వారాంతపు ఆఫర్ – 50 శాతం తగ్గింపు – మో నిషాదం

ఒక కవి అస్తమించిన ఒక తార ఉదయించును గగనాన,
సుకవి నివసించు సుజనుల నాలుకలపై!!

 

వారాంతపు ఆఫర్ – 50 శాతం తగ్గింపు – మో నిషాదం On Kinige

 

"… ఈ నిషాదంలో ఇంచుమించు 71 కవితలున్నాయి. ప్రపంచీకరణ, ఆర్థిక సరళీకరణ క్రమం మొదలై రెండు దశాబ్దాలు ముగిసాయి. రెండో దశాబ్దంలో తెలుగు సమాజ సంక్షోభం మొత్తం ఈ సంపుటిలో ఉంది. ఒక దశాబ్ది కవిత్వాన్ని నిషాదం గా సంపుటీకరించాడు. ఇది విషాదంలా కూడా వినపడుతుంది. అయితే "పురందర దాసు ముందు / పొగులుతున్న భీమ్‌సేన్ జోషి" అని కొంచెం కీ లాంటి క్లూ ఇచ్చినప్పుడు మాత్రం సంగీతంలోని నిషాదం అంటున్నాడని అనుకోవాలి. గానకళకు పునాది సప్త స్వరాలు. అందులో నిషాదం సప్తమ స్వరం. ఏనుగు ఘీంకారమే నిషాదంగా జనించిందని గాన కళాబోధిని వివరిస్తోంది. కవిత్వ కళాబోధిని మనకెటూ లేదు కనుక సంగీత శాస్త్ర పరిభాషా పదాన్ని కవిత్వానికి అనవయించుకోవటం కొత్తే. సప్త స్వరాలలో రిషభ, గాంధార, మధ్యమ, దైవత, నిషాదాలకు రెండేసి బేదాలుంటాయి. వీటిని వికృతి స్వరాలంటారని కా.క.బో అంటోంది. షడ్జమ, పంచమ స్వరాలకు వికృతి భేదం లేదు కనుక అవి ప్రకృతి స్వరాలు. కవి ఏమంటున్నాడు? నేను వికృతి స్వరంలో పాడుతున్నాను ఈ సమాజ వికృతాన్ని, దుష్కృతాన్ని, దష్మృత్యాన్ని, దురాగతాన్ని, దుర్మార్గాన్ని అని. ….."

Hurry,

Limited time offer – Visit now http://kinige.com/koffer.php?id=24

Related Posts:

శబ్బాష్‌రా శంకరా!–తనికెళ్ళ భరణి–పుస్తక పరిచయం

 

 

 

నాకా రావయ ఓనమాలు
బిల్‌కుల్ రాదు ఛందస్సు
నువ్వే యతివి… గణాలు సుట్టుముట్టూ
శబ్బాష్‌రా శంకరా!

 

————-

Buy this eBook from Kinige @ http://kinige.com/kbook.php?id=217

Related Posts:

వేయిరంగుల వెలుగు రాగం

 

ఒక చిద్రూప లక్ష్మి కవితలు

                తమిళభాషలో ఒక వినమ్రమైన పదబంధం వుంది. అది సామెతో, పొడుపుకథో, వ్యవహారిక సత్యమో, తాత్విక సత్యమో నేనెన్నడూ విచారించుకోలేదు. అది నా అనుభవ పరిధిలోకి అనేకసార్లు చొరబడి, నాశక్తికి వున్న పరిమితులేవో జబ్బమీదకొట్టి మరీ తెలియజేస్తుంటుంది. ఊమనార్‌కండకన (మూగవాడు కన్నకల) అన్నదే ఆ పదబంధం! మూగవాడికి స్వప్నంలో ఒక మహాద్భుత సుందరదృశ్యం కనిపించింది. తనను పరవశింపజేసిన మధురమైన గంధర్వగానం వినిపించింది. వాటిని అభివ్యక్తీకరించలేడే! చేతివేళ్లతోనూ, పొంగివస్తూన్న అశ్రుజలంతోనూ వ్యర్థప్రయత్నంచేసి నిస్పృహలోకి జారిపోతాడు. నిశ్శబ్దలోకంలోకి వాడి అనుభూతి అదృశ్యమైపోతుంది.

                మా పెద్దమ్మాయిలాంటి ఆదూరి సత్యవతీ దేవి కొత్తకవితా సంపుటి చదివినప్పుడల్లా నేనుపడే కృత్యాదవస్థ మూగవాడు కన్నకలే. పురాణయుగాల్లో నైమిశారణ్యంలో సత్రయాగానికి తరలివస్తూన్న ఋషులు, ఎన్నేళ్లనుండో దట్టంగా పరుచుకుపోయిన ఎండుటాకుల మీద నడుస్తూగూడా ఏ శబ్దకాలుష్యాన్నీ సృష్టించేవాళ్లుకాదట. హిమాలయ ఊర్ధ్వశిఖరాల మధ్య, మానవుడెన్నడూ కాలుపెట్టని మార్మికలోయల్లో, తపస్వి అయిన ఏ కర్ణుడో, పర్వతపుత్రుల సాయంతో నిర్మించుకొన్న ఆశ్రమఛాయల్లో వేలాది వత్సరాల వయసుగల దారువృక్షాలు దాచివేసిన ఒక కుండులో ఎవరిపూజకో వికసిస్తున్న బ్రహ్మకమలం ఆమె కవితా చరణం! అంటే ఆ అస్పష్టవ్యాకులతను, ఆ నీరవ నిశ్చల నిశ్శబ్ద భావుకతను అర్థంచేసుకుంటేనే ఆమె ఖండికల అంతరార్ధం గోచరమవుతుందని అనుకొనే వాణ్ణి. అవి దూరంగా పోయేవి మొనమొన్నటి దాకా.

                అసూయాద్వేషాలు, మాత్సర్యకాలుష్యాలు, హింసాపూరిత నినాదాలు, పరస్పర నిందలు, పాకులాటలు, పైరవీల పాటలతో నిండిపోయిన సాహితీలోకంలో మాట!Her secular message comes like a fresh breath of life to a suffocating people అనిగూడా అనుకొనేవాణ్ణి. కాని కవిత్వ తత్వపరామర్శలో నాకు ఓనమాలు గూడా తెలియవు. ఇప్పుడు తప్పదు. ఒక అనుభూతి గీతం రాయాల్సిందే. అశీస్సులివ్వలేని పితృ వయస్కుడు పుట్టుకతోనే అంధవృద్ధుడు!

                ఆమె కవిత్వదర్శనం నారద, తుంబురుల నాదోపాసన. ఆ భావగంభీరతకు

వాక్చాతుర్యం పునాదికాదు. ఏ ఉపాసనా వరంతో ఆ కవిత్వ శబ్దమైత్రి అలవడిందో తెలియదు. ఎచ్చోటా శబ్దకాలుష్యం కానరాదు. ఆమెPoetic Concernsఏవో ఈ సంపుటిలోని పచ్చనిగీతం చదివాక నాకుతెలిసింది. ఆమె ప్రకృతి ఆరాధన నిసర్గంకాదు. సృష్టినుండి, సమధర్మం నుండి దూరంగా జరిగిపోతూ తన సహజ విధిఅయిన సాత్విక గుణాన్ని విసర్జించి, రజస్తమో గుణ చీకటిదారులు పట్టిన మానవుడికి హెచ్చరికగా యీ పచ్చటి గీతం. ఉపనిషత్‌ సారాంశాన్ని ఈ శతాబ్దపు యాంత్రిక మానవుడికి తల్లి ఉగ్గుపాలలాగా యీ పచ్చని గీతం.

                నేను కథలు, నవలలు, నాటకాలు, వేదాంత గ్రంథాలు ట్రావెలాగులు కన్నా కవితా సంపుటాల్నే ఎక్కువ చదివే అలవాటు కలవాణ్ణి. కవిత్వం గురించి ప్రచురణ అయినంత సాహిత్యం ఏ ప్రక్రియమీదా రాలేదు. ఇంత వైవిధ్యమూ అందులో లేదు. ఇన్నివేల నిర్వచనాలు మరి దేనికీ లేవు. ఇది నిరంతర చర్చ, నిర్విరామకృషి. మేధో ప్రతీక. కవిత్వం వజ్ర సన్నిభం. కుసుమ కోమలం. దుఃఖంతో వ్రాసేదీ, ద్వేషంతో రాసేది ఏది కవిత్వంకాదు? అని ప్రశ్నిస్తాడు అరకొరజ్ఞాని. దానికొక పరిభాషవుంది. కులతత్వవాదులకు, మత దురహంకారులకూ గూడా అది వాహికే. జిజ్ఞాసువుకు, జీవన్ముక్తుడికీ, భక్తుడికీ, భిక్షువుకూ అది ఆలంబనమే.

                కన్నీరు తుడిచేదే కవిత్వం అన్నాడు ఖలీల్‌ జిబ్రాన్‌. పోయెట్రీ ఈజ్‌ ప్రేయర్‌ (ఒక ఆరాధనా విశేషం) అంటారు సాహితీ వేత్త శ్రీశీ వడలి మందేశ్వరరావుగారు. మొదటిది మాతృధర్మం. రెండవది శాంతి స్థాపనకు కెటాలిక్‌ ఏజెంట్‌. కవితాత్మ ఎప్పుడు సాక్షాత్కరిస్తుంది? సాంప్రదాయ అనుసరణలోనా, సాంప్రదాయ విచ్ఛేదంలోనా? చాలా సందర్భాల్లో సాంప్రదాయమే నీ వునికికి అర్థం యిచ్చేది. నీ సంస్కారానికి మూల స్థంభంగా నిలిచేది.

                ఆదూరి సత్యవతీ దేవి కవితాత్మ కేవలం ఊహాశిల్పనైపుణ్యమేకాదు. సౌందర్య సునిశత్వ వ్యక్తీకరణేగాదు. ఈ మహాసృష్టి అంతరార్ధాన్ని మార్మిక పొరల్లో దాగివున్న అర్థతాత్పర్యాల్ని, సత్య ప్రియత్వాన్ని శిల్పసౌందర్యంతో, అద్వైతవేదాంతంతో మధురంగా గానం చేయటమే.

                నాకనిపిస్తుంటుంది ఇన్ని లక్షల కవితాచరణాల్లో, ఇన్నివేల కవుల్లో కవయిత్రుల్లో కాలప్రవాహంలో కొట్టుకుపోకుండా నిలిచేదెంతమంది అని. ఇంతద్వేషం, కాఠిన్యం, కాలుష్యం, ఆక్రోశం అసహనం వాఙ్మయంలో భాగంగా నిలిచిపోతే ఈ ముందుతరం ఆరోగ్యంగా జీవించగలదా? అని అనేకమంది ప్రశ్నిస్తున్నారు.

                సత్యాగ్రహం నిలుస్తుంది. సమన్వయం నిలుస్తుంది సహృదయం నిలుస్తుంది. సత్యవతీదేవి కవిత్వం తప్పక నిలుస్తుందని నా విశ్వాసం. సృష్టీ, మనిషి, మట్టి, ఆకాశం, జలపాతం, ప్రార్థనాగీతం, అగోచర శక్తి, శిశువు, నవ్వూ, పువ్వూ, వెన్నెల చలవ, ఆదిశక్తి, పరమ పురుషుడూ పేర్లు వేరుగాని అంతా ఒకటే అని చెప్పే తాత్విక భావనా ప్రపంచం ఆమె కవితాలోకం. కవిత్వపు వెన్నెల మొగ్గలని ఆమె నిర్మించిన పదచిత్రమంతా వేదశాంతి సూక్తమే. అట్టి మాతృగీతాలకు మరణం వుండదు.

                టి.యస్‌. ఇలియట్‌ కవిత్వాన్ని నిర్వచిస్తాడు.  Genuine Poetry Can Communicate before it is understood.  మొదటి చరణంతోనే కవిత్వభాష గుబాళింపు పఠితను స్పృశిస్తుంది. ఆమె కవితా ఖండిక ఆసాంతం చదివితే అర్థమూ స్ఫురిస్తుంది. అది సంగీతభాష. శిశుభాష. గోవుల కంటిభాష, మాతృభాష.

                ఆదూరి దంపతులు మైత్రేయీ, యాఙ్ఞ్యవల్క్యుల వంటివారు. మంచి సాహిత్య పఠనం, పోషణ ఆరాధనా వారి ప్రవృత్తి. ఎవరి ప్రక్రియలో వారు సిద్ధులు, సిద్ధార్ధులు. వారి సాహితీ బంధుత్వం నన్నెప్పుడూ ముగ్ధుణ్ణి చేస్తుంది. ఈ నాలుగు వాక్యాల పరిచయం నా అభిమానాన్ని ప్రకటించే యత్నమేగాని యీ కవితా సంపుటిలో విముక్త నిత్యవిహంగాల వంటి ఖండికల్ని సంపూర్ణంగా అంచనావేసేందుకు గాదు. అందుకు నేను అశక్తుణ్ణి. ఒక భావుకుడన్నాడు నువ్వు యీక్షణాన చదువుతున్నది గొప్పకవిత్వమో కాదో నాకు తెలియదు. కాని నీకు తరచుగా జ్ఞాపకం వచ్చే పంక్తులున్న కవిత్వమే నిజమైన కవిత్వం. శ్రీశీమతి సత్యవతీదేవి Prolific Creativity, Extreme Fluency చాలా అరుదైన కాంబినేషన్‌. నేను మళ్లీ మళ్లీ చదువుకొనే ఖండకావ్యాల్లో యీమెవీ వున్నాయి. కృష్ణశాస్త్రిగారు తన కవితా పంక్తుల్ని ముగిస్తూ ఇక హిమర్తువు వలదు, ఇక నిశీధము వలదుఅని వెన్నెలకు ఉదయ సంధ్యకు సిగ్నల్‌ యిస్తారు.

                ఈ పుస్తకంలో నేను చూసిందంతా వెన్నెలే. నేను చదివినదంతా ఉషఃకిరణాల చైతన్యమే. ఇది కవిత్వం మీద ప్రేమనుపెంచే ఖండకావ్యం అని నా సహపాఠకులూ గొంతుకలుపుతారని నా ప్రగాఢ విశ్వాసం.

(సంపూర్ణం)

విజయదశమి2005, సికింద్రాబాద్‌     

Introduction to వేయిరంగుల వెలుగు రాగాలు పుస్తకం Total book can be read @ http://kinige.com/kbook.php?id=214 

 

Related Posts:

రవిశంకర్ కవితలు – అనంత భావలోకాలకు తెరిచిన ద్వారాలు – చేరా

వేసవి వాన On Kinige

అనంత భావలోకాలకు తెరిచిన ద్వారాలు – చేరా

……శబ్ధార్ధనిబద్ధమై చిత్త ద్రవీకారకమైన భాషా సంయోజన కవిత్వమని ఒక దృక్పథం చెబితే, మరో ధృక్పథం్రకారం కవిత్వానికి భాష వాహకమైనా కవిత్వం భాషాతీతంగా ఉంటుందని చెప్పుతుంది ఈనాటిెలుగు కవులలో ఇస్మాయిల్‌గారు రెండోవాదాన్ని ప్రచలితం చేస్తున్నారు. ఆయనకు భాష ముఖ్యం కాదు. భాషా సౌందర్యం కవిత్వంలో భాగం కాదు. కవిత్వం విశ్వసత్యాలను ఆవిష్కరించాలి. భాషతో నిర్మించిన పద్యం సత్య దర్శనానికి ఒక గవాక్షంలాంటిది. దీనికి ఆయన జెన్‌బుద్ధిజం నుంచి, జాపనీస్ హైకూలనుంచి సాక్ష్యం తెచ్చుకుంటారు. తెలుగులో రెండో మార్గంలో కవిత్వం రాస్తున్నవారు కొందరున్నారు. రకం కవులు జీవితంలో సంభవించే సాధరణ సంఘటనల నుంచి, కన్పించే దృశ్యాలనుంచి, ఎదురయ్యే అనుభవాలనుంచి తాత్త్విక సత్యాలను ఆవిష్కరిస్తారు. భాషాడంబరం ఉండదు. అతి పేలవమైన అలంకారాలు ఉండవు. శబ్దమాధుర్యం వగైరా అసలు పట్టించుకోరు. సాధారణ దృశ్యాలను సంఘటనలను మామూలు మాటలను ఉపయోగించి మన అనుభవాలను కెరలించే కవిత్వం రాస్తారు. ఆలోచించకుండా చదివితే ఇది కవిత్వమేనా అని అనుమానం కూడా వేస్తుంది. భావనా నేత్రాలు విప్పిన కొద్దీ కొత్త లోకాలకు తెరలు విచ్చుకుంటాయి

—–చేరాతలు 1993 మే 2, 9,. కవిత్వానుభవం, 2001, పే. 144-145

పదేళ్ళ కిందట విన్నకోట రవిశంకర్ కవితాసంకలనం “కుండీలో మర్రిచెట్టు” ను గురించి రాస్తూ అతన్ని అరుదైన కవిగా గుర్తిస్తూ ఈ పై మాటలు చెప్పాను.

రవిశంకర్ కవితా రచన ప్రారంభించి సుమారుగా రెండు దశాబ్దాలై ఉండవచ్చు. పదేళ్ళకొక సంపుటిని వెలువరిస్తున్నాడు. తెలుగులో ఏడాదికో రెండేళ్ళకో ఒక కవితా సంపుటిని వెలువరించక పోతే చాలా మంది కవులకు నిదురపట్టదు. ఇప్పటి కవితా సంపుటి నా ముందు మాట కోసం పంపి అప్పుడే రెండేళ్ళు అయింది. కాల గమనంలో తోచిన మార్పులు చేస్తూ మరొక ప్రతిని ఇటీవలే పంపాడు. ప్రచురణ కోసం ఆదుర్దాపడని ఈ కవిని చూస్తే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. తన అనుభవాలను తన ఆలోచనలను వాటి ద్వారా తాను గుర్తించిన విశ్వసత్యాలను కవిత్వంలో ఆవిష్కరించాలనే తపనేకాని కవిత్వం ద్వారా ఏదో ఒక లాభం పొందుదామనే ఆశ ఇతనిలో కనిపించదు. అందుకే ఈ నాటి కవిలోకంలో రవిశంకర్ అరుదైన కవి.

ఈ పదేళ్ళలో రవిశంకర్ కవితా దృక్పథం మారలేదు. కవితా దృక్పథం మారని రవిశంకర్ రచనల్లో ఏమైనా గుర్తించదగిన మార్పులున్నాయా అని సహజంగానే ఎదురుచూస్తాము.

ఈ వ్యవధిలో అతని అనుభవాలు పెరిగాయి. ఆలోచనలు పెరిగాయి. కవితామార్గం విస్తరించింది. దానికొక కొండ గుర్తు ఇప్పటి కవితా ఖండికల పరిణామం పెరిగింది. “కుండీలో మర్రిచెట్టు” లో కవితా ఖండికలు తులనాత్మకంగా చెపితే మినీ కవితలకు కొంచెం సన్నిహితంగా ఉంటాయి. ఇప్పటి కవితా ఖండికలు తన అనుభవాలకు తగినట్లుగా పరిమాణం పెంచుకున్నట్లు కనిపిస్తాయి. అప్పటి కవితలను ఒక్కొక్కటే చదివిన తర్వాత అయ్యో అప్పుడే అయిపోయిందే అనిపించేది.

స్పష్టత కోసం ఇక్కడే ఒక విషయం చెప్పాలి. కవిత్వంలో క్లుప్తత సాధించదగిన గుణమే. అయితే నియత సంఖ్యాక పాదాలలోనే కవిత్వాన్ని కుదించాలనే నియమం పెట్టుకోనక్కర లేదు. తీసుకున్న వస్తువును బట్టి అది మినీ కవిత్వమో, మిడీకవిత్వమో, మాక్సీకవిత్వమో, దీర్ఘకావ్యమో అవుతుంది. కానీ ఫ్యాషన్ కోసం మినీ కవిత్వం, దీర్ఘకావ్యం రాయనక్కరలేదు. వస్తుగౌరవాన్ని బట్టి కవితారూప పరిమాణం ఉంటుంది. “వేసవి వాన” లో రవిశంకర్ కవిత్వం పరిమాణం పంచుకోవడం అవసరమైన పరిణామం.

ఇదిట్లా ఉంచి అనుభవ విస్తృతి గురించి కాసేపు మాట్లాడుకుందాము. రవిశంకర్‌కు “కుండీలో మర్రిచెట్టు” ప్రచురణానంతరం కొంత కాలానికి పెళ్ళి అయింది. తర్వాత కూతురు పుట్టింది. పిల్లలు తమ ఆటల పాటలతో తల్లిదండ్రులకు మురిపాన్ని కలిగించడం సహజం. అంతేగాక పిల్లలు అనేక విధాలుగా తమ పూర్వుల ఆకారాలను, చేష్టలను తలపింపచేస్తారు. ఇది ఒక జెనిటిక్ కంటిన్యుటీ. ఇందులో అనేక జన్యువుల సంక్లిష్ట సమాహారం మూలంగా పూర్వుల పోలికలు రకరకాలుగా కలిసిపోయి కనిపిస్తాయి. దీన్ని కవి గ్రహించి వ్యక్తీకరించిన తీరు ‘పోలికలు’ అనే కవితలో పలురకాల పరిణామాల్లో రకరకాల ఉత్ప్రేక్షలతో కనిపిస్తుంది. అంతంలో తాత్వికంగా ఇలా అంటాడు:

“వివరణ కందని దీని పెదవుల మీది చిరునవ్వు,

తమకు లభించిన ఈ కొనసాగింపుకి

వాళ్ళు తెలిపే అంగీకారం కావచ్చు.

మూసిన గుప్పట్లో దాచి ఉంచింది

విప్పి చెప్పలేని వాళ్ళ సందేశం కావచ్చు”.

శాస్త్ర సత్యాన్ని తాత్త్విక కవిత్వంగా మలచ గలిగిన నేర్పు ఈ కవికున్నట్లు ఈ రకపు కవితల ద్వారా మనం తెలుసుకోగలం.

జడపధార్థాలకు మానవత్వారోపణ మనోహరంగా చేయగల శక్తి ఈ కవికుంది. ‘వేసవి వానలో’-

“అగ్ని పర్వతం ఒకటి

హఠాత్తుగా మనసు మార్చుకొని,

మంచు కొండగా మారిపోయినట్టుగా ఉంది”

అని వేసవిలో కురిసిన వాన ఎండ తాపాన్ని మాయంచేసి చల్లదనాన్ని తెచ్చిన వైనాన్ని ఉత్ప్రేక్షించిన తీరు మనోహరంగా ఉంది. ప్రతి చిన్న సంఘటనను ఫిలాసఫైజ్ చేసే టెక్నిక్ ఒకటి ఈ కవికి బాగా పట్టుబడింది. ఇతని కళ్ళు చర్మ చక్షువులు కాదు. తాత్త్విక కిరణాల ఎక్సరే కళ్ళు. వస్తువుల సంఘటనల అంతస్తత్వాన్ని వెలికి తీసి చూపించే శక్తి ఇతని కళ్ళకు ఉంది అంటే ఇతని కవిత్వానికుంది. విమానాన్ని మొదటిసారి ఎక్కినప్పుడు ప్రతివారికి కొన్ని విచిత్రానుభవాలు కలుగుతాయి

భావుకుడైన కవికి అవి అలౌకికమే. ఆ అనుభవాన్ని ‘ఉడాన్’ అనే కవితలో ఆద్యంతం మనం గమనించవచ్చు. గాలిలో ఎగురుతున్నట్టు బాల్యంలో అందరూ కలలు కంటారు. ఆ బాల్యపు కలలన్నీ నిజమైనట్టుగా ఈ కవితలో అనుభూతి చెందుతాడు.

“అద్వైతం” అనే కవితలో భిన్నధృవాల ఏకత్వాన్ని స్వభావోక్తులతో చెబుతూ గడుసుగా అద్వైత భావాన్ని ప్రతిపాదిస్తాడు. ఈ కవితలో కూడా వాళ్ళ అమ్మాయి వస్తుంది. ఈ కవితంతా Oxymoron ను నిర్వహించిన తీరుకు మంచి ఉదాహరణ. కవితంతా ఉదాహరణీయమైనా మచ్చుకు ఒక భాగం:

“ఇది నేర్వటానికి, నేర్పటానికి మధ్య

తెలివికి, జ్ఞానానికి ఉన్నంత దూరం.

అన్నింటా మమ్మల్ని అనుకరిస్తూ,

తెలియకుండానే సర్వం నేరుస్తుంది.

మా అన్ని ప్రశ్నలకు ఒకే సమాధానమిచ్చి

అర్థం చేసుకోవటం మాకు నేర్పుతుంది.”

ఈ సంపుటిలో ప్రతి కవితలోనూ కవి తాత్త్వికపరిణతిని గుర్తించ గలుగుతాం. ‘గతచిత్రం’ అనే కవితలో గతాన్ని ఆగతాన్ని పోలుస్తూ రెంటిలోనూ మార్మికతను ప్రతిపాదిస్తాడు.

ఇతని కవిత్వమంతా చదివితే కవిత్వంలో చిక్కదనం తగ్గకుండానే వైశద్యం వైపు విస్తరించుతున్నట్లుగా గ్రహించ గలుగుతాము. అందుకే ఖండికల పరిమాణం తగినంతగా పెరిగింది. ఇతని కవిత్వాన్ని ఎన్నో విధాల వ్యాఖ్యానించవచ్చుగాని ఇతని కవిత్వం చదివే పాఠకునికి కావలసింది వ్యాఖ్యానం కాదు సాలోచన, సావధానం. ఏకాంతంగానూ మరొక తోడుతోనూ మనస్సును ప్రకృతికి సన్నిహితం చేసి చదివితే ఇతని కవిత్వం మనస్సుకు బాగాపడుతుంది. ఇందులో నేను ప్రయత్నించినది అందుకు దిశానిర్దేశం చెయ్యడమే. అక్కడక్కడ ప్రలోభపడి వ్యాఖ్యానించినా పాఠకుడికి దారి చూపించే ప్రయత్నంలో భాగంగానే.

“ఆఖరి క్షణం” అనే ఖండికలో ఈ క్రింది భాగం చదవండి

“రెండు ప్రపంచాల మధ్య

ఒకే బిందువుగా కుంచించుకుపోయిన సరిహద్దు రేఖ

రెండు కాల యవనికల్ని

గుండీలా కలిపి కుట్టిన ఏకైక సందర్భం.”

ఇది చదివితే నాయని సుబ్బారావు గారి మాతృగీతాల్లో ఈ క్రింది పద్యం గుర్తు వచ్చింది.

రెండు పొలిమేరలొకటైన రేఖ మీద

నేను నీ యొడియందున మేను మరచి

నిదుర పోదును. జోల పాడుదువు నీవు

చిచ్చుగొట్టుచు చీకటుల్ విచ్చు దనుక

ఈ రెంటి మధ్యన పోలిక ఉందని చెప్పటానికి వీటిని కోట్ చేయలేదు. కవితా నిర్వహణలో ఏ పోలికా లేదు. పోలికల్లా రెండు ప్రపంచాల మధ్య కనిపించని సరిహద్దును ఊహించడం వరకే. ఊహించిన తీరులు వేరు. సందర్బం భిన్నం. ఉన్నతంగా ఊహించగలిగిన ఇద్దరు కవుల సామర్థ్యం వీటిల్లో కనిపిస్తుంది. దీన్నే చాలాచోట్ల స్పూర్తి అనే భావన ద్వారా పూర్వం వివరించాను. కవికి పాఠకునికి మధ్యన ఇంత సేపుండటం న్యాయం కాదు. ఇంకా సమయం తీసుకోవడం నేరమవుతుంది.

ఈ రవిశంకర్ కవితలు అనంత భావలోకాలకు తెరచినద్వారాలు. ఆలస్యం చేయకుండా ప్రవేశించండి.

చేరా

జూన్ 2, 2002

వేసవి వాన On Kinige

Related Posts: