సంక్షుబ్ధ సౌందర్యం ఆశారాజు పేరాగ్రాఫు కవిత్వం – ఒగరు

పదమూడు కవితా సంపుటాలతో తెలుగు సాహిత్యాన్ని పరిపుష్ఠం చేసిన ఆశారాజు గురించి ఏ పరిచయమూ అవసరం లేదు. ‘నేపథ్యం’ కావ్యానికి ఫ్రీవర్స్‌ ఫ్రంట్‌ అవార్డును, ‘ఒక తడిగీతం’ కావ్యానికి పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం సాహిత్య పురస్కారాన్ని, సినారె కవితా పురస్కారాన్ని, కామిశెట్టి కవితా పురస్కారాన్ని, ‘సారంగి’ కావ్యానికి విశ్వకళాపీఠం స్నేహనిధి పురస్కారాన్ని అందుకొన్న ఆశారాజు పిన్న వయసులోనే రంజని – కుందుర్తి అత్యుత్తమ పురస్కారం పొందం విశేషం. ‘ఆశారాజు ఈ పదమూడో కావ్యంతో పుస్తకప్రియుల్ని ఆశ్చర్యపరుస్తున్నాడు’ అంటున్నారు సుప్రసిద్ధ విమర్శకులు థింసా (పి.సి.రాములు).

* * *

కవి కామరూపుడు కాదు. కాల స్వరూపుడు. తన కాలానికి నిబద్ధుడు. భవిష్యత్తరానికి మార్గదర్శకుడు. కవి ప్రవక్త. కవిత్వం ప్రవచనం. ప్రవచనం భాషకు లొంగదు. కవిత్వానికి భాష చాలదు. దరిమిలా కవిత ఒక భాషా శకలంగా కాక ఒక ప్రవచనంగా (discourse) మనకు ద్యోతకమవ్వాలంటే సాంప్రదాయక విమర్శనా పద్ధతులు సరిపోవు. రాజకీయార్థిక సామాజిక సాంస్కృతిక మానవ మనోవైజ్ఞానిక శాస్త్రాల పరిచయం తప్పనిసరి. అప్పుడే text వెనకున్న context కానీ context ని text చేసిన సామర్థ్యంగానీ మనకు బోధపడదు. కవిత్వం భాషా చమత్కారిక కాదు. కనిపించని గాయాలను గానం చేసే సామాజిక సంకీర్తన.

కవిత్వానికి రంగు, రుచి, వాసన, దిక్కు, దిశ, చూపు, తోలతు ఉంటాయనడనికి ఇదుగో అపురూప కవి ఆశారాజు. ఇప్పుడు పదమూడవ సంపుటిగా వెలువరిస్తున్న తన ఒగరు ప్రబల నిదర్శనం. అవును… నిజం… ఇది ఒగరు కవిత్వం… తొగరు కవిత్వం… నగర కవిత్వం… నరుడి కవిత్వం… కొండొకచో పొగరు కవిత్వం కూడ…!
వివిధ పత్రికల్లో ఆశారాజు పేరాగ్రాఫు కవితల్ని చదివినప్పుడు కొందరు విస్తుపోయి వుండొచ్చు. చాటు మాటుగానో, జనాంతికంగానో, స్వగత ప్రకాశంగానో ఈ కవిత్వం ప్రస్తావన కొచ్చి కొందరు ఉడుక్కొని ఉండొచ్చు. అద్భుతమైన ఊహా శాలిత్వంతో కవిత్వం పలికే ఆశారాజేనా, ఈ మతి తప్పిన, తలతిక్క కవిత్వాన్ని రాస్తున్నాడని నివ్వెరపి ఉండొచ్చు. ఎందుకింత అస్తవ్యస్తంగా అ(తి)ధి వాస్తవికంగా వక్రోక్తి వైచిత్రిగా నైరూప్య విరూపణగా, విరోధాభాసగా ఆశారాజు తన కవిత్వాన్ని ప్రకటిస్తున్నాడని సందేహమందేహులై ఉండొచ్చు. నిజానికి – అధివాస్తవిక ఛాయలు ఈ కవిత్వంలో కొంతమట్టుకు కనిపిస్తునప్పటికీ, వికృతాలోచనల వక్రభావనలు మాత్రం లేశమాత్రమూ కనిపించవు. సామాజిక వాస్తవిక సంక్షోభ జీవన సంక్షుభిత దృశ్యాలీ కవిత్వంలో దృగ్గోచరమవుతాయి. ధనస్వామ్య యాంత్రిక నాగరికత సృజించిన విశృంఖల విషసంస్కృతి, నగర జీవన సంక్లిష్టత, నైతిన విలువల విధ్వంసనం, పడదోసి పైకెక్కిపోవాలనే మనస్తత్వం, మనిషి పరాయీ కరణకు గురై ఈ సమాజపు టంధకార కీకారణ్యంలో ఒంటరి సామాజికుడిగా మిగులుతున్న దుర్మార్గపు సందర్భం… ఈ ‘ఒగరు‘ వ్యక్తీకరణగా ద్యోతకమవుతుంది.

హింస… హింస… క్రౌర్యం… పైశాచికం… బీభత్సం… భయానకం… ఎటుచూసినా కత్తుల భాషే… కత్తులు మింగి నిద్రపోతున్న ప్రేమికులే… ఎక్కడ చూసినా
నరికేసిన తలలే… రాలిపడ్డ కనుగుడ్లే… దొర్లుతున్న మొండలే… ఖండిత పసిదేహాలే… ఎక్కడ చూసినా కళింగయుద్ధానంతర దృశ్యాలే…! హింస… హింస…
అటుచూడు హింస… ఇటుచూడు హింస… ఎటుచూడు కటువైన చటుల హింస… ‘హింస రచన… ధ్వంస నచణ… ధ్వంస నచణ… ధ్వంస రచన… హింస నచణ… violent love… violent love… గొడ్డళ్ళతో, వేట కొడవళ్ళతో, పిడిబాకుల్తో, యాసడ్ దాడుల్తో ప్రేమస్వరూపాన్ని గాలించి కనుగొనబూనడం… దారుణాతి దారుణం. కనుకనే… హింసాయ మరణం చుట్టు ముట్టిన వేళ సంభోగేచ్ఛ కట్టలు తెంచుకుంటుంది. హింసారాజ్యం… రాజ్యహింస… నిరంతరం… రాజ్యం ఉక్కుపాదం కింద నలుగుతున్న బతుకులే… అభద్రతతో ఆవిరవుతున్న అసువులే… రాజ్యహింసకు తరతమ భేదాలు లేవనీ, ఉండవనీ మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పాల్సి రావడం విచారకరం. రాజ్యహింస ఎన్ని రకాలుగా ఎంత సూక్ష్మంగా ఉంటుందో ఆశారాజు చెప్పిన తీరు ప్రశంసనీయం. ‘రాక్షసులు… రాక్షసులు… రాక్షస రతి… ఇప్పుడొస్తున్న సినీమాలు ఒక రాజ్యహింస… సెన్సార్లు ఒక ఎన్‌కౌంటర్‌… అన్నింటికి ఆడశరీరమే కారణమా? మందులమ్ముకునేవాడు చూపించే మగకండల బొమ్మలే కారణమా? మీరు ఒప్పుకోరుగానీ ఇది రాజ్యహింసనే…’ వాచ్యంగానే అయినా ఒకానొక నిగూఢ భయంకర వాస్తవాన్ని మనముందుంచిన ఆశారాజు అభినందనీయుడు. భౌతిక అణచివేత సాధనంగా ఆధునిక రాజ్యం అవధరిస్తే బౌద్ధికంగా భావజాల పరివ్యాప్తికి దోహదపి రాజ్యహింసోపకరణాలుగా రూపెత్తుతున్న సాంస్కృతిక, మీడియా, సినిమా, విద్యాలయాలు, కుటుంబం, కార్మిక సంఘాలు, మొదలగు సామాజిక సంస్థల లోగొట్టును రట్టు చేసిన ఆశారాజు కవిగా తన ప్రత్యేకతను చాటుకుంటున్నాడని చెప్పడనికి ఈ ‘ఒగరు‘ కవిత్వమే నిలువెత్తు సాక్ష్యం.

ఉనికి కోసం ఉబలాటపడుతున్న అస్తిత్వ క్రోధనలన్నీ ఏకమై సామ్రాజ్య వాదాన్ని మట్టికరిపిస్తాయని ఆశాభావపుటల్ప సంతోషంతో సంబరప్డం తప్ప సదరు అస్తిత్వపు క్రోధనలన్నీ రాజ్యానికి అనుషంగిక ఉపకరణాలుగా మారిపోయి అంకుల్‌ శ్యామ్‌ మూతి తుడుచుకొనే టిష్యూ పేపర్లవుతాయని ప్రగతిశీలురు కూడ గ్రహించకపోవడమే అత్యంత విషాదకరం.

అంతా డంబికత్వమే…అంతా డంబాచార్యులే… అసలు ముఖం కనిపించదు. నకిలీ మెరుగుకే మార్కెట్‌ ఎక్కువ. ఫ్యూడల్‌ ఉదారగుణమే ఎదురులేని జనాకర్షక
భూషణమై మురిపిస్తున్నదా!? విప్లవస్ఫూర్తి ఏమారుతున్నదా? ప్రలోభాలే ప్రధాన ఆదర్శంగా పరిణమిస్తున్నాయా? ఎవరి స్వార్థం వారి నెట్‌వర్క్‌ను పెంచి లాబియింగే ఒక అదనపుటలంకారమవుతున్నదా? కరప్షన్‌… కరప్షన్‌… ఇంటలెక్చువల్‌ కరప్షన్‌… మేధా పతనం… పతనమేధా… ‘రాచకొండ’ ఒక రాచపుండు కాకపోవడనికీ, ‘మానాల’ రాజ్యభ్రష్టత్వానికి కొలమానంగా మారకపోవడనికీ కారణాలనేకం… కానీ కనిపిస్తున్న దొక్కటే… పోరాటం పాలుమాలుతున్నట్లుండం… సంపాదనే సర్వోత్కృష్ట కార్యం కావడం…! కానీ రాజ్య నరమేధాన్నరికట్టే సత్తా ఒక్క వర్గపోరుకే ఉందన్న నగ్నసత్యాన్ని గ్రహించం మన విధి.

కవులు స్వప్నాధిపతులు. కలలు కనడం వారి నైజం. కలని నిజం చేయడం కాదు కవిత్వం… నిజాన్ని కలగనడమే కవిత్వం గదా! ఈ ‘ఒగరు‘లో స్వప్నాంతర్గత
దృశ్యాల చిత్రిక కనిపిస్తుంది. కలని కవిత్వంలో పట్టుకునే ప్రయత్నం చేశాడు ఆశారాజు. సామాజిక వాస్తవికతే కలల్నినియంత్రిస్తాయని ప్రత్యేకించి ప్రస్తావించనక్కర్లేదు.
ఇక్కడే ఒక విషయం చెప్పాలి. ఏమంటే… సుప్తచేతనలోని గుప్త రహస్యాలకు, విఫల వాంఛల విపరీత సైకీ వ్యక్తీకరణ కాదీ కవిత్వం. హింసాత్మక జీవన విధ్వంస దృశ్యాల్ని మన కళ్ళకు కట్టే కవిత్వం. మొత్తం సమాజాన్నే ఈడ్చి జాడించిన బలమైన వ్యాఖ్యాన కవిత్వం. సర్రియలిస్టు ధోరణిలో కనిపించే ఇరోటిక్‌ భావాలీ కవిత్వంలో కన్పించక పోవడం ఈ ఒగరు కవిత్వానికబ్బిన అదనపు సుగుణం.

తీరమ్మీద ఇసుకంతా చిన్నపిల్లల కళ్ళలా కదలాడుతున్న రాత్రిగా లలితమైన ఊహ చేయగలిగిన ఆశారాజు ఒక్కోసారి ప్రబంధ కవుల వ్యక్తీకరణని తలపించే విధంగా గుసైన అభివ్యక్తితో విస్మయాద్భుతం గొల్పుతాడు.

రెండు చిలుకలు ఆమె ముక్కెరలోని కెంపు కొరుకుతున్నాయి.
వెన్నెల కురిసి నేలమీది గడ్డి కాలిపోయింది
పెదాల మీద జారిపిన చినుకుల ముత్యాలు గుండె శిఖరాల
మీద దొర్లి చిట్లిపోతున్నాయి…
లాంటివే గాక
సర్పాలు తిరిగే అధరాలు
ఈ షెహనాయిలో సర్పం దూరి బుసకొడుతోంది.

లాంటి వినూత్నాభివ్యక్తీకరణలు ఈ ఒగరులో మనల్ని ‘మంత్ర’ ముగ్ధుల్ని చేస్తాయి. సున్నితత్వంలో కర్కశత్వం, కర్కశత్వంలో సున్నితత్వం, భయంలో ఆనందం, ఆనందంలో భయం, బీభత్సంలో సౌందర్యం, సౌందర్యంలో బీభత్సం – అన్నీ ఏక క్షణంలో కలగలసి అనుభవానికొచ్చే పికాసో గుయెర్నికా చిత్ర రసన ఈ ఆశారాజు ఒగరు.
ఒకింత మనసుపెట్టి ఏకాగ్రతతో ఈ కవిత్వాన్ని పఠిస్తే… ఇందులోని గదలాడించే సౌందర్యం, గజవజ వణికించే సౌందర్యం, రవజవ లాడించే సౌందర్యం, సలమల
మసలించే సౌందర్యం… బీభత్సరస ప్రధాన వైచిత్య్రానంద సౌందర్యం… సారాంశం… సంక్షుబ్ధ సౌందర్యం మనల్ని అచ్చెరువు గొలుపుతుంది.

“There can be no beauty at all, as far as I am concerned -convulsive beauty – except at the cost of affirming the reciprocal relations linking he object seen it its motion and in its repose”

-Mad Love – Andre Breton

ఒక వస్తువు చలనంలో ఉన్న క్షణాన్ని
అదే వస్తువు సరిగా చలనం ఆగిపోయిన క్షణంతో
కలిపేటప్పుడు స్ఫురించే పరస్పర సంబంధాన్ని
ప్రదర్శించేదే సంక్షుబ్ధ సౌందర్యం

అర్థరాత్రి సంచరించే నాగిని సౌందర్యాన్ని, బతుకు తీగ మీద నడిచే రాజమణి మరణ వాంగ్మూలాన్నీ, చితి ముందు కూర్చుని పాడుతున్న ఎరుకలసాని చివరి జోస్యాన్నీ, పాములోడి ప్రియురాలి వెన్నెల బుసల్నీ, కవిత్వం విషకన్య పచ్చల పిడిబాకుల రహస్యపు చుంబనాల్నీ, తియ్యని పాముకాటునీ, బిగబట్టిన పెదాల సౌందర్యాన్నీ, బిగించిన పిడికిలి సౌందర్యాన్నీ చవిచూసేందుకు ఒగరును ఆస్వాదించండి.

థింసా (పి.సి.రాములు)
(జయంతి త్రైమాసిక పత్రిక, జనవరి – మార్చి 2010 సంచిక)

* * *

ఒగరు డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. మరిన్ని వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‍ని అనుసరించండి.

ఒగరు On Kinige

Related Posts:

బంగారం

ప్రముఖ జర్నలిస్ట్ వాసిరెడ్డి వేణుగోపాల్ రచించిన “బంగారం” అనే పుస్తకంపై 64కళలు.కామ్ అనే వెబ్‌సైట్‍లో సమీక్ష ప్రచురితమైంది.

శతాబ్దాలుగా జనం బంగారానికి విలువనిస్తున్నారంటే దానికి బలమైన కారణాలే ఉన్నాయని సమీక్షకులు కళాసాగర్ పేర్కొన్నారు. మనుషలనే కాదు, దేశాలను సైతం కష్టకాలంలో ఆదుకునేది బంగారమేనని సమీక్షకులు అన్నారు.

బంగారం గురించి ‘బంగారం’ పేరుతో తెలుగులోవెలువడిన తొలిపుస్తకం ఇది. బంగారం పుట్టుపుర్వోత్తరాల నుంచి, నేటి వరకు జరిగిన పరిణామాలను ఈ పుస్తకంలో వివరించారని సమీక్షకులు పేర్కొన్నారు.

బంగారం గురించి ఎన్నో ఆసక్తికరమైన అంశాలు తెలియజేస్తూ, మధ్య మధ్య సవివరాత్మక బాక్స్ ఐటమ్స్ ఇవ్వడం బాగుందని, ఇది ప్రతి ఒక్కరు చదవాల్సిన పుస్తకమని సమీక్షకులు అన్నారు.

పూర్తి సమీక్ష కోసం ఈ లింక్ నొక్కండి

ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‍ను అనుసరించండి

బంగారం On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

జీవన వైవిధ్యం

కేకలతూరి క్రిష్ణయ్య రచించిన “జీవన వైవిధ్యం” అనే పుస్తకం పై ” ‘సందేశాత్మక’ వాస్తవిక రచన” అనే శీర్షికతో 29/01/2012 నాటి ఆంధ్రభూమి దినపత్రిక అక్షర పేజీలో ద్వా.నా.శాస్ర్తి సమీక్ష ప్రచురితమైంది.

రచనా ప్రపంచం విలక్షణమైనదని, వైవిధ్యమే రచనకి వన్నె తెస్తుందని సమీక్షకులు వ్యాఖ్యానించారు. మానవ జీవిత విధానాలపై, వ్యక్తిత్వ వికాసంపై అనేక పుస్తకాలు వచ్చాయని, ఎవరి ధోరణి వారిదేన్ని, అన్ని ధోరణులూ మంచి జీవితం కోసమే, మంచి సమాజం కోసమేనని అంటారు సమీక్షకులు. ప్రాచీన కాలంనుంచి ఋషులు, తత్వవేత్తలు, కవులు తపనపడింది దీనికోసమేనని, కేకలతూరి క్రిష్ణయ్య తపన కూడా ఇదేనని ద్వా.నా.శాస్ర్తి పేర్కొన్నారు. మానవ జీవితాలు ఎలా వుంటున్నాయో, ఎలా వుండకూడదో, ఎలా వుండాలో వివరించే పుస్తకం ‘జీవన వైవిధ్యం’ అని ఆయన అన్నారు.

క్రిష్ణయ్య చిన్న స్థాయినుంచి ఇంజనీర్ స్థాయికి ఎదిగారని. దేశ విదేశాలలో ఎన్నో ప్రాజెక్టులు పూర్తిచేశారని, ఏడు పదుల పైబడిన వీరు తమ జీవితానుభవాలను- విన్నవి, కన్నవి- ఆకళింపుచేసుకొని రసగుళికలుగా ‘‘జీవన వైవిధ్యం’’అనే పుస్తకం అందించారని సమీక్షకులు తెలిపారు. ఈ పుస్తకంలో 75 అంశాలపై వ్యాసాలున్నాయి.

ఈ పుస్తకం విశిష్టత గురించి చెబుతూ – ఈ పుస్తకం వాస్తవ జీవితాల కథనం అని, జరిగిన సంఘటనలే ఈ పుస్తకానికి ఆధారాలని పేర్కొన్నారు.

పూర్తి సమీక్షని చదవడానికి ఈ లింక్‍ని అనుసరించండి.

ఈ పుస్తకం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభ్యమవుతుంది. పూర్తి వివరాలకు ఈ క్రింది లింక్‍ని అనుసరించండి.

జీవన వైవిధ్యం On Kinige

Related Posts:

‘మో’లోని ఇంటీరియర్ మోనోలోగ్

‘మో’ పుస్తకం నిషాదంను ప్రముఖ రచయిత సుధామ ఆంధ్రభూమి పత్రికలో సమీక్షిస్తూ…”‘మో’ కవిత్వం అర్థం కాదనే అభియోగం కొత్తదేమీ కాదని అంటారు. కవికీ పాఠకుడికి మధ్య ఎడం ఎందుకొస్తుందో చెబుతూ – “అర్థ బదలాయింపును దబాయించే చేసే మెటాఫర్స్, రూపకాలు కవికి వున్నంత చిరపరిచితంగా చదువరికి ఉండకపోవడమేనని” సుధామ అంటారు.
‘మో’ ది క్లోజ్ ఎండింగ్ రచన అని, అందువల్లే పాఠకుడి ఆలోచనాశక్తికి ఎక్కువ శ్రమ ఇస్తుందని సుధామ అంటారు.
అయితే, శ్రమయేవ జయతే అన్నట్లుగా, పాఠకులు శ్రమిస్తే, మో కవిత్వాన్ని ఆస్వాదించగలరని సుధామ వ్యాఖ్యానిస్తారు.
పూర్తి సమీక్షని ఈ దిగువ చిత్రంలో చదవచ్చు.

 

మో రాసిన నిషాదం డిజిటల్ రూపంలో కినిగెలో లభిస్తుంది. వెల రూ.90/- నెలకి రూ. 30/- అద్దెతో కూడా ఈ పుస్తకాన్ని చదువుకోవచ్చు.

నిషాదం (మో) On Kinige

కొల్లూరి సోమ శంకర్

Related Posts:

జలపాత గీతం పుస్తకంపై ప్రముఖుల అభిప్రాయాలు

                జలపాతగీతంచదివాను. అనుభూతి, ఆలోచన కమనీయంగా సంగమించిన కవితాసంపుటి అది. రాగాన్ని వేదికే భావం, మాటకి ప్రాణం పోయాల్సిన వేళ, వసంతం ఒక పంచవన్నెల పాట, పద్యమయ్యేవేళ ప్రత్యేకించి పేర్కొనదగిన మంచి కవితల్లో కొన్ని. కృత్రిమ జీవితానికి కొబ్బరాకు మబ్బులకింద నవ్వు మొలకల సీమ సింగారంఅందమైన అభివ్యక్తులు. రాగాన్ని వెదికే భావంకవిత ముగింపు చాల బాగుంది.

జ్ఞానపీఠ పురస్కారగ్రహీత, పద్మభూషణ్‌, డా|| సి. నారాయణరెడ్డి (లేఖ, తే. 16.3.97)


 

                జలపాతగీతంఅందింది. అన్నీ ఇంచుమించుగా మంచి కవితలే. రోజూ చూసే దృశ్యమేఅన్న కవిత ఎంతో బాగుంది.

                దృష్టపూర్వా అపిహ్యర్థాః| కావ్యేరస పరిగ్రహాత్‌ / సర్వేనవా ఇవా భాంతి| మధుమాస ఇవద్రుమాఃఅని ప్రాచీనులననే అన్నారు. దీనికి మీ కవిత గొప్ప పునసృష్టి.

ముదిగొండ వీరభద్రయ్య (లేఖ, తే. 11.3.97)

 

                జలపాతగీతంచదివాను. ఆపాతమధురంగా ప్రవహించిన మీ కవిత్వ గానాన్ని ఆకర్ణించాను. ఈ దశాబ్దంలో మీది విలక్షణమైన గొంతు. కొన్ని కవితల్లో భావాన్ని; యింకా కొన్ని కవితల్లో శిల్పాన్ని, మరికొన్ని కవితల్లో ధ్వనిలో గుప్పెళ్లతో వెదజల్లారు….

డా|| నాగభైరవ కోటేశ్వరరావు (లేఖ, తే.10497)

               


 

ఆదూరి సత్యవతీ దేవి గారి జలపాతగీతం మనోజ్ఞంగా సాగిపోయింది. అక్షరాలను పూలుగా పరచినట్లు, భావాలను అత్తర్లు పన్నీర్లుగా చల్లినట్లు, అర్థాలు ఆర్ద్రాతి ఆర్ద్రమై పరిమళించినట్లు, తమ కవితలను శిల్పీకరిచిన రసజ్ఞ కవయిత్రి యీమె. లలితమైన భావాలు వీరి స్వంతం. తనకు యీ లోకానికంతటికీ ఇష్టమైన ఏవస్తువు పైనైనా మమకారం చూపడానికి ఆ వస్తువులకు హానికలిగించే శక్తులను సుతిమెత్తగా మందలించడానికి ఆ లలిత భావాలనే ప్రయోగిస్తారు. ఏ సంఘటనను స్పృశించినా అద్భుతమైన భావనాపరంపర జలపాతంలా ఎగిసిపడుతుంది. వస్తువైవిధ్యాన్ని పాటిస్తూనే రూపవైశారద్యాన్ని సాధించారు కవయిత్రి.

ఆచార్య నాయని కృష్ణకుమారి (తే. 23.4.97)


 

                జలపాతగీతంఅందింది. మొదటి పుస్తకంలో కవిత్వం ఆరంభమై రెండో పుస్తకంలో మలుపు తిరిగి, మూడో పుస్తకంలో ముచ్చటైన మీ సొంత మార్గం ఏర్పడింది. మీ కవితా ప్రయాణంలో కొంత భాగానికి నేను ప్రత్యక్ష సాక్షిని కావటం నాకు సంతృప్తికరంగా సంతోషంగా వుంది.

చే.రా. (లేఖ, తే. 11.3.97)

నులివెచ్చని సంవేదన మనోనేత్రం ముద్రించిన ఆర్ద్రమైన ఛాయాచిత్రాలు:

                పొద్దుటి పూట గడ్డిపరకపై వాలిన మంచు బిందువును ముద్దుపెట్టుకున్నట్లనిపిస్తుంది ఈ సంకలనంలోని కొన్ని కవితలను చదివితే. మేఘాలై తిరిగివచ్చి గుండెలో వెచ్చని కన్నీటి జలపాతాలను వొంపినట్లు ఒక ఆనంద విషాదం. ఎందుకో ఏమిటో తెలిసీ, చాలాసార్లు తెలియక, కలిగే వేదనలోంచి పుట్టే అక్షరాలకు ఎంత మహత్తు! ఈ కంటితో అందాన్నే చూడగలగడం ఒక వరం. ఈ మనసుతో బాధనే పాడగలగడం అంతకన్నా గొప్ప వరం. ప్రేమించే తాహతును బట్టే బాధపడే అర్హత లభిస్తుందేమో!

                ఏకాంత జలపాతాల్ని నిబ్బరంగా వొంపుకుని గీతమై ధ్వనించిన ఆదూరి సత్యవతీ దేవికి ప్రకృతే తాత్త్విక భూమికను కట్టబెట్టింది. ప్రకృతిని అపారంగా ప్రేమిస్తూ, ప్రాకృతిక నియమాలతో మనిషి సహజాతి సహజంగా లయించాలని ఆమె అత్యాశపడుతున్నారు. యంత్రయుగ బీభత్సంలో అనాది సౌందర్యాల కేన్వాసు ఛిన్నాభిన్నమైపోవడం ఆమెను అమితంగా వేధిస్తోంది. మనిషి మరగా మారడం ఆమెకు దిగులుగా ఉంది. అందుకే పరాయీకరణలో అస్తిత్వాన్ని కోల్పోతున్న మనిషికి ఆమె పచ్చని వసంతాల రుచి చూపిస్తున్నారు. ఎంత నిరుపేదతనం / మనిషికీ మనిషికీ మధ్యన అని వాపోతూ. మిత్రమా మిత్రమా / రెండు స్వప్నాల మధ్య / రెండు ప్రపంచాల మధ్య / ఒక గందర్వగానం / నిరంతరం సాగనీ అని ప్రేమగా అర్థిస్తున్నారు. సత్యవతీ దేవి కవిత్వానికి లాలనగా ఆందోళన రేకెత్తించే అరుదైన సుగుణం ఉంది. మనిషి ఎన్నటికైనా ప్రేమవైపే నడవక తప్పదు కదా అన్న ఆశావాదమూ ఉంది. అంతేకాదు, చూపుల జీవన కాంక్షల్ని రెప్పల పొత్తిళ్ళలో కరిగిస్తూ, ప్రకృతి ఔన్నత్యాన్ని విడమరచి చెబుతూ మనిషితనం అంటే ఏమిటో ఈ కవిత్వం గుర్తుచేస్తుంది.

                జీవరాసుల మనుగడకై / ఆరు ఋతువుల్నీ తరగతి గదులుగా మలచుకొని / తానే ఒక పాఠశాలై చరిస్తూ / ఇచ్చిపుచ్చుకునే సందర్బాలన్నింటినీ సమతూకాలుగా చేసి / అర్పించుకొనే సంస్కారాన్ని మనిషిని / వనాల నుంచీ, గనుల నుంచీ, జీవనదుల నుంచీ / నీలాంబర జలధారల నుంచీ గ్రహించమని ప్రకృతి తన తొలిపాటగా వినిపించిందని అంటారు. కంటికి కనిపించే దృశ్యాలను చిత్రికపడుతూ, ఆ క్రమంలో తానే దృశ్యంలో లీనమై కవిత్వాన్ని వినిపిస్తారు సత్యవతీదేవి.

                మౌనంలో జీవశక్తిని, దుఃఖంలో సౌందర్యాన్ని దర్శించగలుగుతున్నారు. కనుకే, నన్ను నేను చూసుకునేదీ / తెలుసుకునేదీ / ఒక యథార్థ దుఃఖలిపిలోనే అంటారు. ఆ లిపిలోనే సౌందర్య సీమలు సాక్షాత్కరిస్తాయి. ఎవరో అన్నట్లు, తీయని పాటలన్నీ విషాద ఘడియల్లోంచి పుట్టినవే కదా!

            పసునూరు శ్రీశీధరబాబు, ఇండియాటుడే 30 ఆగష్టు 1997


 

కవిత్వ జలపాతగీతం

                అనేకానేక వాదాల వివాదాల్లో కవిత్వం గతి తప్పిపోతున్న కాలమిది. అప్పుడప్పుడు మళ్ళీ కృష్ణశాస్త్రి, తిలక్‌ లాంటి కవులు ఎక్కడో తచ్చాడుతూ మండుటెండలో జలపాతగీతాలవుతున్నారు. రెక్క ముడవని రాగంనుంచి జలపాత గీతంవరకూ ఆదూరి సత్యవతీదేవి గారి కవితాగానం, ఆమెను చదివిన సాహితీప్రియుల్ని అలా వెంటాడుతూనే ఉంటుంది. ప్రకృతి స్వరాలను అక్షరాలుగా పేర్చి పచ్చటి పాటలుగా మలిచే గొప్ప శిల్పి సత్యవతీదేవి.

                జీవదానం చేసి పునర్జన్మనివ్వటం / బతుకులోని ఒక భాగాన్ని / ఎప్పటికీ కొత్తగా మెరిపించటం / ఈ అక్షరాలకి తెలుసు”– ఆమె మాటల్లోనే కాదు, మనక్కూడా ఈ కాసిన్ని అక్షరాలే చాలు తమకాన్ని తీర్చేందుకు. సత్యవతీదేవి గారు పాట నుంచి కవిత్వం వైపు మళ్ళేరు కాబట్టి సహజంగానే అస్పష్టత ఆమె జోలికి పోలేదు. ప్రకృతి పచ్చదనమంత సున్నితంగా కవిత్వమల్లగల నేర్పు ఈమె రచనల్లో కన్పిస్తుంది. ఈమెతో కవిత్వం నిజంగానే ప్రేమలో పడింది. ఎంత కవిత్వమైనా ఏ చేతులు పూచిన ఋతువులో‘! నంటూ పాట తాలూకు లయవినిపిస్తుంది.

                కవిత్వమంటే భావుకత్వమనీ, ప్రేయసీ ప్రియుల మధ్య పావురాయిపట్టుకొచ్చే ప్రేమ సందేశమనీ అర్థాలుండేవి. దాన్ని చెరిపేస్తూ కవిత్వమంటే విప్లవమనీ, సమాజాన్ని మార్చే సాధనమనీ జనం గుండె గొంతుకలో కొట్టుకునే ప్రాణధారనీ శ్రీశీశ్రీశీ లాంటి ఆధునికలు నిరూపించారు. దీన్ని కూడా కాదని… కవిత్వమంటే సామాన్యులకు అర్థం కాని అస్పష్టతనీ, గందరగోళ పదాల కూర్పనీ, అర్థాలను బద్దలుకొట్టి నిఘంటువులక్కూడా అందని కొత్తర్థాలు రాయటమని ఓ తరం పోటీపడింది. దాన్ని భూజానేస్కుని శిష్యరికం చేయటానికే మరోతరం కవిత్వం రాసింది. ఇదీ కాదని… కవిత్వమంటే దళిత, మైనారిటీ, స్త్రసీ వాదాలనీ కవిత్వం జుట్టు పట్టుకుని కులమతాల కుళ్ళు రాజకీయాల్లో ముంచి తేల్చుతున్నారు కవులు. ఈ సదర్భంలో ఎవరు రాసిన కవిత్వం వాళ్ళే చదువుకుని తృప్తి పడాల్సి వస్తుంది. ఇదంతా ఎందుకంటే ఇన్ని గందరగోళాల మధ్య నిజమైన పాఠకుడు ఎక్కడో తప్పిపోతున్నాడు. అయినా అక్కడక్కడా కొంతమంది ప్రకృతి కవులు పాఠకులని సేదతీరుస్తూనే ఉన్నారు. అలాంటిదే సత్యవదీదేవిగారి కవిత్వం. యుగాలనాటి సంగీతం / యవ్వనాల మోహవేగం / జలజల పారు గీతం / జలపాతగీతం. కృత్రిమత్వం, నటనలూ మనుషుల్లో పేరుకుపోవటం, నిజంగా మన నవ్వుల్ని మనమే నటించాల్సి రావటం పంత దారుణమో కదా! మనిషి తనను తానే వెలిగించుకుని ఒక వెన్నెల ముక్కయి బయటకు రావాలని కవి అభిలాష. కవిత్వానికి వస్తు పరిమితులు లేకపోయానా ఈ తరహా ప్రకృతి కవిత్వంలో స్పష్టమైన అనుభవాల్ని అనుభూతించటం సత్యవతీదేవిగారికి మొదట్నుంచీ అలవాటు. కొన్ని అనుభవాలు జీవితంలో చాలా చిన్న సంతోషాలని మాత్రమే కలిగించి జారిపోతుంటాయి, మళ్ళీ మనం వాటిని గుర్తుంచుకోం. కాని సత్యవతీదేవి గారు ఆ క్షణాల్ని అందంగా పట్టుకుంటారు. వాటికి అక్షరరూపమిచ్చి ఆ అనుభవాలను పునర్జీవింపజేసి ఒకే ఆనందాన్ని పదేపదే అనుభూతిస్తారు. మనకూ పంచిపెడ్తారు.

జావేద్‌, వార్త దినపత్రిక 11 ఆగష్టు 1997

 

వేదనాభరితం జలపాత గీతం

                అనాది సౌందర్యాల ప్రకృతి కాన్యాసు ఛిన్నాభిన్నమై మనిషిలోని మనిషితనం డిగ్రేడ్‌ అయిపోతున్న పరిస్థితుల పట్ల ఆవేదన,. ఆదూరి సత్యవతీదేవి గారి జలపాత గీతంలో నిదానంగా ప్రవహిస్తుంది.

                దుఃఖలిపిని తెల్సి కొత్తగా సుఖ దుఃఖాలు రెండూ సమమేనన్న తాత్విక బోధను కావిస్తారు.

                నన్ను నేను చూసుకునేదీ తెలుసుకొనేదీ ఒక యదార్థ దుఃఖ లిపిలోనే / ఒక్కొక్క దెబ్బా తగిలి జీవితం పెచ్చులూడిన గోడలా అందవిహీనమై పోతున్నదే అని / భాధ మెలిపెట్టినప్పుడల్లా దెబ్బ వెనుక సన్నివేశం నన్ను మరో ప్రక్కకు మళ్లించి /కొమ్మలు తెగినా చిగురించటం మానని చెట్టును చూపెట్టేది / ఉరిత్రాళ్ళకు వ్రేలాడిన త్యాగాల్ని చూపెట్టేది అప్పట్నించి గాయం నాకు ఆత్మీయమై పోయింది / ఓటమి నన్ను మెరిపించి గెలుపువైపు నడిపించే గురువై సాకింది. / నిజంగా ఆ కన్నీటి చెమ్మే తెలియకపోతే / జీవితం ఎంత రసాస్వాద భోజ్యాన్ని కోల్పోయేదో కదా! అంటారు కవయిత్రి!

                దుఃఖమే ఒక గురువై సుఖ పడడం నేర్పుతుంది. నరికిన చెట్టు మళ్ళీ హరితత్వాన్ని పొందిన విధంగా ఆశా జీవియై మళ్ళీ జీవించడం మొదలెడతాడు. దుఃఖాన్ని ఆస్వాదించ నేర్చుకోలేనివాడు సుఖాన్ని కూడా సరిగా ఆస్వాదించలేడనేది కవయిత్రిగా లోకానికామె ఇచ్చే సందేశం.

                21వ శతాబ్దంలో మనమెన్ని విధాల శాస్త్ర విజ్ఞానంలో అభివృద్ధిని సాధించి ముందుకు సాగుతున్నామనుకున్నా ఓమూల మనమీనాడు పర్యావరణ కాలుష్య రాక్షసి పెనుకోరల్లో చిక్కుకొని ఉన్నామన్న నిజం మనల్ని భయకంపితుల్ని చేయక మానదు. సర్వప్రకృతి సంపదే ఛిద్రమై ఓజోన్‌ పొరకు చిల్లులు పడడం మూలాన సర్వమానవాళి మనగడ ఒక తేలిక ప్రశ్నగా మిగిలిపోయింది. చెట్లు నరికివేస్తున్నాం. ప్రాణవాయువు లుప్తమై రోగాలబారిన పడుతున్నాం. ప్రకృతిలో దినదినం విడుదలయ్యే మృత్యు పొగల్లోచంద్రుడు సహితం కానరాకుండా పారిపోతున్నాడు. ఈ ప్రకృతి విధ్వంసనలో ఈ విషపు గాలుల్లో చిరునవ్వుల చిన్నారులకేదీ రక్ష? ఈ విషాద భయానక పరిస్థితుల నేపథ్యంలోనే కవయిత్రి

                విజ్ఞానం పెరిగి పెరిగి / ఈనాటి యుగవేగం కూడా / మనిషి గెల్చుకున్న విజయమే / కానీ / నీడలా వెన్నంటి పోరాడుతున్న కాలుష్య గాలులూ / నిరంతరంగా ఆకాశాన్ని చిల్లులు పొడుస్తున్న / క్లోరో ఫ్లోర్‌ కార్బన్‌లూ మిథైల్‌ బ్రోమైడ్‌లూ / ఓజోన్‌ పొరని చేదిస్తూ ఒక వికృత వేషంలో / దేశదేశాల పసిపిల్లల్నీ నమిలి మింగేయటానికి / బయలుదేరిన కంసుని దూతలల్లే భయం కొల్పుతున్నాయి.అంటారు.

                ఆధునిక విజ్ఞానం పేరుతో ఎన్నో మనం సాధించవచ్చు. ఆ శాస్త్రసీయ విజయాలన్నీ ఈ ఘోర విషకాలుష్య వాతావరణం ముందుదిగదుడిపే అవుతాయి. నేడు లెక్కల్లో తేలింది 65% శకటాలవల్ల వచ్చే కలుషితమయిన గాలి నగరాల్లో వ్యాపిస్తోందిట. దీనిని అరికట్టే నాధులేరీ? మానవులంతా కలిసికట్టుగా ఎదిరిస్తేనే ఈ విశాల వసుంధర క్షేమంగా ఉంటుంది. ఈనాటి మానవాళికిదొక సవాల్‌గా పరిణమించింది. మేధావులూ, కవులూ కదలిరండి పర్యావరణాన్ని రక్షించుకొనే మార్గాలను అన్వేషించండి. అదే కవి తపన. అదే ఆదూరి సత్యవతీదేవిగారి ఆవేదన.

                ఆదూరి సత్యవతీదేవి దుఃఖం తత్వ చింతనా కలిపి కలబోసిన కవిత్వమే జలపాత గీతంఒక ¬రు మనచెవుల్లో నినదిస్తుంది. కొన్ని కవితలయితే చక్కటి ప్రకృతి శోభను మన కళ్ళకు కట్టే పెయింటింగులు. ఆమె కలం అప్పుడప్పుడు కుంచెగా మారిపోతుంది. మరిన్ని నూతనవిలువల్ని ఆధునిక సాహిత్యంలోకి తీసుకురాడానికి ఈమె ప్రయత్నిస్తున్నారు.

ఎస్‌.ఏ. పద్మనాభ శాస్త్రి, ఆంధ్రభూమి 2 జూన్‌ 1997.


 

సౌందర్యం అనుభూతుల సమ్మేళన ప్రవాహం జలపాతగీతం

                జలపాతం స్వచ్ఛతకూ, వేగానికీ, మార్పుకూ, సౌందర్యానికీ ప్రతీక!

                ఆదూరి సత్యవతీదేవి రాసిన ఈ కవితలు మానవ జీవన జలపాతంలో ఒక్కో గీతాన్ని ఆలపిస్తున్నాయి. ఒక్కోరాగాన్ని నినదిస్తున్నయి. కవితలన్నింటి నిండా పరచుకున్న అండర్‌ కరంట్‌ మానవతే ! సృష్టినీ, మనిషినీ సౌందర్యమయంగా చూస్తూ మాయమవుతున్న మనిషితనం కోసం విలపిస్తున్న హృదయసుధ ఈ జలపాతగీతం

                చినిగిపోయిన పచ్చల కేన్వాసు; రాగాన్ని వెదికేభావం, జలపున్నమి; మాటకి ప్రాణం పోయాల్సిన వేళ; పలుచనయిపోతున్న పచ్చదనం; వసంతం ఒకపంచ వన్నెలపాట; పరిమళలహరి; ఒక హరితవసంతానికై; వెలుగు విహంగం; పద్యమయ్యే వేళ; జలపాతగీతం; యివన్నీ కవితల పేర్లు. ఇవి ఎంతమనోహరంగా వున్నాయో, కవితల్లోని కంటెంటు కూడా అంతే ఆలోచనా స్పోరకంగా వుంది. సౌందర్య దృష్టితో చూడడం ఒక ఎత్తైతే, ఆ సౌందర్య అనుభూతిని అక్షరబద్ధం చేసి మనోహరంగా అక్షరచిత్తరువులను మనముందు నిలపడం యింకా గొప్ప !

                మనిషితనాన్ని మరచి, త్యజించి మతం, కులం, భాష, ఆలోచన, వాదం, నమ్మకం, దేశం, యిలా చాలా రకాలుగా మనల్ని మనమే ఖండఖండాలుగా చేసుకోవడం, కోసుకోవడం స్పందించే ఎవరినైనా కలచివేస్తుంది. సత్యవతీదేవిగారు దాన్ని గొప్పగా చిత్రించి రంజింప చేశారు.

                ఏదో వివక్షతతో, విభిన్న సిద్ధాంతాలతో, సెన్సేషన్‌ ఉబలాటంతో చాలా రకాలుగా కవిత్వం చలామణి అవుతున్నవేళ ఒక్క మానవజాతేకాదు, సృష్టితో మమేకమై మానవతని సౌందర్యంతో, ఆలోచనతో రంగరించి అందరికోసం, ఆర్తితో కవిత్వం రాయడం సత్యవతీదేవిగారి ప్రత్యేకత. దాన్ని ఆదరించి, ఆస్వాదించి, అటువంటి కవిత్వం మరింత రావాలని ఆశించడం మనందరి వంతు!

                జీవదానం చేసి పుర్జన్మ నివ్వటం; బతుకులో ఒక భాగాన్ని ఎప్పటికీ కొత్తగా మెరిపించడం; ఈ అక్షరాలకి తెలుసు; (ఈ కాసిన్ని అక్షరాలే…) నేను ముందుకీ అవి వెనక్కీ పరుగుల ఆటే ఆటగా; నన్ను పసితనంలోపడవేసేవి; ప్రతి ఉదయం నాకొక మిఠాయి పొట్లాం దొరికేది; రేపటికై ఒక తీపికల మిగిలేది… (చినిగిపోయిన పచ్చల కేన్వాసు); విచ్చీ విచ్చని మొగ్గలాలిత్యాన్ని ఛిన్నాభిన్నం చేస్తాయి; వెన్నునంటి పలికేపాట గురితప్పిపోతుంది; (జలపున్నమి); తరతరాల మానవుడు; బుద్దిని అరగదీసి; చిక్కని మైత్రీ సుగంధాన్ని మనముందుంచి

                వెండి గిన్నెలోని పాల బువ్వలా / శుచి పక్వంచేసి అందించిన సారాన్ని / రుచిరార్థాలెరుగని కాకుల్లా నేల పాలుచేసి / వెన్నెలకు రక్తపు మరకలంటిస్తున్నవేళ / ఆనందం నిషేధమే అంటారు. (మాటకి ప్రాణం పోయాల్సిన వేళ)

                ఇందులో ఏ కవితా ఖండికను ఆఘ్రాణించినా యింతవరకు మనం చెప్పుకున్న అంశాలు బోధపడతాయి. అందుకే ఆదూరి సత్యవతీదేవిగారి కవితలను చదవడం అంటే పశ్చిమాకాశంలోని సాంధ్యతారను ఆనందించినట్టు, నీలిమేఘాల కడ్డంగా ఎగిరే తెల్లకొంగను ఆనందించినట్టు, రసానుభూతి పొందుతానని సంజీవ్‌దేవ్‌ చెప్పుకున్నారు. అదెంతో నిజం. అందుకే ఈ కవితా దర్పణంలో మసకపోయిన మన మానవతకు నగిషీలు దిద్దుకుందాం !

                చివరగా నాకు బాగా నచ్చిన కవితాఖండిక (శాపాలా? బహూమానాలా? నుంచి)

                . . . నీడలా వెన్నంటి పోరాడుతున్న కాలుష్య గాలులూ / నిరంతరంగా ఆకాశాన్ని చిల్లులుపొడుస్తున్న క్లోరోఫ్లోరో కార్భన్‌లూ మిథైల్‌ బ్రోమైడ్‌లూ / ఓజోన్‌పొరను ఛేదిస్తూ / ఒక వికృతవేషంలో / దేశదేశాల పసిపిల్లల్ని నమిలి మింగేయటానికి బయలుదేరిన కంసుని దూతలల్లే భయం గొల్పుతున్నాయి. / చెంగల్వపూదండల్ని కబళించనున్నాయి. / భూమిమీద వనరుల్నీ వనాల్నీ ఎండగట్టి /గ్రహాంతరాళాల్నిండా పొగధూళుల్ని నింపి / మానవజీవిత భద్రతను జీరోడిగ్రీకి దింపి / గడగడలాడిస్తున్న యీ శాస్త్రసవిస్తృతి / ఎవరి సుఖస్వప్నాలకోసం? ఏ ఉజ్వల బాల్యాలకోసం?

నాగసూరి వేణుగోపాల్‌, ఆహ్వానం మాసపత్రిక, ఏప్రిల్‌ 1998

Authors Thrid book Veyi Rangula Velugu ragam can be read @ http://kinige.com/kbook.php?id=214 

 

Related Posts: