత పాఠకులకు ఆరోగ్యవంతమైన ఆలోచనలను శాస్త్రీయంగా అందివ్వడంలో కృతకృత్యుడయ్యాడు. శైలి సరళంగా, పఠనీయంగా ఉంది. మంచి కథల సంపుటి ఇది. ఉమామహేశ్వర్ అభినందనీయుడు.

రామా చంద్రమౌళి
(పాలపిట్ట , జూలై 2012 సంచిక నుంచి)

* * *

పరాయోళ్ళు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. కినిగె నుండి “పరాయోళ్ళు” ప్రింటు పుస్తకం తగ్గింపు ధరకు తెప్పించుకోవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‌ని అనుసరించండి.

పరాయోళ్ళు On Kinige

Related Posts:

ప్రశ్నల్ని సంధించే కథలు

రెండు దశాబ్దాలుగా తెలుగువారి జీవితంలో అనేక మార్పులు వస్తున్నాయి. ఈ మార్పులకు మూలం ప్రపంచీకరణ. మన తెలుగువాడు పి.వి. నరసింహారావు ప్రధానమంత్రి అయ్యాక ప్రవేశపెట్టిన ఉదారవాద ఆర్థిక విధానాలు ఫలితంగా ప్రైవేటీకరణ విశ్వరూపం దాల్చింది. మార్కెట్ శక్తులు విస్తరించాయి. ఈ కారణంగా గాలి, నీరు కూడా అమ్మకపు సరుకులయ్యాయి. నీటితో కోట్లాది రూపాయలలో వ్యాపారం సాగుతుంది. కానీ ఆ నీటి చెంత పని చేసే వాడికి మాత్రం మంచినీళ్ళు కూడా లభించవు. ఈ కఠోర వాస్తవాన్ని హృదయం చెమర్చే రీతిన కథగా రాశారు జి. ఉమామహేశ్వర్. ఆ కథ పేరు ‘వాటర్’. నీళ్ల కోసం యుద్ధాలు జరిగే ఈ పరిణామానికి మూలం ప్రపంచీకరణ అనుకూల విధనాల్లో వుంది. దీనిని నర్మగర్భంగా చెబుతూ పాఠకులని ఆలోచింపజేస్తారు రచయిత.
ఉమామహేశ్వర్ పదేళ్ళ పైబడి కథలు రాస్తున్నారు. మొదటిసారిగా ‘పరాయోళ్ళు‘ శీర్షికన ఆయన కథల సంపుటి వెలువడింది. ఇందులో పద్నాలుగు కథలున్నాయి. రెండు కథలు మినహా మిగతావన్నీ ఉదారవాద, ఆర్థికవాద విధానాల దుష్ప్రభావం ప్రజల జీవితాన్ని ఏ విధంగా చిన్నాభిన్నం చేసిందో చెబుతాయి. ‘అభివృద్ధి’ గురించి పాలకులు చెప్పే కబుర్లని తిరస్కరించే చెంచుల చైతన్యస్థాయిలోని పరిణితిని ‘చెంచుమిట్ట’ కథ చెబుతుంది. రకరకాల స్కీములతో మనుషులని లోబరుచుకోవాలని చూసే మార్కెట్ మాయాజాలాన్ని తూర్పూరాబట్టే కథ ‘గొర్రె చచ్చింది’. అవసరం లేనివాటిని అవసరాలుగా భ్రమింపజేసి సొమ్ము చేసుకునే మార్కెట్ కుతంత్రాలని ప్రశ్నించే కథ ‘ది ధూల్‌పేట్ ఇండస్ట్రీస్ (పై) లిమిటెడ్’. జనాల బలహీనతల మీద ఆడుకునే మార్కెట్ వ్యూహాలు ఎంత దుర్మార్గంగా ఉంటాయో ఈ కథలో చూస్తాం.
‘పరాయోళ్ళు’ కథ ఇవాళ తెలుగునాట నెలకొన్న రాజకీయాలకు సరిగ్గా ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ఎక్కడివాళ్ళు ఎక్కడికైనా వెళ్ళచ్చు, తప్పు లేదు. కానీ తమ ఊరునీ, తమ బతుకునీ దెబ్బతీస్తామంటే మాత్రం పరాయోళ్ళ దౌష్ట్యాన్ని ప్రశ్నిస్తారు. ప్రపంచీకరణ సందర్భంగా ఎక్కడ్నించి ఎక్కడికయినా వెళ్ళి బతకడం సాధారణాంశం. ఈ విధంగా ఇందులోని పద్నాలుగు కథలు విభిన్న సమాజికాంశల్ని చర్చకు పెడతాయి. ప్రభుత్వ ఆర్థిక విధానాల ఫలితంగా చెదిరిపోతున్న బతుకు జాడల్ని పట్టి చూపుతాయి. సామాజిక సంక్షోభాలకు సంబంధించిన అనేక ప్రశ్నల్ని సంధిస్తాయి.

వై. వసంత
(22 ఏప్రిల్ 2012 నాటి వార్త ఆదివారం అనుబంధం లోని పుస్తక సమీక్ష నుంచి)

* * *

పరాయోళ్ళు కథాసంపుటి డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ లింక్‍ని అనుసరించండి.
పరాయోళ్ళు On Kinige

Related Posts:

“ఆకాశం” కవితాసంపుటి గురించి బి.వి.వి. ప్రసాద్ …

మీరు కవిత్వ ప్రేమికులై, కొంతసేపైనా మనశ్శాంతిని కలిగించగల కవిత్వం కావాలనుకొంటే ఆకాశం చదవండి.

‘ఆకాశం’ కవిత్వం అతి సున్నితమైన జీవన స్పర్శ నుండీ, ప్రగాఢమైన తాత్విక చింతన నుండీ వ్యక్తమైంది. దీనిని నేను పాఠకుడికి కేవలం కావ్యానందం ఇవ్వటం కోసం రాయలేదు. ఈ కాలం సాహిత్య వాతావరణంలో బాగా ప్రచారంలో ఉన్న సామాజిక, రాజకీయ స్పృహతోనూ రాయలేదు.

నా జీవితానుభావాన్నుండి, చింతన నుండీ నేను జీవితం అంటే ఏమిటి అనుకొంటున్నానో, జీవిత లక్ష్యం ఏమిటి అనుకొంటున్నానో, మరింత ఉన్నతమైన, ఉదాత్తమమైన జీవితానుభవం కావాలంటే మనం ఎలా అనుభూతించాలో, ఆలోచించాలో, వేటిని ధ్యానించాలో, వేటిని ఉపేక్షించాలో నాకు చాతనైనంత వరకూ చెప్పటానికి ప్రయత్నించాను. అయితే సౌందర్యావిష్కారం కవిత్వ ప్రధానధర్మమని నమ్మటం వలన చాతనైనంత సౌందర్య స్పృహతోనే రాశానని, చాలావరకూ సఫలమయ్యాననీ చెప్పగలను.

ఇటువంటి కవిత్వాన్ని మార్మిక కవిత్వంగా పిలవటం సాహిత్య ప్రపంచంలో వాడుక. అంటే జీవన మౌలిక సత్యాలను వెదికేది, అనుభవంలోకి తెచ్చే ప్రయత్నం చేసేది అని. టాగోర్, సూఫీ కవులు, కన్నడ శివకవులు, కొన్ని సందర్భాలలో మన అన్నమయ్య, వేమన, పోతనలు, ఖలీల్ జిబ్రాన్ ఈ తరహా కవిత్వం రాసిన వారిలో కొందరు. జపాన్‍కు చెందిన హైకూ కూడా ఇటువంటి కవిత్వమే.

కాలం గడిచే కొద్దీ చింతన కన్నా, అనుభవానికి ప్రాధాన్యత పెరుగుతోంది. అందువలన కవిత్వం కూడా, కొన్ని ఆలోచనలను ప్రోది చెయ్యటం కన్నా, సరాసరి అనుభూతినీ, అనుభవాన్నీ ఇవ్వటానికే ప్రయత్నం చెయ్యవలసి ఉంటుందని నా భావన. అందువలన నా కవిత్వం అనుభూతీ లేదా అనుభవ ప్రధానంగా ఉంటూ వచ్చింది నా వచన కవిత్వంలోనూ, హైకూలలోనూ కూడా. అయితే ఇటువంటి కవిత్వం రాయటానికి కవికి ఎంత సాంద్రమైన అనుభవాన్ని పొందే శక్తీ, అభివ్యక్తి నైపుణ్యమూ కావాలో, పాఠకుడికి కూడా ఆ శక్తులు అంతగానూ కావాలి. తేలికైన మాటలలో చెప్పాలంటే, జీవితం లోని విషయాల పట్ల మాత్రమే కాకుండా, మొత్తం జీవితం పట్ల శ్రద్ధ కావాలి. కనీసం తనతో తాను నిజాయితీగా ఉండగల స్వచ్చత కావాలి.

కవినో, కవిత్వాన్నో తెలుసుకోవటం కోసమో, కాలక్షేపం కోసమో కాకుండా, మీ హృదయం నిజంగా జీవితానుభవాల వల్ల బరువెక్కి ఉంటే, మీ మనసే మీకు పిచ్చి గీతలు గీసిన కాగితంలా కనిపిస్తూ, అసహనానికి గురి చేస్తుంటే, జీవితం ఏమిటి, ఎందుకు వంటి ప్రశ్నలు మిమ్మల్నిలోపల ఎక్కడో ముల్లులా గుచ్చుతూ ఉంటే, ఈ కవిత్వం తప్పక చదవమని చెబుతాను. ఇది తప్పక మీ లోలోపలి శాంతికీ, స్పష్టతకీ ఒక మంచి స్నేహితుడిలా సహాయం చేస్తుందని హామీ ఇస్తున్నాను.

ఈ పుస్తకం కినిగె.కామ్ లో ఈబుక్ రూపంలో కూడా లభిస్తోంది.

బి.వి.వి. ప్రసాద్
నా బ్లాగ్: http://bvvprasad.blogspot.in/

ఆకాశం On Kinige

Related Posts: